Zwarte vlierbes: gezonde eigenschappen en contra-indicaties

Vlier is een unieke bes. De plant is weinig veeleisend wat betreft de groeiomstandigheden en groeit meestal in het wild. De vruchten bevatten nuttige stoffen die bijzonder gunstig zijn voor het menselijk lichaam. Van deze plant kunt u heerlijke jam maken, die de mens ook kan helpen diverse ziekten te overwinnen. Niet alleen de vruchten, maar ook de bloemen, het blad en de schors hebben gunstige eigenschappen.

Hoe ziet vlier eruit en waar groeit hij

Deze plant is een kleine boom of struik waaraan trossen met zwarte bessen hangen. De hoogte van een dergelijke plant bedraagt gewoonlijk 2–5 m; soms kan zij tot 10 m hoog worden. De bladeren zijn klein; aan elke tak bevinden zich 3–5 bladeren met een gele of groenachtige tint. De plant bloeit aan het einde van de lente of in het begin van de zomer.

In de natuur komen gewoonlijk bomen met zwarte en rode vruchten voor. Het vruchtvlees is roodachtig van kleur. In één bes bevinden zich 4–5 kleine pitjes. De vruchten rijpen volledig in ongeveer een maand – van eind augustus tot half oktober. De plant heeft een tamelijk onaangename geur, waardoor bosbewoners hem met rust laten.

Meestal groeit de plant in subtropische regio's met overwegend gematigde klimatologische omstandigheden. Zo kan men vlier aantreffen in Rusland, de VS, Afrika en Oekraïne. De struik groeit aan bosranden, langs wegen, alsook in struikgewas en op verlaten stukken grond.

Soorten

Vlier wordt ook wel sambucus genoemd. Het geslacht telt ongeveer veertig variëteiten, maar in de gematigde streken groeien slechts ongeveer tien soorten. In tuinen treft men echter meestal slechts drie soorten vlier aan: rode, zwarte en Amerikaanse vlier. Al deze planten houden van vruchtbare en vochtige grond. Ze kunnen ook in de halfschaduw groeien, maar gedijen het beste op zonnige plekken. Vlier kan worden gesnoeid en wordt daarom vaak toegepast in het landschapsontwerp. Bovendien bestaan er tegenwoordig talrijke rassen met bijzondere bladeren in verschillende kleuren en mooie bloeiwijzen.

De zwarte vlier is een kleine boom die tot 4 m hoog kan worden. Hij heeft grote bladeren en de bloeiwijzen hebben een groengele kleur. De plant bloeit van mei tot juni. De vruchten van de plant zijn eetbaar, hebben een zwarte kleur en verschijnen aan het einde van de zomer en in het begin van de herfst. Sommige rassen dragen groenachtige bessen. Het wilde ras van de zwarte vlier is bestand tegen vorst. Wat betreft de decoratieve struiken met rode en gele bladeren: deze bevriezen zeer vaak als er niet goed voor ze wordt gezorgd.

Ook in de centrale regio komt de rode vlier veel voor. Aan het einde van het voorjaar verschijnen pluimvormige bloeiwijzen die geen enkele geur hebben. Tegen de herfst verschijnen in plaats daarvan rode bessen. De vruchten van deze variëteit zijn giftig en mogen niet worden gegeten.

De Canadese of Amerikaanse soort kan tot 3 m hoog worden. Uiterlijk lijkt dit ras op de zwarte vlier, maar het onderscheidt zich door zijn weerstand tegen verschillende weersomstandigheden in de centrale regio. De plant bloeit in de zomer. Daarbij verschijnen lichte bloemen aan het boompje, terwijl in de herfst zwarte bessen rijpen die gegeten mogen worden.

Samenstelling en caloriegehalte

De gunstige eigenschappen van de zwarte vlier worden verklaard door de rijke samenstelling. In het wortelgedeelte van de struik zijn bijvoorbeeld saponinen aangetroffen die een slijmoplossende werking hebben, dat wil zeggen het slijm verdunnen en de afvoer ervan uit de luchtwegen bevorderen. Deze stoffen hebben ook een vochtafdrijvende, toniserende en kalmerende werking.

De bloeiwijzen van de struik bevatten terpenen, die de plant een aangename geur geven. Ook is hier vitamine A aanwezig, dat betrokken is bij de werking van de oogzenuw.

