Hoe bewaart u koffie thuis?

Een werkelijk verfijnd bouquet van deze aromatische drank ervaart u alleen wanneer de koffie van verse bonen wordt gezet. Daarvoor moeten de bonen op de juiste manier worden gezet en – minstens zo belangrijk – zorgvuldig en aandachtig worden bewaard, zodat ze hun unieke aroma niet verliezen. Ervaren koffieliefhebbers weten hoe moeilijk het is om de ware, edele smaak te behouden en bittere of zure bijsmaken te vermijden. Daarom hebben we voor alle liefhebbers van de goudkleurige drank een geheugensteun samengesteld over hoe u koffie thuis vers houdt.

Waarom koffie bederft

Het is bekend dat koffiebonen een grondstof zijn die rijk is aan vitaminen en mineralen en ook antioxidanten en etherische oliën bevat. Onder invloed van externe factoren breken deze verbindingen snel af, waardoor de geurige bonen hun unieke smaak- en aromakwaliteiten verliezen.

De volgende factoren hebben een schadelijke invloed op verse koffiegrondstof:

• zonnestralen en direct licht;
• vocht in de lucht;
• zuurstof;
• temperatuurschommelingen;
• vreemde geuren.

Bij wisselende temperaturen of bij verwarming geeft verse gebrande koffie dampen en kooldioxide af, waardoor condens ontstaat. In de open lucht en bij licht oxideert koffiepoeder en verliest het zijn nuttige eigenschappen. Bovendien raakt het organoleptische beeld verstoord: de koffie kan smaakloos worden en er kunnen een onaangename bitterheid, zuurheid, een stoffige of metalen bijsmaak ontstaan.

Een andere onderscheidende eigenschap van koffie is de hygroscopiciteit. Velen hebben misschien gehoord dat de aanlokkelijke geur andere aroma's overweldigt; daarom wordt koffie in parfumerieën nogal eens aangeboden als 'filter' voor andere geuren. Koffie, vooral tot poeder gemalen koffie, mag niet naast sterk geurende producten worden geplaatst als de grondstof nog gezet gaat worden: hij neemt dan vreemde bijmengsels op, waardoor de drank onsmakelijk wordt.

Om droge koffie zijn fijne, rijke aroma te laten behouden, moet u deze op de juiste manier bewaren, afgestemd op de eigenschappen van de grondstof.

Bewaren van groene bonen

Verse koffiebonen die nog niet zijn gebrand, moeten beslist tegen vocht worden beschermd, zodat het product niet beschimmelt of gaat gisten. Bewaring in de diepvries is toegestaan. Dergelijke bonen hebben een constante temperatuur nodig; daarom is het raadzaam ze in een goed geventileerde ruimte te bewaren om condensvorming en andere onaangename gevolgen te voorkomen.

Behandeling met warmte is toegestaan om bederf van het product te voorkomen. Daartoe worden de bonen bij een lage temperatuur gedroogd – niet hoger dan 40°C in een op een kier staande oven. Maar voor een dergelijke behandeling van het product is ervaring nodig om niet de hele partij te bederven – de gewenste conditie is zeer subtiel te bepalen. Voor een experiment kan men met een kleine portie bonen beginnen en de procedure alleen herhalen als het experiment is geslaagd.

Dergelijke bonen kunnen niet langer dan een paar maanden worden bewaard.

Bewaren van gebrande bonen

Klassieke gebrande koffie, die u in speciaalzaken kunt kopen, via internet kunt bestellen of uit verre landen kunt meenemen, is een product dat door de fabrikant gebruiksklaar is gemaakt. In de regel is koffie zo duur dat geen enkele fabrikant het waagt het product slecht te verpakken: vrijwel elk modern pak is voorzien van een speciaal ventiel voor het ‘ademen’ van de bonen.

Gebrande bonen stoten enige tijd na de behandeling koolstofdioxide uit en behouden normaal gesproken een zekere vochtigheidsgraad. Daartoe worden eenrichtingsmembranen gebruikt, die het gas de verpakking laten verlaten, maar verhinderen dat schadelijke zuurstof erin doordringt. Dankzij dergelijke ventielen ontstaat een extra mogelijkheid om de geur van de koffie al vóór de aankoop te ruiken.

