Kan men groene aardappelen eten?

Aardappelen zijn een van de meest populaire producten in ons dieet. Ondanks hun veelzijdigheid en gezonde eigenschappen, kan de knol in sommige gevallen een ernstig gevaar vormen voor de menselijke gezondheid. Het gaat hier om groene aardappelen, die bij consumptie een zeer ernstige vergiftiging kunnen veroorzaken. Waarom worden aardappelen groen? Hoe gevaarlijk is de schil voor de mens? Kan men deze groente eten? Lees verder in ons artikel voor antwoorden op deze vragen.

Waarom worden aardappelen groen?

Naast de voor het menselijk lichaam nuttige micro-elementen die in aardappelen aanwezig zijn, bevat de knol ook solanine. Dit is een giftig glycoside dat in elk deel van het product kan voorkomen. Voor aardappelen is solanine een soort bescherming tegen bacteriën en insecten. De hoogste concentratie bevindt zich in onrijpe vruchten, waardoor jonge aardappelen een groene tint kunnen krijgen.

Interessant is dat aardappelen in sommige gevallen groen kunnen worden, zelfs als ze onder de grond zitten en geen direct zonlicht ontvangen. Dit wordt veroorzaakt door neerslag, waardoor de grond gaat verzakken en een deel van de knol bloot komt te liggen. Na verloop van tijd bedekt stof de aardappel weer, en bij de oogst krijgt de teler groene knollen en vraagt hij zich af hoe dit heeft kunnen gebeuren. Om dit te voorkomen wordt aanaarden toegepast. In zuidelijke gebieden, waar het niet wordt aanbevolen om aarden wallen te maken vanwege de hoge luchttemperatuur, worden aardappelen dieper geplant. Anders wordt er na het planten een laag vruchtbare grond van ongeveer 2–4 centimeter dik over de bedden gestrooid.

Hoe gevaarlijk is solanine?

Een organische verbinding zoals solanine komt voor in alle planten van de nachtschadefamilie. In aardappelen is de concentratie het hoogst in de spruiten en de schil. Het solaninegehalte in gewone aardappelen is zeer laag – ongeveer 0,005%. In groen geworden knollen ligt het percentage aanzienlijk hoger. Hoe ouder de aardappel wordt, hoe meer hij de gewenste kleur krijgt – wit, rood of geel, afhankelijk van de variëteit. Het solaninegehalte neemt daarbij geleidelijk af. Rijpe aardappelen zijn na verhitting volledig veilig om te eten en vormen geen gevaar voor de gezondheid.

Belangrijk! Zelfs een kleine hoeveelheid solanine is zeer gevaarlijk voor de gezondheid. Het veroorzaakt onderdrukking van het zenuwstelsel en vernietiging van rode bloedcellen. Dit kan leiden tot ernstige uitdroging en een zeer hoge koorts. Voor een verzwakt lichaam kan dit ernstige gevolgen hebben, tot de dood aan toe.

Vernietigt thermische verwerking solanine?

Verhitting kan de hoeveelheid solanine in groene aardappelen inderdaad verminderen, maar volledige verwijdering is niet gegarandeerd. Bij het bakken of koken gaat de schadelijke stof over in respectievelijk de olie of het water. Daarom moet u dergelijke aardappelen onmiddellijk uit het water of de olie halen, zodat het product geen solanine opnieuw kan opnemen. Het is echter beter om geen risico te nemen en de groene knollen weg te gooien, en zich te concentreren op gezonde.

Als u besluit om groene aardappelen te eten, raden experts u aan om de groene schil en het vruchtvlees ruim weg te snijden. Als er bij een grote hoeveelheid aardappelen slechts één groene knol is, kan een gezond menselijk lichaam gemakkelijk een kleine hoeveelheid van de schadelijke stof verwerken, zonder ongemak te ervaren. Voor een bepaalde categorie mensen kan zelfs de kleinste hoeveelheid solanine echter zeer gevaarlijk zijn. Dit betreft:

• personen met chronische aandoeningen;
• oudere mensen, kinderen en volwassenen met een verzwakt immuunsysteem;
• zwangere vrouwen.