De vruchten bevatten anthocyanen, die het lichaam beschermen tegen het ontstaan van ontstekingsprocessen en de werking van de darmen stabiliseren; tyrosine, dat zorgt voor de synthese van melanine.

De plant bevat een grote hoeveelheid looistoffen, die een gunstige werking hebben op ontstoken hemorroïden.

Bovendien bevatten de bessen veel ascorbinezuur. Zo is in 100 g van deze vruchten bijna 30 g vitamine C aanwezig, wat meer dan 50 procent van de benodigde dagelijkse hoeveelheid van deze stof is.

De vlier bevat vezels, die nodig zijn voor een normale werking van het spijsverteringskanaal. Ook bevat de chemische samenstelling van het product fenolzuren, die antioxiderende eigenschappen hebben. Ze kunnen de werking van vrije radicalen neutraliseren dankzij de verschillende flavonoïden die in de vruchten van de plant aanwezig zijn. Opgemerkt moet worden dat de bloeiwijzen bijna tien keer meer flavonoïden bevatten dan de vruchten zelf.

De calorische waarde van de vruchten bedraagt 75 kcal per 100 g.

Gunstige eigenschappen van zwarte vlier

Algemene voordelen

Niet iedereen kent de gunstige eigenschappen van de zwarte vlier, omdat in de natuur vaak een giftige soortgenoot met rode bessen groeit. Vrijwel alle delen van de vlierboom hebben gunstige eigenschappen. Uit de vlier worden middelen gemaakt met genezende en preventieve eigenschappen. De bessen van de plant worden op grote schaal gebruikt in zowel de volksgeneeskunde als de officiële geneeskunde.

1. Voor therapeutische doeleinden wordt aanbevolen om alleen verse bessen te consumeren, omdat tijdens opslag de samenstelling van het product verslechtert en de nuttige elementen worden afgebroken. Verse vruchten kunnen gedurende 5-6 maanden in de behandeling worden opgenomen. Als ze worden gedroogd, zijn ze in die vorm enkele jaren houdbaar, mits ze op de juiste manier worden bewaard.
2. Afkooksel van vlierbessen wordt gebruikt om de normale stofwisseling te herstellen, de werking van het maag-darmkanaal te reguleren, de opname van benodigde stoffen en de afvoer van gal. Vanwege de lage calorieën en het hoge vezelgehalte kan het product worden opgenomen in de lijst van gerechten bedoeld voor dieetvoeding.
3. Gedroogde bessen kunnen worden opgenomen in het menu van mensen die lijden aan ziekten zoals malaria, kanker van de huid of de bovenbuik. Dit komt doordat de gedroogde bessen elementen bevatten die de ontwikkeling van tumorcellen kunnen stoppen.
4. De hoge concentratie vezels draagt bij aan de verwijdering van 'slechte' cholesterol uit het lichaam, wat uiteindelijk de kans op hart- en vaatziekten verkleint.

Voor vrouwen

Voor vrouwen is deze plant een ware vondst. Een aftreksel gemaakt van vlierbloesem wordt gebruikt voor spoelingen bij verschillende gynaecologische aandoeningen. Een alcoholische tinctuur helpt vrouwen om de symptomen van de menopauze te beheersen. Om zo'n middel te bereiden, moeten de verzamelde bloemen worden overgoten met alcohol van 40% in een verhouding van 1:5. Het mengsel moet twee weken op een koele, donkere plaats staan. De afgewerkte tinctuur moet worden gezeefd en driemaal daags 20 druppels worden ingenomen.

Ook is het product bekend in de cosmetologie. Zo kan een papje van bessen helpen bij acne, en een afkooksel van bloemen lichter pigmentvlekken maken.

Voor mannen

Zoals bekend wordt de sterke helft van de mensheid vaker blootgesteld aan hart- en vaatziekten, dus zij zouden dit product in hun dieet moeten opnemen om het risico op beroerte, hartaanval en atherosclerose te verminderen.

Bovendien is zwarte vlier effectief tegen prostatitis. In dat geval heeft het bessensap geneeskrachtige eigenschappen.

Tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap moet een vrouw constant haar voeding in de gaten houden. Veel producten kunnen een negatieve invloed hebben op de toestand van de baby en de vrouw zelf. Wat vlierbes betreft, deze is tot op zekere hoogte een giftig gewas, dus moet het tijdens deze periode worden vermeden.