Koffie bewaren in een zak met zip-sluiting is de beste optie. Daarbij moet u overtollige lucht uit de zak laten ontsnappen. Wanneer het om een grote voorraad gaat, kunt u beter een potje voor op tafel nemen en elke één à twee weken de voorraad voor dagelijks gebruik vernieuwen, zonder elke dag de totale massa geurige koffie aan te raken.

Bewaring in bonen is de beste optie om de houdbaarheid van het product te verlengen. Doordat de koffie in zijn eigen, met een korstje bedekte bonen is opgesloten, blijft hij langer vers en aangenaam van smaak, terwijl gemalen product zijn aroma verliest. Daarom is het raadzaam de koffie één keer per week te malen – voor de eerstvolgende voorraad, en nog beter – vóór elke zetbeurt. Hoewel sommige experts stellen dat men de koffie toch de tijd moet geven zich te ontplooien en niet onmiddellijk na het malen moet zetten.

Zo kunt u koffie het beste bewaren in een met folie beklede zak – met of zonder ventiel, bij een neutrale temperatuur – niet boven het fornuis en niet in de koelkast. U kunt een glazen of keramische pot met een goed sluitend deksel gebruiken, maar vermijd plastic verpakkingen.

De houdbaarheid van een geopende verpakking is ongeveer 2–4 maanden, van een gesloten verpakking tot 6–8 maanden.

Bewaren van gemalen koffie

Als u uit praktische overwegingen gemalen koffie moet kopen, kunt u deze niet langer dan 2 maanden bewaren in de goed met een zip-sluiting gesloten ‘originele’ (niet van polyethyleen gemaakte!) zak of pot. Het is raadzaam daarbij ondoorzichtige houders te kiezen of de pot uit de buurt van daglicht te houden.

U dient koffie niet in de koelkast te bewaren; temperatuurschommelingen kunnen een negatieve invloed hebben op de organoleptische eigenschappen van het product (de smaak en het aroma van de bereide drank).

Hoe bewaart u oploskoffie?

Het oplosproduct is, anders dan zijn 'organische' soortgenoten, minder gevoelig voor temperatuurschommelingen en kan tot 2 jaar worden bewaard in een goed gesloten pot die tegen vocht is beschermd. Dergelijke koffie is, zoals bekend, al beroofd van alle nuttige eigenschappen: er zitten geen vitaminen, antioxidanten en andere waardevolle elementen voor het lichaam in. Wel blijven natrium en cafeïne in de drank behouden, waardoor deze een oppeppend, bloeddrukverhogend en vochtafdrijvend middel blijft.

Het is niet nodig het poeder (of het nu granulaat, klontjes of fijn poeder betreft) in de koelkast te zetten; het volstaat het tegen vocht te beschermen. Vervlieging en vreemde bestanddelen beïnvloeden het aroma van de drank rechtstreeks, wat een extra reden is om het potje gesloten te houden.

Wat betreft de koffiedrank op basis van cichorei en andere plantaardige ingrediënten: deze moeten vaak korter worden bewaard, om hun aroma niet te verliezen en niet te bederven.

Bewaren van koffiecapsules

Deze handige uitvinding voor koffiemachines maakt het mogelijk het product tot 1 jaar buiten de koelkast te bewaren – de verpakking is hermetisch en tegen vocht beschermd. De belangrijkste regels blijven: bescherming tegen zonlicht en verwarming, vermijding van onderkoeling van de grondstof en behoud van de verpakking. De containers mogen pas bij het gebruik in het apparaat worden geopend, zodat de koffie niet aan aroma verliest en niet vochtig wordt.

Hoe bewaart u een gezette portie koffie?

Het is bekend dat sommige dranken vele malen smakelijker worden als u ze laat trekken; daarom laat men bereide koffie soms enkele uren staan. Wat u moet weten over dit type koffiebewaring:

1. De portie mag niet langer dan een etmaal blijven staan, anders kan de biologische drank van nuttig veranderen in schadelijk voor het lichaam. Koffie die zelfs in de koelkast langer heeft gestaan, kunt u beter weggooien.
2. Gezette koffie kunt u beter zonder suiker bewaren, anders kan de drank bij warmte snel gaan gisten. Hetzelfde geldt voor een mengsel met melk.
3. De bereide drank kan enkele uren bij kamertemperatuur of in de deur van de koelkast worden bewaard. Soms maakt men koffie-ijs; ook dat product moet binnen een etmaal, maximaal twee etmalen, worden gebruikt.

