Harmala: geneeskrachtige eigenschappen en contra-indicaties

De medicinale plant die botanici gewone harmala hebben genoemd, draagt nog verschillende volksnamen, soms zeer oneerbiedige. Men noemt haar wilde of bergwijnruit, pigan, hondenstront, strelina, bibika. Maar de meest 'opvallende' namen zijn grafkruid of grafplant. Hoewel harmala giftig is, heeft zij zoveel nuttige eigenschappen dat zij bij deskundig gebruik haar geneeskrachtige kwaliteiten volledig tot ontplooiing brengt.

Chemische samenstelling

Harmala is giftig door het grote gehalte aan alkaloïden, in de eerste plaats harmaline, harmine en peganine. Dit zijn de belangrijkste werkzame stoffen van de plant.

Een aanzienlijk deel van het harmine (de tweede naam is banisterine) bevindt zich in de wortels, waarbij jonge planten veel rijker aan deze stof zijn dan oude. Harmaline overheerst in de zaden, en peganine in het kruidachtige, groene deel van de plant. Bovendien is de hoogste concentratie alkaloïden in de zaden geconcentreerd; hier kan het gehalte oplopen tot 9%.

Dankzij het complex van alkaloïden ontspant harmala de gladde en dwarsgestreepte musculatuur, dat wil zeggen dat zij een spierontspannende werking heeft.

In kleine doses kan harmaline het zenuwstelsel prikkelen en de werking van de motorische centra in de hersenen activeren. Tot zijn werkingen behoren stimulatie van de baarmoederspieren, verwijding van de perifere bloedvaten, wat bijdraagt aan verlaging van de bloeddruk en normalisering van het hartritme. Maar in grote hoeveelheden is deze alkaloïde uiterst giftig en levensgevaarlijk.

Peganine en harmine werken ontspannend op de musculatuur van een aantal organen, zoals de baarmoeder, het hart en de darmen. Harmine is minder giftig dan peganine, maar ook harmine kan convulsies uitlokken. Peganine kan inwerken op de bronchiale wand en deze ontspannen, waardoor het gebruik ervan bij bronchiale astma mogelijk wordt.

Ook bevat harmala de alkaloïde peganidine (deze komt voor in de groene delen van de plant); deze heeft een bacteriedodende en anti-stafylokokkenwerking.

Chemici hebben uit de plant nog een aantal alkaloïden geïsoleerd; zij zijn alle in verschillende mate verwant aan harmine en peganine en komen in geringe hoeveelheden voor.

De zaden bevatten ook een vette olie die genezers speciaal winnen en verzamelen. Bovendien is harmala rijk aan eiwitten en een hele reeks andere nuttige stoffen. Het gaat om carotenoïden met een antioxidatieve werking, steroïden die bijdragen aan de opbouw van spiermassa, en saponinen die het cholesterolgehalte reguleren en het immuunsysteem versterken.

In het groene deel van de plant bevindt zich een aanzienlijke hoeveelheid micro- en macro-elementen: kalium, magnesium, ijzer, aluminium, koper, zink, strontium, mangaan, chroom, nikkel en lood. Wanneer deze componenten in het menselijk lichaam terechtkomen, nemen ze deel aan vrijwel alle levensprocessen.

Hoe ziet het eruit en waar groeit het

Harmala is een zeer levenskrachtige plant; dit blijkt uit de wortel, die sterk en meerkoppig is en tot een diepte van ten minste 3 m in de grond doordringt op zoek naar vocht. Een dergelijke krachtige wortel voedt het bovengrondse deel, dat 30 tot 80 cm hoog wordt.

Dankzij de vertakte stengels, waarvan er vanuit één wortel meer dan 100 kunnen ontstaan, heeft de plant een nette, bolvormige vorm. De stengels zelf zijn grotendeels kaal en ongeordend verstrengeld, terwijl de bladeren die ze bedekken, zijn ingesneden in 3–5 smalle en puntige lobben. Ze zitten afwisselend op de groene stengel, vastgehecht aan zeer korte bladsteeltjes.

De plant bloeit van mei tot juli met gele of witte bloemen, die zowel afzonderlijk aan het uiteinde van een tak als met drie tegelijk kunnen groeien. De vijfbladige bloemkelk zou aan een klokje doen denken, als hij niet tot aan de basis van de bloemblaadjes was ingesneden. Elk bloemblad is tot 2 cm lang.

