Kraaihei: medicinale eigenschappen en contra-indicaties

De dwergachtige maar zeer aantrekkelijke struik, de Siberische kraaihei, wordt veelvuldig gebruikt in de volksgeneeskunde. Deze plant is bekend onder verschillende namen – Vodjanika, Bolotnitsa, Verez Jagodny en Voronika. Door de officiële geneeskunde zijn haar eigenschappen nog niet volledig bestudeerd. Zij wordt echter beschouwd als een veelbelovend antidiabetisch middel. Er wordt een kalmerende en anticonvulsieve werking vastgesteld, evenals een aantal andere eigenschappen die hieronder worden besproken.

Chemische samenstelling

Zowel de bladeren als de bessen van de kraaihei bezitten heilzame eigenschappen. De chemische samenstelling verschilt echter. Allereerst moet worden opgemerkt dat de bessen van de kraaihei ascorbinezuur in zeer grote hoeveelheden bevatten – in het bereik van 70–90 mg per 100 g massa. In dit opzicht staat de kraaihei iets achter bij de prinsesbes en de rozenbottel, maar dit wordt nog steeds als een redelijk hoog niveau beschouwd. Dankzij dit hoge vitamine C-gehalte werden de bessen van deze plant een van de meest effectieve middelen tegen scheurbuik in de noordelijke regio's. Bovendien heeft ascorbinezuur antioxiderende eigenschappen en heeft het een gunstig effect op de conditie van de bloedvaten en het bloedvatenstelsel als geheel.

Zo bevatten de bessen:

1. Quercetine, dat net als andere flavonoïden antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen heeft.
2. Rutine – de waarde van deze stof kan moeilijk worden overschat. Het vermindert de aggregatie van bloedplaatjes en voorkomt de vorming van bloedstolsels, waardoor kraaihei in de toekomst kan worden gebruikt voor de behandeling van beroertes en hartaanvallen. Ook verbetert rutine de conditie van de bloedvaten en heeft het ontstekingsremmende activiteit. Uit een aantal onderzoeken blijkt dat het de jodiumopname door de schildklier normaliseert, maar dit aspect is nog onvoldoende onderzocht.
3. Anthocyanen zijn pigmenten die de vruchten van de kraaihei een donkere tint geven. Ze hebben een ontstekingsremmende werking en verbeteren ook de barrièrefunctie van de darmen en normaliseren in het algemeen de lipidenstofwisseling.
4. Vette oliën, noodzakelijk voor een normale stofwisseling.
5. Cumarines. Ze worden voornamelijk vertegenwoordigd door ellaginezuur, dat cardioprotectieve eigenschappen heeft, waardoor kraaihei nuttig is bij hart- en vaatziekten. Het zuur heeft ook ontstekingsremmende werking en heeft ook reparatieve eigenschappen, dat wil zeggen het bevordert weefselherstel.
6. Ursolezuur, dat wordt beschouwd als een belangrijk bestanddeel van antidiabetica en helpt bij het bestrijden van overgewicht.
7. Looidstoffen en was.

De vruchten bevatten ook verschillende soorten fruitsuikers en etherische oliën, maar in onvoldoende hoeveelheid om ze een uitgesproken smaak te geven.

In de bladeren en takken van de plant zitten coumarines, alkaloïden, etherische oliën en ook vitamine C, zij het in kleinere hoeveelheden. Bovendien bevat het bovengrondse deel van de Siberische kraaihei ook de eerder genoemde quercetine en rutine met hun unieke eigenschappen, en looistoffen die samentrekkende eigenschappen hebben en de plant effectief maken tegen diarree. In de bladeren en takken van de plant is cafeïnezuur aanwezig. Het heeft een ontstekingsremmende en immunomodulerende werking, en sommige onderzoeken hebben aangetoond dat het de ontwikkeling van kwaadaardige gezwellen kan stoppen (maar dit aspect is nog onvoldoende onderzocht). Van de sporenelementen in de bladeren is ook mangaan het vermelden waard.