Waarom worden aardappelen groen in het licht?

In volledig rijpe aardappelen is het solaninegehalte minimaal. Bij langdurige opslag hoopt deze giftige component zich echter op. Vooral zonlicht en hoge temperaturen dragen hieraan bij.

Meestal begint een aardappel groen te worden wanneer hij langdurig aan zonlicht wordt blootgesteld. Wat is de oorzaak van dit proces? In alle delen van de aardappel komt chlorofyl voor. Dit is een pigment dat niet alleen verantwoordelijk is voor de groene kleur van de plant, maar ook voor het proces van fotosynthese, waarbij uit water en koolstofdioxide bepaalde organische stoffen worden gesynthetiseerd.

Omdat het bovengrondse deel van de plant direct wordt blootgesteld aan zonlicht, heeft het een groene kleur. De knollen die ondergronds zitten, hebben van nature deze tint niet, omdat ze simpelweg geen zonlicht krijgen. Onder kunstlicht kunnen de knollen ook niet groen worden, omdat fotosynthese alleen mogelijk is onder natuurlijk licht, maar ook dat is niet 100% gegarandeerd.

Hoe kan men vergroening van aardappelen voorkomen?

Om het gehalte aan solanine en suiker in aardappelen te controleren, is het nodig de knollen te beschermen tegen blootstelling aan zonlicht en ze de juiste temperatuur en luchtvochtigheid te geven. Dit raden professionele landbouwdeskundigen aan voor de correcte opslag van aardappelen:

1. Bewaartemperatuur – van +2 tot +5 graden Celsius.
2. Luchtvochtigheid – ongeveer 85–90%.
3. Als de bewaartemperatuur hoger is dan +5 graden, bevordert dit het ontkiemen van de okselknoppen.
4. Als de temperatuur onder nul is, begint zetmeel om te zetten in suiker, waarbij een verhoogde ophoping van maltose in de aardappelen wordt waargenomen.

Om een correcte opslag thuis te garanderen, is het raadzaam te zorgen voor een kelder of een speciale groenteopslag. In dergelijke ruimtes moet het donker zijn. Er is goede ventilatie nodig voor regelmatige aanvoer van frisse lucht, evenals een lagere temperatuur.

Het is belangrijk om direct na de oogst voor de juiste opslag van aardappelen te zorgen. De knollen kunnen al eind augustus en begin september worden gerooid. Als de wortelgewassen lang in de grond blijven, zullen ze veel vocht opnemen, wat niet alleen de smaak negatief beïnvloedt, maar ook de houdbaarheid.

Het is niet nodig de aardappelen te wassen voordat u ze in de kelder legt. Het volstaat de vruchten met de hand van kluiten aarde te ontdoen en ze vervolgens in een goed geventileerde ruimte te leggen, zodat de aardappelen goed kunnen drogen. Daarna moeten beschadigde vruchten van gave worden gescheiden. Aardappelen bewaart u het beste in houten kisten of speciale pallets.

Het wordt afgeraden de oogst op het balkon te bewaren, omdat het in dat geval moeilijk is het product tegen zonlicht te beschermen. Als u de aardappelen niet zelf teelt en geen geschikte omstandigheden hebt om ze in grote hoeveelheden op te slaan, kunt u het product het beste in kleine hoeveelheden kopen en op een donkere, koele plaats bewaren.

Kan men groene aardappelen eten?

Wat betreft de vraag of men groene aardappelen kan eten: het antwoord is simpel – knollen die groen zijn geworden, zijn niet geschikt voor consumptie. Verhitting helpt in dit geval niet; solanine blijft in grote hoeveelheden in het product aanwezig. Zelfs na het koken of bakken van de aardappelen bedraagt het solaninegehalte in dergelijke knollen nog ongeveer 0,1%. Bovendien heeft dergelijk product een zeer bittere en onaangename smaak.