Na de bloei vormt harmala een vrij grote en opvallende vrucht, met een diameter van 6 tot 10 mm. Daardoor is de vrucht met geen enkele andere plant te verwarren. Het is een doosvrucht in de vorm van een afgeplatte bol, bestaande uit drie hokken, waartussen tussenschotten zitten. In elk hok ligt een driekantig bruin of grijsbruin zaadje van 3 tot 4 mm. De zaden rijpen vanaf eind juli, en elke plant kan er tot 120.000 voortbrengen.

Harmala heeft een kenmerkende sterke, herkenbare geur, waaraan ze de naam ‘grafkruid’ te danken heeft. De geur lijkt op die van alsem, maar is niet zo verstikkend.

De plant is afkomstig uit Aziatische landen. Het is een onkruid dat redelijk goed tegen droogte kan en daarom uitstekend gedijt op vochtarme bodems in Jordanië, Pakistan en India. Haar natuurlijke omgeving bestaat uit braakliggende terreinen nabij nederzettingen, verlaten begraafplaatsen en oude, achtergelaten weidegronden, waar harmala aaneengesloten begroeiing kan vormen. Oases in woestijnen, steppen en rotsachtige voorgebergten – ze zal overal gedijen.

In Rusland komt ze voor in de zuidelijke regio's van het Europese deel van het land, evenals in de steppegebieden van West-Siberië. In naburige landen heeft harmala zich gevestigd in een aantal regio's van Oekraïne en in alle gebieden van Centraal-Azië.

Oogst en opslag

Voor medicinale doeleinden worden alle delen van de plant gebruikt: de wortel, de stengels met bladeren en bloemen, en de zaden. Bovendien zijn oosterse genezers ervan overtuigd dat men harmala beter in de woestijn kan verzamelen dan in de voorgebergten, omdat ze daar meer geneeskrachtige stoffen accumuleert.

Het is het beste om de wortels te verzamelen van mei tot half juli. De voorkeur gaat uit naar jongere exemplaren, omdat deze meer alkaloïden bevatten. Ze worden opgegraven, goed gewassen en in de zon gedroogd. Het is handiger om ze in gesneden vorm te bewaren. De volgende keer worden de wortels pas na drie jaar op dit gebied opgegraven. Anders herstelt de populatie zich niet.

De zaden worden geoogst wanneer ze beginnen te rijpen en de zaaddozen op het punt staan open te gaan, dat wil zeggen van eind juli tot augustus. Het kruid wordt in schoven verzameld, gedroogd en vervolgens gedorst om de zaden te scheiden. Na het drogen in de tocht worden ze bewaard in katoenen zakjes of papieren zakken.

Het bovengrondse deel – het groen – wordt twee keer verzameld, op verschillende tijdstippen. Men begint in april, wanneer de harmala de meeste alkaloïde peganine bevat. Naarmate de plant zich ontwikkelt, neemt de hoeveelheid peganine af, maar neemt de concentratie harmine toe. En de kruidendokters gaan voor de tweede keer op pad om grondstoffen te verzamelen, in mei. De april- en mei-harmala worden afzonderlijk gedroogd en bewaard om de gunstige eigenschappen maximaal te kunnen benutten. Men moet echter het kruid tijdens de bloeiperiode verzamelen, voordat de vruchten zich vormen.

Voor het oogsten van het kruid wordt een scherpe sikkel gebruikt. Het groene deel van de plant wordt op 15 cm van het grondoppervlak afgesneden, gedroogd door het uit te spreiden op schoon papier in een laag van niet meer dan 8–10 cm bij goede ventilatie onder een afdak of op zolder. Het gedroogde kruid wordt in stukjes van 6–8 cm gesneden en opgeslagen in een droge ruimte, verpakt in papieren zakken. Het verliest zijn gunstige eigenschappen gedurende 2 jaar niet.

Het snijden van het kruid op hetzelfde perceel kan met een tussenpoos van 2 jaar worden uitgevoerd; in die tijd kan de harmala zijn begroeiing herstellen.

Bij het oogsten van de plant moet men snel, nauwkeurig en voorzichtig te werk gaan om de contacttijd te verkorten, om hoofdpijn en misselijkheid te voorkomen.