Hoe ziet het eruit en waar groeit het

De kraaihei is een kleine, kruipende heester. Tegenwoordig bestaan er verschillende tuinvariëteiten (sommige worden zelfs 50 cm), maar in natuurlijke omstandigheden is de gemiddelde hoogte 20–25 cm. Het is een groenblijvende plant met lange scheuten die tot 100 cm lang kunnen worden.

In de natuur groeit hij in pollen die van veraf op vlekken op de grond lijken. Het is een sterk vertakte heester, dus elke pol is in feite één enkel exemplaar van de plant. De kroonvorm van deze struik is kussenvormig. De stengel is donker van kleur en dicht bedekt met kleine bladeren – elke bladschijf tot 10 mm lang heeft een naar beneden omgerolde rand. Ze zijn zo klein, smal en groeien zo dicht opeen dat ze op naalden lijken. Van veraf ziet de plant eruit als een dwergspar. Interessant is dat elk blaadje tot wel vijf jaar aan de struik blijft zitten.

De bladeren van de kraaihei zijn aan de bovenzijde donkergroen en aan de onderzijde lijken ze roodachtig, omdat ze een dichte beharing van die tint hebben. Overigens is de stengel bij jonge planten ook bedekt met een bruinachtig dons.

Zoals reeds opgemerkt, vertakt de struik zich sterk, waarbij een deel van de takken geleidelijk adventieve wortels vormt. Na verloop van tijd neemt de plant steeds meer ruimte in, maar in het midden van de pol beginnen de takken af te sterven.

Deze plant bloeit met kleine en niet erg mooie bloemen met drie bloemblaadjes. Ze kunnen een roze, rode of paarse tint hebben. In de centrale regio van Rusland begint de bloei meestal in april-mei, maar in Siberië pas in mei-juni. Ze worden niet alleen bestoven door bijen, maar ook door vliegen en vlinders.

In augustus-september verschijnen er vruchten aan de struiken – ronde, zwarte bessen met een blauwachtige waas. Ook het sap heeft een donkere, meestal paarse tint – dit wordt verklaard door de aanwezigheid van de eerder genoemde anthocyanen. Deze bessen met een harde schil hebben echter vrijwel geen uitgesproken smaak en lijken waterig. De bessen verschijnen in de herfst aan de struik, maar als ze niet worden geplukt, blijven ze tot de lente aan de takken zitten.

In het wild komt de kraaihei op het grondgebied van Rusland vooral voor in Siberië en het Verre Oosten. Daar geeft deze plant de voorkeur aan vochtige plaatsen, moerassige gebieden en veengronden. Zeer vaak groeit ze in rotsspleten. Dat wil zeggen dat kraaihei zelfs barre natuurlijke omstandigheden goed verdraagt, wat gerichte teelt ervan vrij kansrijk maakt.

Soorten

Op dit moment bestaat er in de botanie geen eenduidige opvatting over de classificatie van de Siberische kraaihei. Een aantal wetenschappers is van mening dat het geslacht Empetrum monotypisch is en slechts één soort bevat: de zwarte kraaihei (ook wel zwartvruchtige kraaihei genoemd). Daarbij wordt echter aangenomen dat deze in de natuur nog uiteenvalt in de Japanse en de Aziatische kraaihei, waarbij de eerste op het grondgebied van Rusland vrijwel niet voorkomt. Er bestaat echter ook een andere opvatting, namelijk dat het geslacht Empetrum direct drie soorten omvat. Dat zijn de zwarte, de tweeslachtige en de rode. In ieder geval wordt voor medicinale doeleinden slechts één soort geteeld: de zwartvruchtige kraaihei, die hierboven in grote lijnen is beschreven.

In de landschapsarchitectuur wordt kraaihei gebruikt in rotstuinen en op alpentuinen. Veredelaars hebben verschillende cultivars ervan ontwikkeld, bijvoorbeeld:

• Citronella is een plant met bladeren in een unieke citroentint.
• Smaragd is een struik met donkergroene bladeren.
• Bernstein is een cultivar met een zeer bleekgele bladkleur.