Tijdens de borstvoeding

Dezelfde regel geldt voor vrouwen tijdens de borstvoeding. Ook vrouwen die borstvoeding geven, moeten voorzichtig zijn met het consumeren van bepaalde producten. Om het kind geen schade te berokkenen, kunnen deze bessen beter niet worden gegeten.

Voor kinderen

De meeste kinderartsen zijn van mening dat vlierbessen niet aan kinderen onder de 12 jaar mogen worden gegeven. Maar tegelijkertijd zijn er een aantal geneesmiddelen die worden gebruikt voor de behandeling van hoest en griep. Bij consumptie van een kleine hoeveelheid van dergelijk geneeskrachtig materiaal treedt er geen allergie op.

Bij gewichtsverlies

Indien u overtollig gewicht kwijt wilt raken, wordt aangeraden om vlierbessendranken zoals afkooksels en tincturen in uw menu op te nemen. Een afkooksel op basis van de wortels van de plant moet u zeer voorzichtig gebruiken. Ook moet u eraan denken dat het bessensap de afvoer van vocht uit het lichaam bevordert. Om de stofwisseling te verbeteren, kunt u verse bessen eten, maar slechts in kleine hoeveelheden.

Bij regelmatige consumptie van vlierbessen kunt u binnen twee weken een paar kilo verliezen.

Waarom rode vlier nuttig is

In de volksgeneeskunde wordt deze vlierbes gebruikt als laxeermiddel, koortswerend middel, diureticum, ontstekingsremmer en antisepticum.

Om vergiftiging met blauwzuur te voorkomen, mag u in geen geval groene bladeren, stengels en onrijpe bessen voor therapeutische doeleinden gebruiken. Bij correct gebruik van de plant kunt u een effectief middel tegen verschillende aandoeningen bereiden.

Om een vochtafdrijvend en koortswerend middel te verkrijgen, wordt thee van de bloemen gebruikt, evenals extract van rijpe bessen.

Als laxerend en braakmiddel dient u de schors en vruchten van de struik te gebruiken. Een afkooksel op basis van de bloeiwijzen heeft slijmoplossende eigenschappen en werkt ook ontstekingsremmend.

Let op! U moet voorzichtig zijn bij problemen met het maag-darmkanaal.

In gedroogde bladeren en vruchten zitten geen giftige componenten.

Zelfs als er geen contra-indicaties zijn, moet u dit product toch voorzichtig gebruiken en voortdurend de reactie van uw lichaam in de gaten houden.

Geneeskrachtige eigenschappen van vlierbloesem

De bloemen van de plant hebben een zweetdrijvende en antimicrobiële werking. Op basis daarvan worden infusies bereid die helpen bronchitis, griep en keelontsteking te genezen.

Vaak wordt dit deel van de plant gebruikt bij de productie van lotions. Dergelijke middelen hebben verstevigende en verjongende eigenschappen. Bovendien kunnen ze bepaalde huidziekten verhelpen.

Voordelen van vlierjam

Met vlierbloesemjam kunt u ischias en reuma behandelen, en ook overtollig cholesterol uit de bloedvaten verwijderen. Bij matige consumptie van deze lekkernij normaliseert het glucosegehalte in het bloed bij diabetici.

Vlierbessenjam helpt de bloeddruk te verlagen, dermatitis te verhelpen, zwellingen te verminderen en de werking van de lever, alvleesklier en schildklier te ondersteunen.

Van vlier wordt ook honing verzameld. Dit product versterkt de afweer van het lichaam, verbetert de slaap en geneest gewrichtsziekten.

Vliersap: voordelen en toepassing

In het vruchtvlees zitten B-vitaminen, retinol, een reeks mineralen en etherische oliën. Het bessenextract heeft antiseptische en slijmoplossende eigenschappen. Dit product wordt vaak gebruikt in recepten van de volksgeneeskunde om middelen te maken voor de behandeling van vochtige hoest en verkoudheid. Ook wordt het bessenextract gebruikt bij de behandeling van diabetes, huidziekten, enz.

Is vliersiroop nuttig?

Dit middel kan een verzwakt immuunsysteem versterken. Het bevat jodium. Ook wordt vlierbessensiroop gebruikt om het hemoglobinegehalte in het bloed te verhogen en de wanden van bloedvaten te versterken. Voor preventieve doeleinden dient u dit middel gedurende 3 maanden driemaal daags 1 dessertlepel in te nemen.