Geneeskrachtige eigenschappen van harmala

1. De chemische samenstelling van harmala bepaalt het gebruik ervan als een middel dat het zenuwstelsel kan stimuleren en tegelijkertijd kalmeren, infecties kan bestrijden en pijn kan verlichten, ontstekingen kan remmen en transpiratie kan stimuleren, de hoeveelheid uit het lichaam afgevoerde vloeistof kan vergroten en wormen kan doden. In Rusland gebruikt de officiële geneeskunde echter geen preparaten van harmala; het wordt nog bestudeerd door biologen en artsen, en daarom staat dit geneesmiddel niet in de Russische farmacopee.
2. In Afrikaanse en Aziatische landen en in een aantal Europese landen wordt deze plant gebruikt in staatsklinieken. In de buurlanden van Rusland in Centraal-Azië wordt geperste harmala zelfs verkocht in apotheken; het lijkt op potloden. En in Jemen worden de preparaten ervan aanbevolen voor mensen die aan depressie lijden. Met aftreksels van de bladeren worden neurasthenie, nieraandoeningen en parodontose behandeld.
3. In Afghanistan worden verlamde patiënten berookt met de rook van deze plant en worden kompressen van de groene delen van de plant aangebracht op de plaatsen van zwellingen. In India is beroken ook een gebruikelijke procedure. Maar daar worden de zaden verbrand en wordt de rook gebruikt om open, moeilijk genezende wonden te behandelen. Een ander land waar beroken wordt toegepast, is Oezbekistan. Tijdens griepepidemieën worden kamers behandeld met harmalarook om ze te ontsmetten. Meestal wordt het droge bovenste deel van de struik met zaaddozen gebruikt om te beroken. Droge bladeren worden ook gebruikt, maar veel minder vaak. Bij het verbranden ruikt het droge materiaal naar goede tabak, maar prikt het niet in de ogen, in tegenstelling tot de rook van andere geneeskrachtige planten.
4. Preparaten met harmala worden ook voorgeschreven bij ontstekingsziekten van het perifere zenuwstelsel – neuritis, zowel mononeuritis die afzonderlijke zenuwen aantast als polyneuritis met een uitgebreidere verspreiding. De geneeskrachtige plant stimuleert het spierstelsel en verbetert de zenuwgeleiding.
5. Buitenlandse artsen gebruiken ook het vermogen van componenten van deze geneeskrachtige plant – de alkaloïden harmine en peganine – om pathologieën van het centrale zenuwstelsel te behandelen, bijvoorbeeld de ziekte van Parkinson of beverige verlamming.
6. In een aantal oosterse klinieken wordt het vermogen van alkaloïden in harmala gebruikt om ernstige verslaving aan cocaïne en heroïne te bestrijden.
7. Het gebruik van de geneeskrachtige plant is gebaseerd op zijn helende eigenschappen. Zo is harmine niet alleen een goede antidepressivum, maar het verlaagt ook de bloeddruk en bestrijdt de bacil van Koch – de veroorzaker van tuberculose. Peganidine bestrijdt niet alleen stafylokokkeninfecties, maar stimuleert ook de hartspier en activeert de galvorming. Het alkaloïde vasicine is een mild laxeermiddel en verlicht ook bronchiale spasmen, waardoor het mogelijk is het te gebruiken voor de behandeling van astma.
8. Harmala heeft afkooksels, infusies, tincturen en andere preparaten het vermogen gegeven om pijn te verlichten en te kalmeren.
9. Problemen van het spijsverteringsstelsel, verdrijving van wormen, verlichting van patiënten met mazelen, waterpokken en malaria – deze problemen worden in verschillende landen ook opgelost met behulp van harmala. In India wordt een infusie van harmala gebruikt om baarmoedercontracties te stimuleren voor abortus.
10. De antiseptische eigenschappen van de geneeskrachtige plant worden gebruikt bij koorts, verkoudheid, alsook voor gorgelen bij keelpijn en mondspoelingen bij tandvleesaandoeningen.
11. Vers sap van de plant wordt in de ogen gedruppeld om cataract in een vroeg stadium te behandelen. Kaukasische genezers geloven dat cataract op deze manier wordt opgelost. En om het gezichtsvermogen te verbeteren, wordt het medicinale materiaal gemengd met andere ingrediënten – bijvoorbeeld honing of wijn.
12. Baden met een afkooksel van harmala worden veel gebruikt. Ze kunnen pijn verlichten en ontstekingen verminderen bij reuma. Baden worden ook aanbevolen voor de behandeling van schurft, dermatitis en andere huidziekten.
13. Volksgenezers in Rusland gebruiken het kruid om patiënten van chronische constipatie te verlossen, de darmwerking te verbeteren en de atonie ervan te verhelpen. In de gynaecologie wordt Harmala gebruikt voor de behandeling van mastopathie en menstruele cyclusstoornissen.