Ook cultivars zoals Ljoetsjia en Ierland zijn populair. Maar alle verschillen tussen hen komen in hoofdzaak neer op decoratieve uiterlijke kenmerken; de chemische samenstelling van het bovengrondse deel is echter ongeveer hetzelfde.

Oogst en opslag

Het kruid van de kraaihei wordt verzameld tijdens de bloeiperiode van de plant; de vruchten worden na het rijpen verzameld. De takjes worden met een scherp mes afgesneden, daarna uitgesorteerd zodat er geen bedorven exemplaren tussen zitten, en uitgespreid op een doek onder een afdak of in een goed geventileerde ruimte.

Soms worden alleen de blaadjes van de kraaihei apart verzameld, hoewel dit een arbeidsintensiever proces is. Dit gebeurt ook aan het begin van de bloei van de plant. De bladeren kunnen met de hand worden geplukt; het is niet nodig daar een mes voor te gebruiken. Sommige kruidenkenners gebruiken hiervoor echter een kleine schaar. Als medicinale grondstof kunt u beter niet de bovenste, maar de onderste en middelste blaadjes nemen; beschadigde of verwelkte exemplaren zijn hiervoor niet geschikt. Daarna wordt alles nogmaals uitgesorteerd, worden bedorven kruid en kluitjes aarde verwijderd, en wordt het op dezelfde manier gedroogd als andere medicinale grondstoffen. Tijdens het drogen worden het kruid en de blaadjes van de kraaihei periodiek omgewoeld, zodat het proces gelijkmatig verloopt.

Men is van mening dat de volgende oogst van kraaihei van hetzelfde perceel pas na 8 jaar kan plaatsvinden. Daarom heeft het vrijwel geen zin om de plant in de tuin alleen vanwege haar medicinale eigenschappen te kweken.

De bessen van de kraaihei worden 's ochtends of al in de avond verzameld. Men is van mening dat de bessen die overdag worden verzameld, daarna snel bederven. De bessen kunnen op natuurlijke wijze worden gedroogd of men kan een fruitdroger gebruiken, maar stel deze dan alleen in op een zachte stand met een temperatuur tot 40 graden, zodat de nuttige stoffen die de vruchten bevatten niet worden afgebroken.

Het gedroogde materiaal wordt bewaard in linnen zakjes of papieren zakken op een droge plaats, om te voorkomen dat het vochtig wordt en bederft. De houdbaarheid is 2 jaar.

Er zijn ook andere manieren om de vruchten te verwerken. Ze kunnen bijvoorbeeld worden ingevroren – dan worden de bessen gesorteerd, de bedorven worden weggegooid, maar over het algemeen wordt het bereide materiaal niet gewassen, maar gewoon in plastic bakjes voor levensmiddelen gedaan en in de vriezer geplaatst. Ze kunnen het hele jaar door worden gebruikt voor het maken van thee en aftreksel.

Sommige kruidendokters raden aan om voor de winter sap te maken van de bessen van de vodjanika. Hiervoor wordt met een sapcentrifuge het sap uit de bessen geperst en aan de kook gebracht, en daarna direct uitgezet om te voorkomen dat de vitamines erin worden vernietigd. Dit sap wordt in vooraf gesteriliseerde glazen potten gegoten. Het kan beetje bij beetje worden gedronken om zwelling te verminderen, overgewicht te verlagen, en het kan ook een immuunmodulerend middel zijn.

Medicinale eigenschappen van kraaihei

Door de officiële geneeskunde zijn de eigenschappen van vodjanika onvoldoende onderzocht. Wetenschappers zetten echter het onderzoek voort, omdat het multicomponentencomplex van bioactieve stoffen in de toekomst nuttig kan zijn. Vandaag is al bekend dat het waterig extract (in de vorm van infusie of afkooksel) van de bladeren en het kruid van sjiksja een anticonvulsieve werking en zelfs antihypoxische eigenschappen heeft.