Specialisten raden ten zeerste aan om geen groene aardappelen te eten, omdat dit ernstige gevolgen kan hebben. Tegelijkertijd merken zij op: als de schil van de aardappel tot een diepte van 1 centimeter of meer wordt verwijderd, kan het product worden gebruikt voor consumptie. Er zijn bepaalde beperkingen: als het groene gedeelte minder dan een kwart van de vrucht beslaat, dan is het toegestaan om dergelijke aardappelen te eten. Als het percentage groter is, is het beter om ervan af te zien. Dergelijke aardappelen kunnen beter worden weggegooid of als pootgoed worden gebruikt.

Aangezien solanine uitstekend bestrijdt tegen schadelijke micro-organismen, is groene aardappel zeer geschikt om te planten. Bovendien kunnen dergelijke wortelgewassen een redelijk goed resultaat opleveren - ongeveer 20% meer in vergelijking met gewone aardappelen. Veel agronomen zijn het er zelfs over eens dat de knollen het beste een paar dagen in de zon kunnen worden bewaard tot ze de gewenste groene tint hebben, en pas daarna worden geplant.

Wat gebeurt er als men groene aardappelen eet?

Men kan niet beweren dat zelfs een minuscule hoeveelheid onrijpe aardappel dodelijk is voor de mens. Als dergelijke vruchten een juiste warmtebehandeling hebben ondergaan, kunt u helemaal geen onaangename symptomen ervaren die optreden nadat solanine het lichaam is binnengedrongen.

Vergiftiging kan alleen optreden als u meerdere grote groene aardappelen met schil eet. In de bovenste schil van de onrijpe vrucht zit de meeste solanine. Experts merken op dat de aardappel gevaarlijk is voor de gezondheid en het leven van de mens als er per 100 g product 40 g solanine aanwezig is.

Algemene symptomen van vergiftiging door groene aardappelen

Het is niet moeilijk te begrijpen dat iemand vergiftigd is door groene aardappel. Het klinische beeld openbaart zich snel en is zeer indicatief. Bij intoxicatie met solanine kunnen bij een persoon de volgende symptomen optreden:

• verhoging van de lichaamstemperatuur;
• verwijde pupillen;
• versnelde pols;
• lage bloeddruk;
• spiercontracties;
• moeilijke ademhaling;
• braakneigingen, hevige misselijkheid;
• ontlastingsstoornis;
• pijn in de buikstreek.

Tegelijkertijd kan er onderdrukking van het zenuwstelsel optreden. In sommige gevallen wordt de contractie van de hartspier verstoord. Als er een grote hoeveelheid solanine in het lichaam is terechtgekomen, kan de persoon in coma raken. Zonder de nodige hulp en bij verlies van kostbare tijd kan alles vrij treurig aflopen.

Tekenen van vergiftiging door groene aardappelen bij de mens

Intoxicatie kan alleen optreden als er voldoende solanine uit groene aardappelen in het menselijk lichaam is terechtgekomen, of als het immuunsysteem ernstig verzwakt was. Bij inname van een kleine dosis solanine treedt vaak een latente periode van intoxicatie op, waarin u mogelijk helemaal geen onaangename symptomen voelt. Dit kan enkele uren aanhouden. Bij lichte intoxicatie door solanine ervaart u duizeligheid en hoofdpijn, misselijkheid, verstoring van het spijsverteringsstelsel en diarree. De frequentie van de ontlasting kan oplopen tot 10 keer per dag.

Bij matig ernstige intoxicatie is het klinische beeld duidelijker:

• spierpijn;
• algemene malaise;
• verminderde werkprestatie;
• uitdroging van het lichaam;
• verslechtering van de huidconditie.