Gewone harmala in de volksgeneeskunde

Geneeskundigen kunnen vaak verschillende medicinale vormen aanbevelen, bereid uit de geneeskrachtige plant, voor de behandeling van één kwaal. Maar er is toch een reeks traditionele toepassingen. Zo worden gestoomde harmalabladeren aangebracht om pijn te verzachten en zwelling in pijnlijke gewrichten te verminderen. Afkooksels worden gebruikt als spoeling bij keelontsteking, stomatitis of ontstoken tandvlees, en ook als men kiespijn heeft.

Depressies worden verlicht met thee, een tic van de aangezichtszenuw wordt behandeld met een heet afkooksel of ingesmeerd met vers sap. Hetzelfde sap wordt in de ogen gedruppeld bij cataract, en de zaden worden voorgeschreven als wormmiddel. Fijngemalen zaden met toevoeging van honing worden aanbevolen voor wie vaak last heeft van hoofdpijn en haaruitval.

Zelfs cosmetische problemen worden met Harmala opgelost. Zo wordt men met de zaden, vooraf geweekt in warm water, van grijze haren verlost bij de eerste tekenen; hiervoor worden ze gemengd met shampoo en vervolgens wordt het haar met dit mengsel gewassen. Bovendien kunnen de zaden schuim vormen, dus worden ze gebruikt om het gezicht te wassen om de vorming van puistjes en acne te voorkomen. En om reeds verschenen acne te behandelen, wordt er een tinctuur van de zaden op wodka bereid en daarmee wordt 's avonds het gezicht ingewreven.

Tegen verkoudheid en reuma

Een infusie bereid volgens dit recept kan worden gebruikt voor de behandeling van verschillende aandoeningen. Afhankelijk van het doel wordt een andere dosering gebruikt. De infusie wordt bereid op basis van een kopje kokend water en een eetlepel droge Harmala. Laat een uur trekken en zeef dan.

Om de symptomen van verkoudheid te verlichten, wordt een eetlepel van het middel 20 minuten voor ontbijt, lunch en diner ingenomen.

Reuma, myopathie en myasthenie worden behandeld met drie keer daags een infusie – 20–50 ml per keer, waarbij de behandeling begint met een kleine dosis en geleidelijk wordt verhoogd tot de maximale.

Bij syfilis begint de behandeling ook met een kleine dosis – 2 eetlepels, die geleidelijk wordt verhoogd tot 5 eetlepels, 2 tot 3 keer per dag.

Tegen aandoeningen van het spijsverteringsstelsel

Als galafdrijvend middel, voor de verbetering van het spijsverteringsstelsel en om van wormen af te komen, wordt het innemen van de zaden aanbevolen. De norm – 10 vruchten per dag – wordt verdeeld over 2 giften. Drink er gekookt water bij. Na 3–4 dagen zal het effect al merkbaar zijn.

Kalmerend afkooksel

Dit afkooksel wordt kalmerend genoemd, maar in werkelijkheid kalmeert het niet alleen het zenuwstelsel, maar ook reumatische pijn, kortademigheid, verlicht het astmatisch syndroom en vertoont het ook een zweetdrijvend, galafdrijvend en diuretisch effect.

Meng de zaden van Harmala en lijnzaad in een verhouding van 1:3 in één kom. Neem een theelepel van het verkregen mengsel, giet er 250 ml kokend water bij en houd het een half uur op een stoombad met het deksel gesloten. Zeef na afkoelen en drink driemaal daags een eetlepel – een half uur voor de maaltijd.

Als u de dampen van dit afkooksel inademt terwijl het in een waterbad staat, kunt u neuropathie (neuralgie van de aangezichtszenuw) genezen.

Thee bij nieraandoeningen

Deze thee wordt aanbevolen bij nefritis, pyelonefritis, blaasontsteking en niersteenziekte.

Doe 2 theelepels van de geneeskrachtige plant in een geëmailleerde of porseleinen kom. Zet het als gewone thee door 2 kopjes kokend water aan de droge grondstof toe te voegen. Dek af met een deksel, en daaroverheen een handdoek voor de warmte, en wacht 2–3 uur tot de drank trekt. Zeef het vervolgens en drink 2 eetlepels 's ochtends, tijdens de lunch en 's avonds. Het is niet noodzakelijk om het innemen van het medicijn aan de maaltijden te koppelen. De behandelingsduur is een half jaar.