Het is ook bekend dat siroop van vlier wordt gebruikt bij de bestrijding van borstkanker. Bovendien kan het ontstekingen van lymfeklieren behandelen en baarmoederbloedingen stoppen. Deze samenstelling dient te worden ingenomen door mensen met stoornissen in het gezichtsvermogen en de hersenbloedsomloop.

De siroop is een heilzaam middel voor het bloedvatenstelsel van de mens. Bovendien kan een dergelijk product de hormonale activiteit stabiliseren en het bloed zuiveren. Vlierbessensiroop wordt gebruikt bij keelontsteking, longontsteking, cystitis en jicht.

Toepassing van vlier in de volksgeneeskunde

Geneeskrachtige preparaten op basis van zwarte vlier zijn nuttig bij infecties van de luchtwegen; door de zweetdrijvende werking heeft het product een koortsverlagend effect. Om een verkoudheid thuis te behandelen, dient u 20 g extract uit de bloemschermen met 200 ml kokend water te overgieten en het mengsel aan de kook te brengen. Kook het middel 20–25 minuten op laag vuur. Laat het aftreksel daarna afkoelen, scheid het vloeibare deel af en drink het tweemaal per dag 10 minuten voor de maaltijd. Voeg vóór gebruik een kleine hoeveelheid natuurlijke honing toe.

Voor de bereiding van een galafdrijvend middel maalt u de gedroogde vruchten of scheuten van de plant fijn en laat u ze gedurende 20 minuten in een glas water trekken. Filter de vloeistof daarna en drink er elke 4 uur 40 ml van, warm, 15 minuten voor de maaltijd.

Om een laxerend middel te verkrijgen, volstaat het 5 g gedroogde vlier met 150 ml afgekoeld gekookt water te overgieten, het mengsel een etmaal te laten trekken en het daarna te zeven. Neem het bereide aftreksel eenmaal per dag in; vooraf dient u het te verwarmen.

Bij ontstekingsprocessen in de lederhuid en het onderhuidse bindweefsel, bijvoorbeeld bij een steenpuist, brandwond of smetplekken, kunt u kompressen van vlierbladeren gebruiken. Wel hiervoor 40 g jonge blaadjes in melk. Verdeel de bereide massa over een gaasje en leg dit op het aangedane gebied.

Reumatiek en niersteenziekte kunt u behandelen met een bad met een aftreksel van vlierwortel. Neem hiervoor fijngemaakte bladeren en wortels in gelijke verhoudingen (elk 10 g) en overgiet ze met 1 liter gekookt water. Laat het mengsel in deze vorm gedurende 2 uur trekken. Filter het verkregen mengsel daarna. Voeg het vloeibare deel toe aan een bad met water met een temperatuur van ongeveer 36 graden. Voer dergelijke behandelingen elke dag voor het slapengaan uit; ze mogen niet langer dan 15 minuten duren. De behandelkuur duurt 2 weken.

Een aftreksel van vlierbessen helpt de werking van het urinestelsel te verbeteren. Voor de bereiding van het geneeskrachtige middel mengt u 7 g gedroogde vlierbloesems, sint-janskruid en kamille. Giet u dit mengsel van geneeskrachtige planten met 200 ml kokend water en laat het 15 minuten in een stoombad sudderen. Laat de bereide aftreksel afkoelen, filter het en voeg zoveel gekookt, koud water toe dat u uiteindelijk 1 kopje van het heilzame middel krijgt. Drink het gehele verkregen volume van het medicijn voordat u gaat slapen.

Vlier in de cosmetica

Alle delen van de plant zijn rijk aan flavonoïden, ascorbinezuur, looistoffen en carotenoïden. Al deze componenten worden actief gebruikt bij de productie van cosmetische preparaten. Het resultaat zijn producten die de conditie van de huid verbeteren, de huidtonus verhogen, de huid elastischer maken, zwelling verminderen en ontstekingen wegnemen.