De symptomen zijn het duidelijkst bij ernstige solaninevergiftiging:

1. Schade aan het zenuwstelsel en als gevolg daarvan stoornissen in het gezichtsvermogen en spraak, hallucinaties.
2. Verstoring van het cardiovasculaire systeem. Verlaging van de bloeddruk, aritmie en tachycardie.
3. Coma en overlijden.

Wat moet u doen bij vergiftiging?

Zelfs bij het geringste vermoeden van solaninevergiftiging moet u onmiddellijk handelen. Als eerste wordt de maag van de patiënt gespoeld en wordt een klysma gezet om het lichaam van toxische stoffen te reinigen. Tegelijkertijd worden enterosorbentia voorgeschreven die de werking van het spijsverteringsstelsel herstellen en bijdragen aan de reiniging van het lichaam van schadelijke organische verbindingen.

Als deze maatregelen niet hebben geholpen en het klinische beeld is verergerd en duidelijker geworden, moet u onmiddellijk een ambulance bellen of het slachtoffer zelf zo snel mogelijk naar het ziekenhuis brengen.

Om uitdroging te voorkomen, moet u zorgen voor vloeistofaanvulling. Gebruik hiervoor zoutoplossingen, thee of mineraalwater zonder koolzuur. Bij matige intoxicatie wordt de water-zoutbalans in het lichaam van het slachtoffer direct hersteld – oplossingen worden via een infuus in de ader toegediend.

Voorzorgsmaatregelen

Om aardappelvergiftiging te voorkomen, kunt u ze het beste telen in omstandigheden die hiervoor ideaal zijn, waarbij u het gebruik van toxische stoffen en nitraten vermijdt. Bij het kopen van aardappelen is het belangrijk om te letten op het uiterlijk en aan de verkoper te vragen naar de bewaarcondities van het product. Koop geen jonge aardappelen zodra ze in de winkels verschijnen. De kans is groot dat deze vruchten simpelweg oververzadigd zijn met nitraten.

Let vooral op de schil van de aardappel. Bij een goede vrucht is deze stevig en moeilijk te beschadigen met een vingernagel. Ook mogen er geen zwarte vlekken, sporen van knaagdieren of insectenschade op de aardappel zitten.

Het is het beste om het eten van groene aardappelen te vermijden. Als u echter de schil van de vrucht diep verwijdert en het product goed kookt of op een andere manier thermisch behandelt, zal het geen schade aan de gezondheid toebrengen. Het belangrijkste is om in alles de maat te houden. Grote porties van dergelijke aardappelen kunnen nog steeds onaangename symptomen veroorzaken, met name allergische reacties, stoelgangstoornissen, verergering van diabetes type 2 en 3.

Waar kan men groene aardappelen gebruiken?

Het is vrij moeilijk om een eenduidig antwoord te geven op de vraag of men groene aardappelen moet eten of niet. Hier maakt iedereen zijn eigen beslissing. Er zijn geen specifieke verboden, maar men mag niet vergeten het product zorgvuldig voor te bereiden voor consumptie. Als de angst om door dit product vergiftigd te worden groter is dan de wens om het te eten, kan men alternatieve oplossingen vinden voor het gebruik van groene aardappelen. Een uitstekende keuze is om deze knollen voor zaadgoed te bewaren.

Groene aardappelen blijven, in tegenstelling tot gewone, aanzienlijk langer houdbaar en beschermen zichzelf uitstekend tegen insecten en verschillende plagen. Hierdoor kunnen zij hun hoge zaadkwaliteit behouden tot het moment van planten. Zelfs knaagdieren mijden dergelijke aardappelen, omdat zij begrijpen dat deze voor hen dodelijk gevaarlijk zijn.