Badmengsel

Het nemen van baden met garmala wordt aanbevolen om reumatische pijn te verlichten, alsook om huidverschijnselen van stofwisselingsstoornissen te elimineren en schurft te behandelen.

Breng 5 liter water aan de kook en giet 100 gram van de droge geneeskrachtige plant met het water. Laat het mengsel 15–20 minuten op laag vuur onder gesloten deksel koken en laat het daarna 2 uur trekken.

Zeef het afkooksel en giet het in een voorbereid bad met water op een voor de patiënt comfortabele temperatuur. De duur van het bad is 15–20 minuten. De volledige kuur is bedoeld voor 10 procedures; een beter effect kan worden bereikt door het om de dag te herhalen.

Tegen kortademigheid en astma

Neem gelijke delen garmala- en lijnzaad, meng ze en doe een theelepel van het mengsel in een kleine thermosfles. Giet er een glas kokend water bij en laat 4 tot 5 uur in de thermosfles trekken.

Drink viermaal daags een eetlepel, ongeacht de maaltijden. De behandelingskuur duurt 1 tot 3 maanden. Daarna is een pauze van 3 maanden nodig, waarna u de inname kunt hervatten.

Afrodisiacum van harmala

Rooster de garmalazaden, laat ze afkoelen en maal ze fijn in een koffiemolen. Meng het poeder met honing in een verhouding van 1:3. Eet dagelijks een eetlepel van dit mengsel. Het verhoogt het seksuele verlangen en het vermogen om zwanger te worden.

Tegen ontsteking van de ischiaszenuw

Om van het lijden veroorzaakt door chronische heupzenuwontsteking af te komen, moet u garmalazaden in een koffiemolen malen en ze gedurende 2 weken dagelijks innemen. De dagelijkse hoeveelheid is 3 gram poeder. U kunt het eenvoudig wegspoelen met gekookt water of het met honing of jam innemen.

Bij gewrichtspijn

Maak een mengsel van gelijke delen garmala- en venkelsap, kippengal, honing en rode wijn. Dit wordt een zalf die wordt gebruikt om gewrichten te behandelen tijdens verergeringen van ziekten, en ook om het gebied van de heupzenuw in te smeren om de kwellende pijn te verlichten. Volksgenezers in de Kaukasus behandelen met dit middel ook een verzwakt gezichtsvermogen door dagelijks een druppel in elk oog te druppelen.

Rookbehandeling

Verkoudheid kan worden behandeld met de rook van de geneeskrachtige plant. Bovendien geloven genezers dat de rook een goed slaapmiddel en antiparasitair middel is.

Verhit een theelepel droge garmala en rooster het in een droge koekenpan. Zodra er rook begint te verschijnen, buig u erover en inhaleer een paar minuten. Maar doe dit niet vaker dan 2 keer per week.

Bij een slangenbeet

Neem in een verhouding van 1:4 harmalazaden en rode wijn. Kook de zaden in de wijn tot ze zacht worden. Zeef en voeg dezelfde hoeveelheid preiensap toe. Drink tweemaal daags een glas van het afkooksel, met een interval van 2 uur tussen de behandelingen. Breng op de beet een kompres aan dat in dit afkooksel is gedrenkt.

Soorten geneeskrachtige bereidingen

Wanneer u begint met het bereiden van genezende mengsels van harmala, moet u onthouden dat deze plant door artsen wordt geclassificeerd als een psychedelisch of psychoactief middel. Ze vervormen de beoordeling van de omgeving en het wereldbeeld van de mens, beïnvloeden zijn emotionele toestand, verstoren psychologische processen en kunnen leiden tot hallucinaties of veranderingen in het bewustzijn. Daarom mag u de aanbevolen doseringen en het schema voor het innemen van de mengsels nooit overschrijden.

Aftreksel

Bij verkoudheid, myasthenia gravis, reuma en gynaecologische aandoeningen is een infusie van de geneeskrachtige plant geïndiceerd. Om het te bereiden, giet u 1-2 eetlepels gedroogde harmala met 1-1,5 kopjes kokend water. Laat het mengsel 50-60 minuten trekken, zeef het dan, verdeel deze dagelijkse dosis in 3 porties en neem het 20 minuten voor ontbijt, lunch en diner.

Tinctuur

Op wodka
Voor de bereiding van de alcoholtinctuur neemt u 100 gram gedroogde, fijngemalen harmala en giet u het in een glazen fles. Voeg een halve liter goede wodka toe en zet het op een donkere plaats om gedurende 3 weken bij kamertemperatuur te trekken. Schud de fles af en toe.