Een reeks onderzoeken heeft een cerebroprotectief effect aangetoond, dat wil zeggen dat de plant de cellen van het centrale zenuwstelsel beschermt, waardoor het kan worden gebruikt bij de behandeling van bepaalde destructieve pathologieën. Zo werd de effectiviteit van preparaten van vodjanika bij epilepsie aangetoond. Ze kunnen ook worden gebruikt in de combinatietherapie van ernstige ziekten zoals multiple sclerose, tekenencefalitis en zelfs verlammingen van verschillende etiologie.

In de door wetenschappers uit Tomsk uitgevoerde onderzoeken werd een waterig extract van het kruid, de bladeren en de bessen van vodjanika gebruikt. Het werd gebruikt voor de behandeling van epilepsiepatiënten, maar ook voor mensen met een post-beroerte verlamming. Dit middel verminderde inderdaad het aantal epileptische aanvallen en verlichtte hun ernst. Bij patiënten met verlamming droeg regelmatige inname van vodjanika-extract bij aan een toename van het bewegingsbereik, wat al als een uitstekend resultaat kan worden beschouwd.

De cerebroprotectieve eigenschappen maken deze plant tot een veelbelovend middel bij geheugen- en cognitieve stoornissen, bij migraine en hoofdpijn. Vandaag wordt het al gebruikt in voedingssupplementen die moeten helpen bij snelle vermoeibaarheid en verminderde tonus.

Sjiksja heeft ook een kalmerend effect, dus wordt het gebruikt als kalmerend middel en bij slaapstoornissen. De galafdrijvende en diuretische eigenschappen zijn bewezen, waardoor de plant kan worden gebruikt bij ziekten van de nieren en het hepatobiliaire systeem. Bovendien heeft het een bloeddrukverlagend effect, waardoor het mogelijk is om preparaten op basis ervan te nemen om de bloeddruk te verlagen.

Kraaihei in de volksgeneeskunde

In de volksgeneeskunde heeft de zwarte vodjanika een bredere toepassing gevonden. Op basis ervan worden afkooksels en infusies gemaakt, die worden gebruikt:

• bij hoofdpijn van diverse oorsprong;
• bij lichamelijke en psycho-emotionele oververmoeidheid;
• bij chronische vermoeidheid;
• bij slapeloosheid;
• bij oedeem van uiteenlopende aard;
• bij gastritis met een verhoogde zuurgraad;
• bij colitis en bepaalde andere ontstekingsziekten van de darmen;
• bij bemoeilijkte urinelozing;
• als kalmerend, metabolismeversnellend en preventief middel tegen infectieziekten.

Het hoge gehalte aan vitaminen en mineralen maakte kraaihei in vroeger tijden tot een effectief middel tegen scheurbuik, wat vooral in de noordelijke gebieden van groot belang was.

In de Tibetaanse geneeskunde werd kraaihei zowel als inwendig als uitwendig geneesmiddel gebruikt. In het eerste geval betrof het de behandeling van lever- en nieraandoeningen (en de moderne wetenschap heeft deze eigenschappen van de plant bevestigd). In het tweede geval werden middelen op basis van kraaihei gebruikt voor de behandeling van acne, verschillende huidirritaties en huiduitslag, wat ook niet zonder reden is, omdat kraaihei veel ontstekingsremmende stoffen bevat.

Wat betreft specifieke toepassingsrecepten, deze bestaan in vele varianten, omdat de volksgeneeskunde in de loop der jaren veel werkwijzen heeft verzameld.

