Afrikaantjes: geneeskrachtige eigenschappen en contra-indicaties
Afrikaantjes behoren tot de meest geliefde planten van bloemisten en landschapsarchitecten. Deze bloemen sieren erven, parken, tuinen en boulevards van half juni tot eind oktober, totdat de eerste vorst het groen vernietigt.
- Chemische samenstelling
- Hoe zien ze eruit en waar groeien ze
- Hoe zien ze eruit
- Waar groeien ze
- Soorten
- Oogst en opslag
- Geneeskrachtige eigenschappen van afrikaantjes
- Voor vrouwen
- Voor mannen
- Bij gewichtsverlies
- Afrikaantjes in de volksgeneeskunde
- Bij diabetes mellitus
- Bij pancreatitis
- Bij gastritis
- Voor de darmen
- Bij constipatie
- Voor de lever
- Tegen hoest
- Bij verkoudheid
- Voor gewrichten
- Tegen hoge bloeddruk
- Tegen parasieten
- Voor de ogen
- Soorten geneeskrachtige bereidingen
- Aftreksel
- Tinctuur
- Afkooksel
- Thee
- Afrikaantjesolie: eigenschappen en toepassing
- Toepassing in de cosmetologie
- Balsem om de lippen te verzachten
- Lotion
- Verzachtende melk voor gezicht en lichaam
- Masker voor een vette huid en de behandeling van acne
- Middel voor haar en hoofdhuid
- Afrikaantjes in de keuken
- Gezouten afrikaantjes
- Sjaker-loekoem koekjes
- Originele salade met zonnebloempitten en afrikaantjes
- Gezouten tomaten met afrikaantjes
- Salade van grapefruit en wortel met afrikaantjes
- Mogen konijnen afrikaantjes eten?
- Contra-indicaties voor gebruik
Chemische samenstelling
De bladeren en bloemen van afrikaantjes bevatten een grote hoeveelheid nuttige stoffen. De geneeskrachtige eigenschappen van de plant worden erkend door de officiële geneeskunde; moderne kruidkundigen en genezers gebruiken deze bloemen voor de behandeling van vele ziekten. De chemische en minerale samenstelling van afrikaantjes is nog niet volledig onderzocht, maar de resultaten van bekende onderzoeken geven een beeld van de bruikbaarheid van deze plant.

Afrikaantjes bevatten een geurige etherische olie. Deze stof heeft een complexe samenstelling en een scherpe, kruidige bloemengeur met een fruitige toets. De olie heeft een donkere honingachtige of gele kleur en is een beweeglijke, vloeibare vloeistof. Het bevat veel complexe organische verbindingen:
- limoneen;
- linalool;
- ocimeen;
- myrceen;
- D-pineen;
- sabineen;
- D-terpineen;
- citral.
Ocimeen neemt de belangrijkste plaats in, deze component maakt ongeveer 50% van het product uit. De samenstelling en hoeveelheid etherische olie verschilt per soort afrikaantjes.
Zo bevatten de bladeren van kleinbloemige afrikaantjes bijvoorbeeld 0,28% etherische oliën, en de bloemen gemiddeld 0,45%. De productie van olie is afhankelijk van de bloeifase. Zo bevatten knoppen 0,22 tot 0,3% etherische oliën en volledig geopende bloemen 0,3 tot 0,55%.
In gedroogde planten blijven vitaminen en voor het lichaam nuttige sporenelementen achter. In 100 g droog product zijn vitamine A (27 mg), C (80,8 mg) en vijf B-vitaminen aanwezig. De bloemblaadjes bevatten vitamine B1 (0,12 mg), B2 (0,27 mg), B6 (1,01 mg), B9 (93 mg), PP (1,46 mg). In de bloemen zitten luteïne en thiofeen, die een genezende werking hebben bij een aantal aandoeningen. Deze plant bevat ascorbinezuur, rutine, flavonoïden en caroteen.
De calorische waarde van het droge product is 310 kcal per 100 g. In diezelfde hoeveelheid grondstof zitten:
- koolhydraten – 61,4 g;
- plantaardige eiwitten – 11,1 g;
- vetten – 5,8 g.