1. Uitwendig wordt de plant gebruikt voor het verwijderen van pigmentvlekken, sproeten en voor het lichter maken van de huid. Om een blekend middel te bereiden, giet u 20 g verse vlierbloesems met 200 ml kokend water, laat het mengsel een paar uur trekken en kook het vervolgens enkele minuten. Zeef de massa en meng het vloeibare deel met een glas wodka. Behandel het gezicht met de verkregen lotion voor het slapengaan. Bewaar dit middel op een donkere plaats. U kunt ook ijsblokjes maken van de bloemen van de plant om het gezicht mee te wrijven.
2. Om hyperpigmentatie aan te pakken, bevochtigt u een gaasdoekje in een verwarmde infusie van zwarte vlierbloesems, bereid in een verhouding van 1:10, knijp het lichtjes uit en breng het aan op het gezicht op de plaatsen met verhoogde pigmentatie. Herhaal deze procedure vijf keer met een interval van 5 minuten. Doe dit elke dag tot het gewenste resultaat is bereikt. Daarna kunt u dergelijke maskers 1-2 keer per week doen.
3. Voor een vette huid zijn kompressen van aftreksel van vlierbloesems nuttig. Voor de bereiding van zo'n infusie heeft u 1 eetlepel gedroogde bloemen nodig, die u met 250 ml kokend water overgiet.
4. Een masker op basis van vlierinfusie helpt de dermis te verzachten en te verstevigen. Voor de bereiding ervan kookt u 2 eetlepels havermout in 100 ml melk en voegt u vervolgens 2 eetlepels aftreksel van zwarte vlier toe.
5. Jonge blaadjes, voorgekookt in melk, kunnen worden aangebracht op steenpuisten en plekken met luieruitslag. Bovendien kunnen vlierbladeren worden gebruikt voor baden bij huidjeuk.
6. Bij een gevoelige en geïrriteerde dermis wordt aanbevolen om elke avond een kompres te maken van een aftreksel van de schors van de plant. Voor de bereiding heeft u 4 eetlepels gemalen schors nodig, die u met 200 ml koud water overgiet. Dit mengsel moet 10 minuten koken, daarna moet u het van het vuur halen en nog 20 minuten laten trekken.

Nadelen en contra-indicaties

Net als elk ander plantaardig bestanddeel heeft zwarte vlier een aantal beperkingen. Deze plant is gecontra-indiceerd voor gebruik bij enterocolitis, chronische aandoeningen van het spijsverteringsstelsel, zwangere en zogende vrouwen. Ook mag het product niet worden gegeven aan kinderen jonger dan 12 jaar.

Heel vaak verwarren mensen de zwarte variëteit van vlier met de rode, die als giftig wordt beschouwd. Het is zeer belangrijk om voorzichtig te zijn en de gezondheid niet te schaden door rode bessen voor zwarte vlierbessen aan te zien.

De rode variëteit van de plant is toxisch. Men onderscheidt haar alleen aan de kleur van de vruchten, maar het verschil is pas te zien wanneer de bessen rijp worden. Als voor medicinale doeleinden de bladeren en stengels van een jong boompje nodig zijn, moet u deze twee soorten kunnen onderscheiden; anders kunt u een vergiftiging oplopen.

Wanneer oogsten en hoe bewaren

Het verzamelen van de plant vindt plaats tijdens de bloeiperiode. Het is het beste om de grondstof te verzamelen op het moment dat de bloemen nog niet zijn geopend. Voor het verzamelen van de medicinale plant is warm en droog weer geschikt. De vruchten worden echter pas verzameld nadat ze volledig rijp zijn. Dit gebeurt meestal aan het einde van de zomer. Het is daarbij belangrijk het moment van rijping van de bessen niet te missen. Rijpe vlier kenmerkt zich door een veerkrachtig en stevig oppervlak. Als de vruchten echter overrijp zijn, worden ze halfdroog en verschrompeld. Ze mogen dan niet meer voor therapeutische doeleinden worden gebruikt, omdat een groot deel van de nuttige stoffen verloren gaat.

Naast de bloeiwijzen en vruchten heeft ook de schors van het boompje gunstige eigenschappen. Het wordt aanbevolen dergelijk materiaal medio voorjaar te verzamelen, tijdens het uitlopen van de knoppen. De plant moet daarbij ten minste twee jaar oud zijn. U mag alleen de bovenste verdonkerde laag van de schors afsnijden. Laat dergelijk product op een goed geventileerde plaats drogen.

De bloemen worden verzameld op het moment dat ze opengaan; daarbij worden ze van de bloemstelen gescheiden. Daarna moeten ze worden gedroogd en vervolgens door een zeef worden gehaald.