Om migraine te verlichten, kunt u een van de volgende drie opties kiezen:

1. Neem 2 eetlepels gedroogde kraaiheibladeren, giet er 500 ml koud water bij, breng aan de kook en kook gedurende 5 minuten. Laat het verkregen middel vervolgens 40–60 minuten trekken, zeef het door een in meerdere lagen gevouwen kaasdoek en neem 5 keer per dag 3–4 eetlepels.
2. Het afkooksel wordt iets anders bereid. Neem 2 eetlepels gemalen droge grondstof (bessen, bladeren, takken, gemengd in gelijke verhoudingen), giet er 500 ml kokend water bij en verhit het gedurende 10 minuten in een waterbad, maar breng het niet aan de kook. Gebruik het in dezelfde verhoudingen als in het eerste recept.
3. Neem 20–30 druppels alcoholtinctuur van kraaihei op 50 ml water en neem dit drie keer per dag een half uur voor de maaltijd. Dit middel wordt ook beschouwd als een effectief medicijn tegen vegetatieve-vasculaire dystonie.

Kraaihei is ook nuttig bij andere aandoeningen:

1. Bij verschillende vaataandoeningen van de gezichtsorganen (cataract, glaucoom, verhoogde oogboldruk) wordt een zogenaamd stoomafkooksel toegepast. Bereid het als volgt: neem 1 eetlepel droge gemalen grondstof (takjes en bladeren) en giet er 2 eetlepels kokend water bij. De plant wordt gestoomd, wordt vochtig en geeft alle nuttige stoffen aan het water af. Laat deze vochtige grondstof afkoelen en pers hem vervolgens zeer grondig uit door een kaasdoek – met het verkregen vocht worden de ogen 5–6 keer per dag gedruppeld. 1–2 druppels in het onderste ooglid zijn voldoende. Tegelijkertijd raden kruidendeskundigen aan de behandeling aan te vullen met inname van een afkooksel van kraaihei (1 eetlepel 3 keer per dag) of tinctuur (30 druppels op 50 ml water). De behandelingskuur bedraagt 90 dagen, waarna een pauze van ten minste een maand wordt ingelast.
2. Bij het droge-ogen syndroom. Deze aandoening is niet gerelateerd aan vaatpathologieën, maar wordt veroorzaakt door langdurig computerwerk, en bij vrouwen in de menopauze door hormonale veranderingen. In dit geval maakt u geen stoominfusie, maar een zeer sterk aftreksel – 2 eetlepels gedroogd plantaardig materiaal op 100 ml kokend water. Dit middel laat u een uur trekken, daarna filtert u het zeer grondig, eventueel met behulp van filtreerpapier. U druppelt 2 druppels in elk oog om de 2-3 uur. Het middel wordt ook als kuur gebruikt, ten minste een maand lang, daarna neemt u een pauze.
3. Bij de behandeling van het onthoudingssyndroom. Dit betreft niet alleen alcoholisme, maar ook drugsverslaving. Het middel wordt volgens één recept bereid, omdat het helpt om de gifstoffen die dit syndroom veroorzaken uit het lichaam te verwijderen. U neemt 1 liter kwaliteitswei, voegt daar 4 eetlepels kruid van kraaiheide aan toe, brengt dit middel aan de kook en laat het 8 uur staan (bij voorkeur in een thermoskan, of u kunt de container in een warme doek wikkelen). Het hoeft niet te worden gezeefd; u gebruikt het precies in deze vorm, 1 glas 4-5 keer per dag.
4. Bij chronische vermoeidheid en psycho-emotionele oververmoeidheid. In dit geval kan het middel ook op verschillende manieren worden gebruikt. De eenvoudigste optie is het gebruik van een kant-en-klare alcoholische tinctuur van kraaiheide – 20-30 druppels op een half kopje koud water (u neemt het driemaal daags in, een half uur voor het ontbijt, de lunch en het diner). De tweede optie is dat u klassieke afkooksel van kraaiheide (het recept wordt hieronder gegeven) toevoegt aan het bad dat u voor het slapengaan neemt. U moet het, met de gegeven verhouding, bereiden in een volume van 1-2 liter. Het afkooksel moet vrij sterk zijn, donkergroen van kleur. Het bad kan dagelijks worden genomen; het effect is direct merkbaar. Tenslotte kunt u thee van kraaiheide of het hierboven beschreven sap drinken.
5. Bij verschillende ontstekingsziekten van de nieren. Hiervoor wordt een afkooksel bereid dat helpt om zwellingen veroorzaakt door overmatige vochtretentie in het lichaam te verminderen. U neemt 3 eetlepels droge bladeren op 1 liter kokend water, brengt aan de kook, laat op laag vuur staan, laat afkoelen en filtert. Dit middel moet echter met voorzichtigheid worden ingenomen bij nierstenen en ook bij nierinsufficiëntie.
6. Bij epilepsie neemt u 100 g gedroogde bessen van kraaiheide, giet er 0,5 liter kokend water over en laat het een uur in een thermoskan trekken (of u wikkelt de container gewoon in een warme doek). De dosering van het middel verschilt voor kinderen en volwassenen. Kinderen vanaf 7 jaar kunnen 1 eetlepel per dag nemen, en volwassenen 7 eetlepels per dag. Er is ook een andere bereidingswijze voor het afkooksel, waarbij dezelfde hoeveelheid bessen met 1 liter kokend water wordt overgoten en een half uur in een waterbad wordt verwarmd. Dit middel kan uit voorzorg worden gedronken. De behandelingskuur duurt ten minste 1 maand. U kunt het niet vaker dan eens per kwartaal herhalen.
7. Voor de behandeling en preventie van infectie- en verkoudheidsziekten. U neemt 2 eetlepels droog kruid (waarbij het hele bovengrondse deel wordt gebruikt, inclusief vruchten en bloemen), giet er 0,5 l kokend water overheen en laat het een nacht in een thermoskan trekken. U drinkt het middel driemaal daags 150 ml voor de maaltijd. Tegelijkertijd wordt aangeraden om ½ theelepel perga (een bijenproduct dat veel vitamines en mineralen bevat, waardoor een mogelijk overmatig diuretisch effect kan worden gecompenseerd) in te nemen. De behandelingskuur duurt ten minste 40 dagen. Dit middel wordt aangeraden te drinken bij herstel na een ernstige ziekte en zelfs bij hersenschudding.