De bloemen van afrikaantjes bevatten een groot aantal nuttige micro-elementen. Ze bevatten ijzer, seleen, zink, calcium, goud, magnesium en kalium.
Hoe zien ze eruit en waar groeien ze
Binnen het uitgebreide geslacht afrikaantjes komen hoge en laagblijvende soorten voor. De vertegenwoordigers verschillen in de grootte van bloemen en bladeren en in de kleur van de bloemblaadjes, maar ze delen gemeenschappelijke kenmerken.
Hoe zien ze eruit
De bloemstengels zijn rechtopstaand en sterk vertakt; volwassen planten vormen een brede, vertakte struik. De hoogste afrikaantjes worden tot 220 cm hoog, terwijl de laagste vertegenwoordigers van het geslacht slechts 10 cm bereiken. Het wortelstelsel is een penwortelstelsel, waardoor de struik bij langdurige droogte water kan opnemen. De bouw van de wortel helpt bij het overleven op poreuze bodems, waar vocht snel verdampt. Bloemkwekers planten afrikaantjes op bemeste, goed gedraineerde bodems. In natuurlijke omstandigheden gedijt de bloem goed op open velden en grashellingen.
De bladschijven kunnen getand, geveerd, gedeeld of ingesneden zijn, en zelden gaaf. De kleur van het blad is meestal donkergroen en intens. Maar er zijn ook rassen met lichtgroen blad. De bloeiwijzen van deze plant zijn hoofdjes met talrijke kleine buis- of lintbloemen. De kleur van de bloemblaadjes is bordeauxrood, rood, oranje, bruin en zelfs wit. Bij veel soorten is de kleur van het bloemblad ongelijkmatig, gestreept of gevlekt. De grootte van de bloemhoofdjes varieert van 1 tot 6 cm in diameter. Er bestaan anjerbloemige soorten (de hoofdjes bestaan uit lintbloemetjes) en chrysantachtige soorten (met buisbloemen). Alle soorten afrikaantjes worden ingedeeld in gevuldbloemige, enkelbloemige en halfgevulde soorten.
De vruchten van de plant bevatten een groot aantal zaden. In 1 g zaaimateriaal bevinden zich 250 tot 700 zaadjes. De zaadkorrels zijn rond en afgeplat, bruin of zwart. Onder de vertegenwoordigers van het geslacht afrikaantjes bevinden zich eenjarige en tweejarige rassen.
Waar groeien ze
Wilde afrikaantjes zijn inheems in Zuid- en Noord-Amerika. Het natuurlijke verspreidingsgebied strekt zich uit van de zuidelijke staten van de VS (Arizona en New Mexico) tot de vlakten van Argentinië. Afrikaantjes werden al in de 16e eeuw naar de Oude Wereld gebracht. De bloemen gedijden uitstekend in Europa en Azië. Afrikaantjes verdragen goed de temperatuurschommelingen die kenmerkend zijn voor de gematigde zone. Tweejarige planten worden in de zuidelijke en gematigde zone geplant, waar ze net als de zaden succesvol in de grond overwinteren; de zaden kiemen door zelfuitzaaiing.
Soorten
Het geslacht telt 53 soorten. De meeste afrikaantjes die in tuinen en parken worden aangeplant, zijn hybriden. Daaronder bevinden zich zowel populaire, herkenbare als zeldzame rassen.
Bij bloemkwekers zijn de gevuldbloemige, dieprode Bolero, de oranje Hawaï en Mandarijn, de gele Brocade Yellow en Lemon Drop, en de bontgekleurde rassen Striptease, Orange Flame, Petit en Tiger Eyes populair. Vanilla en Kilimanjaro, met hun grote witte bloeiwijzen, zien er prachtig uit.