Interessant is dat het aanzienlijk eenvoudiger is om zetmeel uit groene aardappelen te winnen, dat na de vereiste zuivering voor culinaire doeleinden kan worden gebruikt. Veel huisvrouwen verwaarlozen deze mogelijkheid echter, omdat zij aanvoeren dat in theorie ook in het witte poeder solanine kan blijven bestaan.

Mag men groene aardappelen aan kippen voeren?

Als u in uw huishouden kippen of andere dieren heeft, lijkt het de meest voor de hand liggende oplossing om de groene aardappelen aan hen te geven. Hoe verstandig is een dergelijke beslissing? Is groene aardappel gevaarlijk voor kippen en ander pluimvee?

Hoewel veel boeren er de voorkeur aan geven om tafelresten, waaronder ook aardappelschillen, aan de dieren te geven in plaats van ze af te voeren, keuren dierenartsen deze aanpak niet goed. Zowel voor mensen als voor kippen zijn groene aardappelen uiterst gevaarlijk voor de gezondheid vanwege het hoge gehalte aan solanine. Dergelijk product mag alleen aan pluimvee worden gevoerd nadat de schil van de aardappel is verwijderd en de aardappel zelf gedurende een uur of langer een warmtebehandeling heeft ondergaan. Het water waarin de groene aardappelen zijn gekookt, moet worden afgegoten. Het product mag niet in het water blijven, omdat het dan opnieuw een grote hoeveelheid gif zou opnemen.

Als men de aanbevelingen van specialisten negeert en toch op eigen risico groene aardappelen aan kippen voert, kan dit tot de volgende gevolgen leiden:

• beschadiging van de slijmvliezen van de darmen, maag en mondholte;
• ophoping van bloed in de bloedvaten van de buikholte;
• puntvormige bloedingen;
• ziekten van de nieren, milt en vooral de lever;
• ophoping van vocht in de borst- of buikholte.

Bij kippen en andere dieren kan vergiftiging door groene aardappelen zich op verschillende manieren uiten:

1. Maag-darmintoxicatie. Het uit zich het sterkst en gaat gepaard met diarree, een depressieve toestand, en bloed in de ontlasting. Uit de mondholte van het dier kan veel speeksel en slijmklonters komen. Bij kippen verdwijnt de eerdere activiteit. Ze verstoppen zich het liefst en liggen.
2. Zenuwvorm van intoxicatie. Er is geen reactie op externe prikkels, er treedt verlamming van ledematen of het hele lichaam op. In sommige gevallen kan er sprake zijn van sterke motorische activiteit. Ook wordt een versnelde hartslag en ademhaling waargenomen. De lichaamstemperatuur kan in het normale bereik blijven of iets dalen. De dood treedt na een dag in. Als er op tijd de juiste acties worden ondernomen, kan het dier worden gered.
3. Huidvorm van intoxicatie. Dit treedt meestal op na het binnenkrijgen van een kleine hoeveelheid solanine. De eerste symptomen verschijnen niet direct, maar pas na een week of langer. Ze kunnen gepaard gaan met ulceratieve stomatitis, vesiculaire dermatitis aan de ledematen of bij de anus van het dier.

Samenvatting
Groene aardappelen vormen alleen een ernstig gevaar als er een voldoende grote hoeveelheid solanine in het lichaam komt. Het is zeker niet aan te raden om de noodzaak van uiterste voorzichtigheid bij de aankoop, opslag en warmtebehandeling van dergelijk product te negeren. Anders kan dit leiden tot onaangename symptomen en betreurenswaardige gevolgen. Om de concentratie van de giftige stof in aardappelen te verminderen, moet het ongewenste deel van het product diep worden weggesneden, waarna de juiste warmtebehandeling wordt toegepast.

Het wordt afgeraden om groene aardappelen aan dieren te geven, omdat ze ook voor hen uiterst gevaarlijk zijn. De groenste vruchten kunnen het beste worden afgevoerd. Geschiktere aardappelen kunnen goed worden bijgesneden, waarna ze gedurende een uur of langer grondig worden gekookt.