In de volksgeneeskunde worden op basis van bessen en bladeren van de Sjiksja geneeskrachtige baden gemaakt, die helpen bij krampen en vaatspasmen. Er zijn twee manieren:

1. U neemt ongeveer 300–400 g bessen en bladeren van de Vodjanika, doet ze in een linnen zak en laat deze in een met heet water gevulde badkuip zakken.
2. U neemt 1 l kruid (bladeren, takjes, bessen) op 5 l kokend water – deze hoeveelheid laat u in een bak trekken, die u afdekt met een tweede bak en in een deken wikkelt. Onder deze omstandigheden laat u de vloeistof 8–12 uur trekken, waarna u het aftreksel (in porties) door een kaasdoek filtert en in een bad met heet water giet.

U kunt het geneeskrachtige bad 20–30 minuten nemen, niet langer. De aanbevolen behandelingskuur is 10 behandelingen, één per dag. U kunt deze na een half jaar herhalen.

Soorten geneeskrachtige bereidingen

De meest populaire toepassingsvorm van dit geneesmiddel is een aftreksel van gedroogd kruid. U bereidt het als volgt: neem 2 eetlepels op 0,5 l kokend water, laat een uur trekken en filter vervolgens. Dit middel wordt bijvoorbeeld gebruikt bij epilepsie, verschillende aandoeningen van het CZS, enz. Maar er zijn ook andere varianten.

Tinctuur

Een tinctuur van een geneeskrachtig plant wordt op basis van alcohol gemaakt. In dit geval kan dit ethylalcohol zijn, die in apotheken wordt verkocht, wodka of wijn.

De eerste optie is een alcoholoplossing (40–50%) of kwaliteitswodka. U neemt een glazen container, doet er 5 eetlepels droog, fijngemalen kruid in en giet er 1 l wodka of alcoholoplossing bij. Laat het middel 10–12 dagen trekken. Houd de container op een droge plaats, uit de buurt van zonlicht, en schud hem elke dag. Na deze periode filtert u het middel en giet u het in een gebruiksvriendelijke container. Er wordt aangenomen dat het de maximale effectiviteit heeft tegen epilepsie, omdat het alcoholextract geconcentreerder is dan het waterige. U neemt het driemaal daags 1 theelepel, verdund met een kleine hoeveelheid water.