Oogst en opslag
Voor medicinale doeleinden worden alleen de bloeiwijzen verzameld. De bloemhoofdjes moeten volledig zijn uitgebloeid; niet-uitgekomen knoppen en verwelkte mandjes zijn niet geschikt voor verzameling. Het materiaal wordt gedroogd onder een afdak, op een open veranda, uit de directe zonnestralen. Goudsbloemen worden bij droog weer verzameld en men probeert ze te drogen wanneer er geen regen is en de luchtvochtigheid laag is.
Men kan niet alleen de bloeiwijzen verzamelen, maar ook de bladeren. Daarvoor worden de bloeiende struikjes op 15 cm boven de grond afgesneden en meteen naar de droogplaats gebracht. Dit materiaal wordt ook gedroogd in de tocht, onder een tent of afdak, uit de zonnestralen.
De houdbaarheidstermijn van gedroogd materiaal is 2 jaar. De gedroogde bloemen worden bewaard in een donkere glazen pot met deksel of in een kartonnen doos. Sommige verzamelaars van geneeskrachtige kruiden bewaren gedroogde goudsbloemen in linnen zakjes.
Geneeskrachtige eigenschappen van afrikaantjes

De geneeskrachtige eigenschappen van de bloemen worden veroorzaakt door organische stoffen en etherische oliën in de bloemen en het groen. Preparaten op basis van de plant werken complex in op het lichaam en hebben de volgende effecten.
- vernietigen schadelijke bacteriële flora en schimmels;
- onderdrukken ontstekingsprocessen die gepaard gaan met infectieziekten;
- versterken de stofwisseling;
- zijn nuttig voor het stimuleren van de werking van nieren en lever;
- werken als een vochtafdrijvend, zweetdrijvend en decongestivum;
- verbeteren het spijsverteringsproces;
- doden wormen;
- hebben een kalmerend, ontspannend effect;
- stimuleren weefselregeneratie en hebben een wondhelend effect;
- helpen krampen in de darmen te verlichten;
- voeden de oogzenuw en hebben een therapeutisch effect bij cataract.
Luteïne heeft een gunstig effect op de ogen en het zenuwstelsel van het oog. Een tekort aan deze stof is de oorzaak van weefseldegeneratie van het oog. Voor oudere mensen zijn preparaten op basis van goudsbloemen nuttig ter preventie van vertroebeling van de ooglens. Deze aandoening wordt cataract genoemd en voor volledige genezing is een operatie door een oogarts nodig.
Luteïne is een pigment dat zuurstof bevat. Het behoort tot de carotenoïden. Een tekort aan deze organische stof heeft ernstige gevolgen voor de ogen. Daarom wordt aanbevolen om preparaten op basis van goudsbloemen te gebruiken voor mensen die veel achter de computer werken of gewoon veel zitten.
Voor vrouwen
Vrouwen wordt aangeraden om afkooksels, infusies en theeën van goudsbloemen te nemen bij aandoeningen van de urinewegen die gepaard gaan met ontsteking. Dit is voornamelijk blaasontsteking. Therapeutische oplossingen worden gebruikt bij vaginale infecties, voor het genezen van hechtingen na de bevalling.
Infusies van goudsbloemen verminderen de symptomen van het premenstrueel syndroom. De plant heeft een genezende werking bij een onregelmatige menstruatiecyclus en het uitblijven van de menstruatie. Het is ook nuttig om het te nemen bij een verkorte cyclus. Bij het uitblijven van de menstruatie dient u een arts te bezoeken om zwangerschap uit te sluiten, en pas daarna met de behandeling met plantaardige middelen te beginnen.
In alle landen ter wereld waar afrikaantjes voorkomen, bestaan recepten voor het gebruik van deze planten. Zo drinken zogende moeders in Mexico infusies van de bloemen om de melkproductie te verhogen.
Maar Europese kinderartsen zullen preparaten op basis van afrikaantjes waarschijnlijk niet aanbevelen om de lactatie te stimuleren. Deze plant is rijk aan geurige etherische oliën, en een baby kan de borst weigeren.