Zeef de afgewerkte tinctuur en neem 's ochtends en 's avonds na het eten. De enkelvoudige dosis is een theelepel, niet meer! Genezers raden dit middel aan voor patiënten met de diagnose hypertensie, neurasthenie, beroerte, encefalitis, evenals voor mensen die lijden aan epileptische aanvallen en schizofrenie. Tot de aandoeningen waarvoor de tinctuur is geïndiceerd behoren ook veneuze congestie, bronchiale astma, miltziekten, myasthenia gravis en ontsteking van de heupzenuw.

Op wijn
Giet 100 gram gemalen zaden in een fles van twee liter gevuld met rode droge wijn. Schud en zet op een donkere plaats voor een maand. Vergeet niet het dagelijks te schudden.

Na 30 dagen zeven en heel weinig innemen: u mag niet overdrijven en vergeet niet dat dit nu geen wijn is, maar een serieus, krachtig medicijn en overdosering is onaanvaardbaar. De dosis is 25 druppels voor de maaltijd, 2-3 keer per dag. Gebruik voor dezelfde problemen als de wodka-tinctuur.

Afkooksel

Het afkooksel bereid van harmala heeft een krachtige antimicrobiële werking en toont goede resultaten bij het spoelen van een zere keel of mondholte bij stomatitis, gingivitis of parodontitis.

Giet een kopje kokend water over een theelepel gedroogde harmala, sluit goed af en houd het 30 minuten op een waterbad. Laat afkoelen tot een warme temperatuur, zeef en gebruik voor de gewenste procedures.

Olie

De olie van de plant wordt op een zeer merkwaardige manier gewonnen. In de eerste dagen van de lente moet u een klein struikje afdekken met een oude, versleten kazan, een lekke metalen emmer of een beschadigde, diepe teil die niet meer in het huishouden nodig is. Al na een maand is de binnenkant van het hele vat bedekt met een olieachtige, kleverige aanslag. Dan hoeft u het alleen nog af te schrapen, in een potje te doen en dat met een deksel af te sluiten. Volksgenezers menen dat de plant, die in zo'n moeilijke omgeving heeft weten te overleven en haar levensdrang heeft behouden, deze kracht aan mensen kan doorgeven.

Al in de middeleeuwen behandelde de Perzische arts Ibn Sina met dit mengsel de aangedane gewrichten en ontstekingen van de ischiaszenuw bij zijn patiënten, door de aangedane plekken met de olie in te smeren. En bij menstruatieproblemen, urineretentie en verschillende vormen van colitis gebruikte hij de olie niet alleen als zalf, maar bereidde hij op basis daarvan ook genezende dranken.

Contra-indicaties voor gebruik

1. Harmala mag niet worden gebruikt door mensen bij wie allerlei tics, tremor en andere hyperkinesieën voorkomen.
2. Preparaten op basis van deze plant mogen niet worden gebruikt door zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven.
3. Individuele intolerantie en verhoogde gevoeligheid voor de bestanddelen van het kruid vormen ook een contra-indicatie voor gebruik.

Andere mensen mogen wel preparaten van harmala gebruiken. Maar u mag niet vergeten dat deze plant giftig is; daarom mogen preparaten die op basis daarvan zijn bereid, alleen worden gebruikt bij een zeer nauwkeurige naleving van de aanbevolen dosering. Bij overschrijding daarvan kunnen slaperigheid en een verlaagde temperatuur optreden, evenals ernstiger problemen – depressie, tachycardie, speekselvloed, stuipen, convulsies, hallucinaties, beven, verlamming – tot aan ademstilstand toe. Bij het optreden van zelfs maar minimale dergelijke symptomen moet u beslist een ambulance bellen en, voordat deze arriveert, de maag van de getroffene spoelen.

Als middelen op basis van de geneeskrachtige plant langdurig zonder gegronde reden worden gebruikt, is het heel goed mogelijk dat ademhalingsproblemen, een verhoogde urineproductie en een verstoorde werking van het spijsverteringskanaal optreden.

Het is niet toegestaan een behandeling met harmala te volgen en tegelijkertijd alcoholische dranken te nuttigen. Als u daarnaast regelmatig andere medicijnen gebruikt, moet u beslist met uw behandelend arts bespreken in hoeverre deze verenigbaar zijn met harmala.

Foto van harmala