De tweede optie is een tinctuur op basis van droge rode wijn. In dit geval neemt u 5–6 eetlepels droog plantaardig materiaal op 1 l wijn. De bereidingstechniek is dezelfde: de container wordt 10–12 dagen op een droge, donkere plaats bewaard, af en toe geschud. Het voltooide middel wordt gefilterd. Deze tinctuur kan worden gebruikt zonder te verdunnen met water – 30 ml (in feite een borrelglas) driemaal daags, ongeacht de maaltijd.

Afkooksel

U kunt het afkooksel van kraaiheide op verschillende manieren bereiden. In sommige recepten worden alleen de bladeren en het kruid gebruikt: u neemt 2 eetlepels van dat materiaal op 2 kopjes kokend water, brengt het nogmaals aan de kook, laat het 5-7 minuten op een laag vuur staan, laat het vervolgens afkoelen en zeef het.

Maar sommige kruidendokters achten een gecombineerd afkooksel effectiever, waarbij u in gelijke delen het bovengrondse deel (kruid en bladeren) en de vruchten van kraaiheide neemt. Bijvoorbeeld: giet u 10 g van elke soort grondstof met een kopje kokend water, dekt u de container af met een deksel en verwarmt u deze ten minste 15 minuten in een waterbad, koelt u vervolgens af en zeef u het. Afkooksels van dit type worden beschouwd als een effectief middel tegen krampen. Sommige kruidendokters gebruiken ze ook voor de behandeling van het onthoudingssyndroom bij alcoholisme.

Thee

Hiervoor neemt u 3 eetlepels gemalen, gedroogd kruid van kraaiheide en giet u er 1 liter koud water bij. Dit middel wordt aan de kook gebracht, 10 minuten laten trekken en vervolgens gefilterd. De drank kan als gewone thee worden gedronken – bijvoorbeeld 1 kopje in de middag om vermoeidheid te verlichten. U kunt het beter niet 's avonds drinken, omdat het diuretische eigenschappen heeft. Bij nieraandoeningen wordt aanbevolen om 1 kopje per dag te drinken – maar alleen 's ochtends. U kunt wat honing toevoegen om de smaak te verbeteren.

Toepassing in de cosmetologie

Siberische kraaiheide wordt gebruikt als grondstof voor verschillende kant-en-klare cosmetische producten – shampoos, balsems, lotions en zelfs gezichtscrèmes.

Maar deze plant kan ook worden gebruikt in de huiscosmetica. Op basis hiervan wordt bijvoorbeeld een aftreksel gemaakt dat kan worden gebruikt bij de behandeling van seborroe. Dit middel wordt als volgt bereid: u overgiet 4 eetlepels droog plantaardig materiaal met 0,5 liter kokend water, laat het vervolgens een uur trekken en giet het voor gebruik door dubbelgevouwen kaasdoek. Dit middel wordt na het wassen in de hoofdhuid gemasseerd – zo is het het meest effectief tegen roos. Het wordt ook gebruikt als spoeling – puur ter preventie, zodat het haar dik en glanzend wordt.

Siberische kraaiheide is ook gunstig voor de huid. Niet voor niets voegen sommige cosmeticamerken een extract van kraaiheide toe aan dagcrèmes voor het gezicht. Vooral de bessen van kraaiheide zijn nuttig, omdat ze veel antioxidanten bevatten die het verouderingsproces vertragen. Daarom kan het hierboven beschreven sap van kraaiheidebessen aan elke gezichtsmasker worden toegevoegd (5-7 ml per 50 ml basismassa).