Rijpe bessen worden samen met de trossen verzameld. Voor het drogen moeten ze in één laag worden uitgespreid en aan de lucht worden voorgedroogd. Daarna kunt u ze in een speciale droger of oven doen. De gedroogde besjes moeten van de takjes worden gescheiden.

Het wortelgedeelte van de plant wordt aan het einde van de herfst verzameld. Dit materiaal dient eveneens te worden gedroogd en vervolgens tot poederachtige massa te worden vermalen.

Bloemen kunnen tot 2 jaar worden bewaard bij een temperatuur van niet meer dan 25 graden. Gedroogde vruchten blijven slechts 6 maanden houdbaar, voor de schors bedraagt de houdbaarheid 3 jaar en de wortels kunnen 5 jaar worden gebruikt.

Kan u het drogen?

Drogen is een manier om materiaal gedurende lange tijd te bewaren. Om geneeskrachtig materiaal te drogen, moet u een groentedroger, een vergiet en de vlier zelf klaarzetten. U moet de besjes uitzoeken, de steeltjes verwijderen en de gekneusde en bedorven vruchten weggooien. Daarna spoelt u het materiaal onder stromend water en laat u het drogen. Leg de vlier nu in een dunne laag op het plateau van het apparaat. Laat het drogen bij een temperatuur van 50 graden.

De vruchten moeten worden bewaard in een hermetisch afsluitbare container, op een donkere en koele plaats.

Wat u van vlier kunt bereiden: recepten

Van de bloemen van deze plant wordt in sommige landen likeur gemaakt. In Frankrijk worden vlierbloesems bijvoorbeeld gebruikt om siroop te maken die later aan pannenkoeken wordt toegevoegd. In Roemenië wordt de siroop van de plant met water verdund en als drank gebruikt. Van vlierbessen worden wijn, jam en siroop gemaakt. In Italië worden de vruchten in beslag gebakken en als dessert geserveerd.

Jam

Om heerlijke en gezonde vlierbessenjam te maken, heeft u 3 kg suiker en 3 kg bessen nodig. Verzamel eerst de grondstoffen, sorteer ze, verwijder de steeltjes en bedorven vruchten. Doe daarna de vlierbessen in een vergiet en spoel ze met veel water. Laat de bessen vervolgens uitlekken door ze op een kaasdoek te spreiden.

Doe de bessen vervolgens in een pan met een dikke bodem, waarbij u de vlierbessen en suiker in laagjes afwisselt. Laat het mengsel een paar uur staan. Dit is nodig zodat het product sap vrijgeeft.

Na 2-3 uur kunt u de pan met de toekomstige jam op een laag vuur zetten. Het is belangrijk om de inhoud tijdens het koken regelmatig te roeren. Kook het goedje ongeveer 35 minuten vanaf het kookpunt. U kunt zien of de jam klaar is aan de zachtheid van de bessen. Verdeel de jam daarna over gesteriliseerde potten en sluit ze af. Bewaar de jam op een donkere plaats.

Sap

Voor het verkrijgen van geneeskrachtig sap heeft u 1 kg vlierbessen en 1 kg suiker nodig. Bereid eerst de vruchten voor. Pluk de bessen van de takjes, doe ze in een vergiet en spoel ze ook af met stromend water. Gebruik nu een sapcentrifuge om het sap uit de vruchten te halen. Als u geen speciaal apparaat heeft, kunt u de vlierbessen gewoon fijnstampen en vervolgens het vloeibare deel eruit persen met behulp van kaasdoek.

Giet het verzamelde sap in een pan, meng het met de zoetstof en zet het op het vuur. Zodra het kookt, hoeft u het mengsel maar een paar minuten te koken. Het sap is klaar. Het enige dat u nog hoeft te doen is de drank in steriele containers te gieten en ze af te sluiten met kurken. Bewaar dit product in de kelder of in de koelkast.

Compote

Van vlierbessen kunt u ook compote maken. Hiervoor heeft u 1 kopje vlierbessen, 1,5 liter water en 150 g suiker nodig. Begin met het voorbereiden van de bessen. Doe dit op dezelfde manier als in de bovenstaande recepten. Doe de bessen vervolgens in een pan met water en breng het mengsel aan de kook. Kook de drank 6-7 minuten. Scheid daarna de vruchten met behulp van een vergiet. Voeg de zoetstof toe aan het vloeibare deel en breng het opnieuw aan de kook. Voeg een paar muntblaadjes toe om de smaak te verbeteren. Nu kunt u de compote van het vuur halen.