Daarnaast moet u het koffiegerei en -gereedschap schoon houden door het koffiedik – vooral zoete – uit het Turkse koffiepotje, de kopjes, de French press en de onderdelen van koffiemachines te spoelen. Vreemd vuil of de vermeerdering van micro-organismen op het servies kan de smaak van de drank aanzienlijk verslechteren en de dure grondstof bederven.

Kunt u koffie in de koelkast bewaren?

Koffie-experts waarschuwen dat u koffie niet in de koelkast mag bewaren. Veel consumenten kunnen denken dat koeling de houdbaarheid van het product verlengt en helpt het vers te houden. Maar dat is niet helemaal juist: de schade van het bewaren van koffie in de koelkast kan groter zijn dan het voordeel.

Voortdurende temperatuurschommelingen veroorzaken soms natuurlijke condensvorming in de verpakking, wat niet alleen de smaak ernstig kan bederven, maar ook kan leiden tot schimmelvorming in het product. Daarnaast kan een geopend product vreemde geuren absorberen.

Om een grote voorraad koffie te bewaren, kunt u deze echter invriezen. Hierbij moet u een aantal regels volgen:

1. In de vriezer wordt koffie bewaard in een luchtdicht gesloten zak, bij voorkeur helemaal niet geopend.
2. U mag het product niet opnieuw ontdooien en invriezen. Voor het gemak kunt u een grote voorraad van tevoren verdelen in porties, bijvoorbeeld voor een week, en deze één voor één nemen zonder de totale massa eruit te halen.
3. Het is raadzaam om alle lucht uit de verpakking te laten ontsnappen voordat u deze invriest, anders kunnen oxidatieprocessen het product bederven.

U moet begrijpen dat invriezen de smaakkwaliteit van verschillende koffiesoorten kan verbeteren of verslechteren. Bovendien kan deze opslagmethode de houdbaarheid van het product slechts met enkele maanden verlengen.

Algemene bewaarregels

Op basis van de eigenschappen van koffieproducten zijn de volgende bewaaromstandigheden nodig:

1. Een gesloten luchtdichte verpakking, idealiter met een ritssluiting en een ventiel voor het afvoeren van kooldioxide. Als er geen verpakking met folie beschikbaar is, kunt u een keramische of glazen pot gebruiken – mat met een goed sluitend deksel. Bewaar koffieproducten niet in plastic containers of zakken, omdat dit materiaal gemakkelijk geuren absorbeert en de drank zelfs een synthetische smaak kan geven.
2. Een stabiele kamertemperatuur. Koffie mag niet boven verwarmingsapparaten of het fornuis worden geplaatst, niet in de koelkast worden gezet of in de buurt van vochtbronnen worden bewaard.
3. Bewaring in hele vorm (indien mogelijk). Bonen met een geroosterde korst verliezen hun heerlijke geur langzamer dan gemalen koffie.
4. Na elk gebruik moet de koffie goed worden afgesloten en opgeborgen. Als het om een maandvoorraad gaat, raden experts aan deze te verdelen in porties per week, zodat de totale massa niet vervliegt door dagelijks openen van de verpakking.
5. Meestal worden hele bonen of gemalen koffie verkocht in speciale thermische zakken met een luchtventiel. Dit is de meest betrouwbare moderne manier om de drank langdurig aangenaam te houden.

De houdbaarheid van vers geoogste koffiebonen is, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, slechts enkele maanden, en voor gemalen koffie nog korter. U moet het gekochte product binnen een paar weken verbruiken als het al is gemalen en de verpakking is geopend. In een luchtdichte verpakking kunnen bonen of poeder tot een half jaar worden bewaard, maar zeker niet meerdere jaren.

Hoe herkent u een kwaliteitsproduct?

Moderne koffieproducenten zorgen zorgvuldig voor hun eigen product en verlengen de versheid ervan op alle mogelijke manieren. Tot de innovaties behoort een verpakking met een multifunctionele klep: hiermee kunt u het aroma van de koffieblend al ruiken voordat u het pakje opent, maar het belangrijkste is dat het voorkomt dat de bonen of het poeder vochtig worden. Bovendien werkt de klep in één richting, zodat de grondstof niet oxideert of zijn aroma verliest in de lucht.