U kunt ook cosmetisch ijs invriezen met het sap van kraaiheidebessen en hiermee de gezichtshuid afnemen. Dit kunt u het beste tweemaal per dag doen: 's ochtends – om de huid te laten "ontwaken", en 's avonds om de gevolgen van contact met alle schadelijke stoffen in de lucht van een grote stad te verwijderen.

Een afkooksel van kraaiheidebladeren helpt tegen acne. U neemt 1 eetlepel plantaardig materiaal op 300 ml kokend water, verwarmt het gedurende 15 minuten in een waterbad, koelt het af tot een aanvaardbare temperatuur en zeef het. Het middel wordt gebruikt als een lotion om de met een normaal product gereinigde huid af te nemen.

Contra-indicaties voor gebruik

In principe heeft kraaiheide vrijwel geen contra-indicaties. Uitzonderingen zijn gevallen van individuele gevoeligheid en een allergische reactie op de componenten die erin zitten. Bovendien worden producten op basis van de plant u niet aangeraden tijdens de zwangerschap, hoewel ze helpen zwellingen te verminderen die aanstaande moeders zoveel problemen bezorgen. De reden is dat de invloed van kraaiheide op de foetus nog niet is onderzocht. Tijdens de lactatie wordt het u afgeraden omdat het bij het kind een allergische reactie kan veroorzaken. Kinderen onder de 5 jaar mag u het ook niet geven – dit geldt overigens ook voor andere fytotherapeutische middelen, vooral als het kind al gevallen van atopische dermatitis heeft gehad.

U dient met voorzichtigheid producten op basis van kraaiheide te gebruiken als u een lage bloeddruk hebt, omdat infusies en afkooksels de situatie kunnen verergeren.

Interessante feiten

Sjiksja is bij de noordelijke volkeren een belangrijk onderdeel van het dieet. Onderzoek bevestigt dat Inuit en Samen, de inheemse bevolking van de toendra waar deze bes groeit, sjiksja gebruikten als middel tegen verschillende ziekten. In die tijd werden de bessen voor de winter bewaard, maar niet alleen gedroogd; ze werden gemengd met vet en gegeten om scheurbuik te voorkomen. Natuurlijk gebruikte men in die streken geen boter of zonnebloemolie, en werden de bessen gemengd met zeehondenvet. Bij de Russisch sprekende volkeren van het Noorden had dit gerecht een aparte naam – ‘kirilka’, die zelfs wordt genoemd in het woordenboek van Dal, hoewel in sommige bronnen ook ‘tolkusja’ wordt genoemd – een mengsel van bessen met vis en vet.

Ook in de culinaire traditie van deze volkeren wordt sjiksja vers en geweekt gebruikt. Het lest inderdaad goed de dorst, hoewel men het niet smakelijk kan noemen. Maar te oordelen naar het feit dat het in sommige regio's van oudsher ‘kostbaar gras’ wordt genoemd, werd het toch gewaardeerd om zijn effectiviteit, niet om zijn culinaire kwaliteiten. Bovendien dienden de bessen als medicijn en werd er ook een natuurlijke kleurstof voor wol uit gewonnen – het sap van deze vruchten gaf de stof een mooie kersrode tint.

Trouwens, tegenwoordig maakt men er jam, verschillende zoetigheden waaronder marmelade, sauzen bij vlees- en visgerechten en zelfs alcoholische dranken van. Het wordt u aanbevolen de bessen te gebruiken met zure melkproducten om de calciumopname te verbeteren.

De bessen van sjiksja zijn ook populair in het Verre Oosten. Dit geldt met name voor de Tibetaanse geneeskunde, waarin deze plant werd beschouwd als een effectief middel tegen miltvuur. Maar voornamelijk waren deze bessen en bladeren alleen populair in twee takken van de Tibetaanse traditie – de Mongoolse en de Boerjatische, die onafhankelijk van elkaar ontwikkelden. Trouwens, al in die tijd, lang voordat de chemische samenstelling van het ‘kostbare kruid’ was onderzocht, wisten de genezers van Tibet dat het goed is voor de lever.

Foto van kraaibes