Voor mannen
Bij de behandeling van ontstekingsziekten van de mannelijke geslachtsorganen kunnen preparaten van afrikaantjes worden aanbevolen als aanvullend middel. Ze worden voorgeschreven bij acute ontsteking, oedeem, pijn, huiduitslag en roodheid van de huid en slijmvliezen. Bij de behandeling van aandoeningen die zowel bij mannen als bij vrouwen voorkomen, is er geen verschil in de voorschriften, net als bij uitwendig gebruik bij huidziekten.
Bij gewichtsverlies
Een actieve stofwisseling is de sleutel tot de effectiviteit van elk dieet. Dranken op basis van afrikaantjes dient u in uw voeding op te nemen als vochtafdrijvend middel, dat in combinatie met grote hoeveelheden water helpt de stofwisseling te verbeteren.
Als u tijdens het dieet naar de sportschool gaat, kunt u tijdens lichaamsbeweging overtollig vocht in het lichaam kwijtraken. Een drank op basis van plantaardige grondstoffen heeft een zweetafdrijvende werking en verbetert het resultaat. De kilo's zullen veel sneller smelten. Het oedeem verdwijnt en uw huid ziet er glad en gezond uit.
Tijdens het dieet bereidt u een zwakke thee van afrikaantjes door een eetlepel droge bloemen op een liter water te laten trekken. Per dag dient u een glas van de vloeistof te drinken.
Afrikaantjes in de volksgeneeskunde
Volksgenezers bevelen middelen bereid uit afrikaantjes aan bij veel aandoeningen. Eeuwenoude recepten hebben door de eeuwen heen hun doeltreffendheid bewezen. Vaak kan een behandeling met kruiden een ziekte volledig genezen. Maar u mag niet afzien van medicijnen; de aanbevelingen van artsen moeten vooropstaan, niet uw eigen mening.

Bij diabetes mellitus
Patiënten met diabetes mellitus wordt aangeraden infusies, tincturen en thee van afrikaantjes te gebruiken om de glucosespiegel te stabiliseren. De unieke combinatie van stoffen in deze plant heeft een gunstige invloed op de werking van de alvleesklier.
Gebruik bij voorkeur een alcoholische tinctuur van kleine donkerrode afrikaantjes. Ongeveer 50 gedroogde bloemen worden in een glazen pot gelegd en met wodka overgoten. U kunt ook medicinale alcohol nemen en deze met gekookt water verdunnen tot 40 procent. De pot wordt luchtdicht afgesloten en een week op een donkere plaats (een keukenkastje of een voorraadkamer waar geen zonlicht komt) weggezet om te trekken. Daarna zet u de pot in de koelkast. Het plantaardige bezinksel wordt niet verwijderd. U drinkt de tinctuur driemaal per dag tijdens de maaltijd.
Bij pancreatitis
Een infusie voor de behandeling van pancreatitis kunt u voor drie dagen tegelijk maken. Hiervoor heeft u middelgrote gedroogde afrikaantjes nodig, 9–10 stuks (hele bloemhoofdjes). De bloemen worden in een pot gedaan en met net gekookt water overgoten (1 liter). De pot wordt stevig met een plastic deksel gesloten en in een dikke badstoffen handdoek gewikkeld.
In deze toestand laat u het aftreksel staan tot het volledig is afgekoeld. Daarna opent u het vat, haalt u de bloemen eruit en drukt u ze uit in een pot. De oplossing filtert u door filterpapier of een doek, waarna u het vat luchtdicht sluit en in de koelkast bewaart. Neem gedurende de hele dag elke 2 uur een half glaasje.
Bij gastritis
Bij acute en chronische gastritis raakt het slijmvlies van de maag ontstoken, en na elke maaltijd ontstaan pijn, ongemak in de buik en krampen. De stoffen in afrikaantjes helpen de symptomen van de aandoening te verminderen.
Volksgenezers raden aan om thee te zetten en deze dagelijks te drinken. Doe 3 middelgrote of 2 grote bloemen (droge grondstof) in een bak van een liter en giet er kokend water over. Nadat het is afgekoeld, is het middel klaar voor gebruik. Neem tweemaal daags voor het eten een half glas thee.