Hiervoor werden voor de verpakking van koffie foliezakken met een luchtdichte sluiting gebruikt, evenals gewone envelopverpakkingen. Goede koffie wordt niet verkocht in dik papier. Soms kunt u koffie tegenkomen in glazen of blikken – het product is dan ook binnenin verpakt. Het wordt afgeraden om koffie in metaal te bewaren.

Om een goed pakje te kopen, moet u letten op het uiterlijk:

1. Het mag niet te opgeblazen zijn.
2. Het product van binnen moet uniform zijn, als het om gemalen koffie gaat – enigszins zacht, als nat zand, niet te los, maar in geen geval hard.
3. Een goede fabrikant vermeldt kwaliteitskenmerken op de buitenverpakking – internationale certificeringen, onderscheidingen en de samenstelling van het product (verplicht). Het geheim van de blend wordt zelden onthuld, maar op de verpakking moeten de herkomst (land en regio) van de bonen worden vermeld, evenals het type koffie – arabica of robusta, mogelijk hun percentage in de mix.
4. De beste kwaliteit heeft ongetwijfeld koffie die verpakt is op de plaats waar het wordt verbouwd. Niettemin is de koffiebereiding tegenwoordig een diep professionele branche geworden, waardoor veel Europese producenten zich onderscheiden door een onberispelijke aanpak.

Bijzonderheden bij het bewaren van diverse soorten en typen koffie

Na de oogst worden de koffiebessen ter plaatse aan fermentatie en zondroging onderworpen; dit wordt beschouwd als de primaire verwerking. Vervolgens worden de bonen doorgaans voor de groothandel verzonden naar koffieproducenten over de hele wereld. In deze schakel worden de verse koffiebonen voorzichtig en snel getransporteerd en vervolgens onderworpen aan verdere verwerking – branden, en soms malen, vriesdrogen voor de bereiding van oploskoffie.

Experts-proevers werken aan unieke, heerlijke combinaties en bieden consumenten niet alleen eersteklas koffiesoorten van over de hele wereld, maar ook aangename smaakcombinaties die blends worden genoemd. Eén mengsel kan koffie van verschillende soorten en brandingsgraden combineren.

De houdbaarheid wordt ook beïnvloed door factoren zoals de blend, de brandingsgraad, de rijpheid en versheid van de bonen. Sommige soorten worden groen geoogst, licht gedroogd en bijna niet gebrand voor de verkoop. Dit is kenmerkend voor arabica uit Ethiopië en enkele andere soorten. Dergelijke koffie zit vol vitamines, antioxidanten en tannines. Het kan niet lang worden bewaard, anders kan het aroma vervliegen en kan er in het boeket een plantaardige 'giftige' bitterheid optreden. Ook kan het onherkenbaar veranderen: bijvoorbeeld in plaats van een smaak van bloemen en fruit, kan er een geur van moerasgras ontstaan en kan de chocoladetoon 'stoffig' worden.

Koffie met een intensere branding blijft langer houdbaar, maar zoals gebruikelijk zijn alle extremen schadelijk. Lang bewaarde, sterk gebrande koffie krijgt snel een 'stoffig' en verbrand aroma of verliest het simpelweg.

Robusta-soorten hebben de neiging om tonen van onaangename bitterheid in het boeket te vertonen als ze te lang worden bewaard.

Als optimale optie wordt een medium branding en neutrale blends van arabica en robusta beschouwd. Het bijzondere van dergelijke mengsels is de combinatie van heel verschillende koffiesoorten. Soms is dat een voordeel: terwijl bij langdurige bewaring sommige tonen in het boeket 'afsterven', blijven andere behouden. Aan de andere kant kunnen uiteenlopende blends door dit effect 'uiteenvallen' en hun aroma tot onherkenbaarheid veranderen.

Dit bewijst maar weer eens dat het niet de moeite waard is om een waardevol product langdurig in te slaan; het is beter om regelmatig verse bonen te kopen. Als het gaat om de aankoop van zeldzame collectiekoffie, bewaar die dan niet 'voor de feestdagen'; geniet van de verfijnde smaak zolang hij nog niet in de vergetelheid is geraakt.