Wijn

Vlierbessen worden ook gebruikt voor het maken van wijn. In dit geval moet u wijngist voorbereiden. Met dit recept kunt u een zoete, dessertvlierbessenwijn krijgen. De suiker wordt in twee fasen toegevoegd – helemaal aan het begin en vóór de langzame gisting. Van de aangegeven hoeveelheid ingrediënten krijgt u gemiddeld 16 liter alcoholische drank. U moet dus de volgende ingrediënten bereiden: 10 liter persing van zwarte vlierbessen, 5 liter water, 6 kg suiker. Wat de gist betreft, moet u de aanwijzingen op de verpakking volgen. Het wordt ook aanbevolen om gistvoeding te gebruiken.

Begin het proces voor het verkrijgen van de wijndrank door water aan het sap toe te voegen. Roer 4,2 kg suiker door het wort. Bereid ook de gist met voeding en voeg deze toe aan het wort. Giet het mengsel in een fles. Een kwart van de container moet leeg blijven. Plaats vervolgens een waterslot op de hals. Zet de fles op een donkere plaats met een temperatuur van 23–25 graden.

De actieve gisting duurt meestal 1 à 2 weken. Wanneer de gasproductie in het waterslot stopt, moet u het wort onmiddellijk aftappen en het bezinksel verwijderen, anders wordt de drank bitter.

Voeg vervolgens de resterende suiker toe aan de jonge drank. Maar proef eerst het product, want in sommige gevallen is toevoeging van de overgebleven suiker niet nodig.

Giet het mengsel nu over in een kleinere container, waarbij u ongeveer 10 procent van de container leeg laat. Plaats opnieuw een waterslot erop. De gisting vindt weer plaats op een donkere plaats. De stille gisting duurt meestal enkele maanden. Gedurende deze periode moet u de drank regelmatig overhevelen wanneer er bezinksel ontstaat. De afgewerkte wijn kan in flessen worden gebotteld.

Mag u vlierbessen eten?

De bessen van de zwarte vlier zijn eetbaar. Wat rode bessen betreft, die zijn giftig, dus u kunt ze niet eten. Het is zelfs zeer gevaarlijk om rode vruchten voor medicinale doeleinden te gebruiken. Ze bevatten veel geneeskrachtige componenten, maar de aanwezigheid van giftige stoffen maakt de plant gevaarlijk voor de gezondheid.

Bovendien hebben de rode vruchten een nogal onaangename smaak. Wanneer het sap in de maag komt, komt het via de maagwand in het bloed en tast het het centrale zenuwstelsel aan. Deze struik heeft een zeer sterk gif; u kunt er zelfs mee vergiftigd raken door contact met het blad als u daarna uw handen niet wast. De tekenen van vergiftiging verschijnen al na 30 à 50 minuten. Symptomen van vergiftiging zijn: ernstige hoofdpijn, duizeligheid, droge mond, buikpijn, misselijkheid, braken, witte vlekken op handen en gezicht, kortademigheid, stuiptrekkingen.

Interessante feiten

1. Sambucus is de wetenschappelijke naam van de vlier. Men denkt dat de boom deze naam heeft gekregen omdat er een speciaal muziekinstrument van zijn scheuten werd gemaakt. Volgens een andere versie is het woord afkomstig van het Griekse 'sambyx', wat 'rode verf' betekent. Men geloofde dat vlierbes werd gebruikt voor het verven van stoffen en verschillende voorwerpen.
2. Er bestaan veel overtuigingen die verband houden met deze cultuur. Zo geloven de Polen dat de eerste duivel een diepe kuil als zijn woning koos en om deze te verbergen een vlierbessenstruik plantte.
3. In Oekraïne denkt men ook dat het boompje oorspronkelijk door de duivel werd geplant. Om hem niet te storen en geen ongeluk over hun huis te brengen, mochten mensen de vlier niet uitgraven. Als het echt niet anders kon, riep men zieke mensen die toch niet lang meer te leven hadden om de struik te rooien.
4. Tegelijkertijd geloofde men dat er wezens in het vlierblad leefden die het huis en zijn bewoners tegen alle tegenspoed beschermden. Daarom werden takjes van de plant als amulet gebruikt.

Foto van vlier