De invloed van verlopen koffie op de menselijke gezondheid

Als koffie te lang bewaard is, verliest hij in de eerste plaats zijn smaak- en aroma-eigenschappen en krijgt hij een wat aardachtig, ranzig onaangenaam aroma. Deskundigen beweren echter dat de bonen zelf geen schadelijke invloed op het lichaam hebben. De enige onaangename symptomen kunnen brandend maagzuur of lichte diarree zijn.

Gevaar kan ontstaan bij koffie die verkeerd is bewaard, vooral als het gaat om gemalen koffie of groene bonen. Als er condens in de verpakking zat of het product vocht van buitenaf heeft opgenomen, is de kans groot dat bacteriën en schimmels zich vermenigvuldigen; dergelijke koffie kunt u het beste zonder spijt weggooien.

Als het product niet was afgesloten, kon het stof en schadelijke verontreinigingen opnemen, vooral als de natte koffie in een metalen container werd bewaard.

Hetzelfde geldt voor gezette koffie die enkele uren heeft gestaan – hij kan zijn gaan fermenteren, zelfs als er geen zoetstof aan de kop werd toegevoegd, vanwege de natuurlijke zuren en suikers in het product.

Als bereide koffie een onaangename bijsmaak heeft, moet u nadenken over wat de oorzaak kan zijn: het serviesgoed, de bereidingswijze of onjuiste bewaring. In het laatste geval moet de grondstof worden nagekeken of afgevoerd.

Dit is interessant: Verlopen koffie hoeft niet te worden weggegooid. Hele mooie bonen kunnen worden gebruikt voor decoratieve doeleinden, voor foto's, en ook als externe sorptiemiddel.

Interessante weetjes over koffie

1. In de wereld bestaan er enkele specifieke koffiesoorten die worden verwerkt door ze op natuurlijke wijze door het lichaam van dieren te laten gaan. Het bijtende maagsap van de diertjes tast de schil van de vruchten aan en verwijdert alle bitterheid, waardoor de soorten nobele chocolade-, noten- en andere zachte smaak- en aroma-tonen krijgen.
2. Daarnaast houden wetenschappers zich sinds enige tijd bezig met de selectie van koffie, waarbij ze unieke variëteiten kweken die geen bitterheid of ongewenste aromatische bijsmaak hebben. Dergelijke variëteiten worden verbouwd in speciaal gecreëerde omstandigheden – in een zorgvuldig gekozen klimaatomgeving, rekening houdend met luchtvochtigheid, bodemsamenstelling en atmosferische zuiverheid.
3. De beste koffie wordt beschouwd als koffie die geteeld is in ecologisch zuivere gebieden, ver verwijderd van nederzettingen. Hoe zuiverder het klimaat en de bodem in de regio, hoe fijner en verfijnder de smaak van de koffie wordt. Het kan fruitige, bloemige, nootachtige tonen hebben, soms citrus- en andere etherische bijsmaken. Het is bekend dat de algemene samenstelling van koffie constant is, maar in sommige variëteiten kan het gehalte aan ijzer, kalium en andere mineralen hoger zijn. Dit beïnvloedt niet alleen de smaak van de drank, maar maakt het ook min of meer waardevol voor het lichaam.
4. Tegenwoordig verdwijnen cacaobomen snel in de wereld. Wetenschappers maken zich zorgen dat hetzelfde lot koffie zal treffen. Als vervanger van het product wordt de meest verwante soort beschouwd – de broodboom en een drank van zijn vruchten – carob.
5. Dankzij reclame heeft de recente boom in groene koffiebonen het idee ingevoerd dat dit type koffie veel gezonder is voor het lichaam. Men zegt dat het een lager cafeïnegehalte en meer antioxidanten bevat. Dat is gedeeltelijk waar. Maar tegelijkertijd bevat groene koffie meer tannines en complexe verbindingen die een allergeen voor het lichaam kunnen worden. Vaak veroorzaakt thermisch onbewerkt plantaardig eiwit afstoting in het menselijk lichaam, dus u moet groene koffie met mate gebruiken.

De geur van koffie is een van de meest geliefde geuren op aarde, en elke koffieliefhebber probeert een zakje delicatessenbonen te bemachtigen. Om echt te genieten van de kostbare drank, bewaar het zorgvuldig en let op de meest interessante zetmethoden.