Voor de darmen
Afkooksels en aftreksels verlichten de toestand bij colitis en andere darmziekten. Om ontstekingen te verminderen en spasmatische pijn en een opgeblazen gevoel weg te nemen, zet u thee of maakt u een aftreksel. Voor de bereiding gebruikt u droge of verse bloemen (2–3 middelgrote afrikaantjes). Het middel wordt bereid door de grondstof met kokend water te overgieten en te laten trekken tot het is afgekoeld. Colitis is een complexe aandoening waarvoor een dieet nodig is. Daarom dient u een arts te raadplegen over de dosering van de droge grondstof en de frequentie waarmee u het preparaat inneemt.
Bij constipatie
Voor de behandeling van obstipatie maakt u zwakke aftreksels en drinkt u deze gedurende de dag. Voor de bereiding van het middel volstaat één gedroogde bloem. Verkruimel de grondstof met de handen en doe deze in een glas van 250 ml. Giet er kokend water over. U hoeft het glas niet af te dekken. Dit is de dagportie. Drink deze gedurende de dag voor het eten in 3–4 porties.
Voor de lever
Dit afkooksel wordt bereid als middel voor de behandeling van de lever en ter verbetering van de stofwisseling. Voor de bereiding zijn 5 kleine droge afrikaantjes nodig. Doe de grondstof in een pan, voeg een liter kokend water toe en laat 3 minuten op laag vuur koken. Laat het afkooksel volledig afkoelen en zeef het, waarbij u de bloemengrondstof verwijdert.
Bewaar het bereide middel in de koelkast. Het wordt aanbevolen om dagelijks 2 glazen afkooksel te drinken, 's ochtends en voor het slapengaan. De behandeling wordt als kuur van 30 dagen uitgevoerd. Daarna neemt u een week pauze en herhaalt u de kuur.
Tegen hoest
Voor de behandeling van sinusitis, neusverkoudheid, bronchitis en ernstige hoest die gepaard gaat met verkoudheidsziekten, wordt aangeraden inhalaties met olie van afrikaantjes te doen. Tijdens de inhalatie dringen de dampen van de etherische oliën gemakkelijk door in de luchtwegen.
Doe 5 gedroogde middelgrote bloemen in een verwarmde keramische theepot en overgiet ze met kokend water. Wikkel het vat in een dikke handdoek en laat het 5–7 minuten trekken. Daarna begint u met de stoombehandeling.
Er zijn twee varianten van de procedure. U verwijdert het deksel van de theepot, buigt uw gezicht boven de stoom en legt een wijde handdoek over uw hoofd. Adem enkele minuten stoom in via mond en neus. Bij de andere variant van de inhalatie vult u de theepot slechts tot de opening van de tuit. Wanneer de bloemen zijn getrokken en het middel is ingetrokken, neemt u de tuit van de theepot tussen uw lippen, terwijl u de stoom via de mond inademt en via de neus uitademt.
Bij verkoudheid
Bij respiratoire verkoudheidsziekten wordt aangeraden om thee en zwakke aftreksels van afrikaantjes te drinken. Ze worden gemaakt door gedroogde bloemen met kokend water te zetten. Middelen op basis van afrikaantjes kalmeren, verminderen pijn en verlichten symptomen van algemene malaise.
Bij verkoudheidsziekten worden 3–4 grote afrikaantjes in een literpot gestoomd en laat men de infusie afkoelen. Het middel wordt 3 keer per dag een half glas ingenomen tijdens de maaltijden.
De behandeling kan goed worden aangevuld met inhalaties, zoals bij de behandeling van hoest en verkoudheid.
Voor gewrichten
Voor de behandeling van gewrichtspijn bereidt men een rijke, geconcentreerde infusie. Men heeft 23–25 verse bloemen van gemiddelde grootte nodig. De bloemhoofdjes worden in een pot van 1 liter gelegd en met kokend water tot de rand gevuld. Afsluiten met het deksel en in een deken wikkelen. Laat het middel volledig afkoelen. Dan wordt de deken verwijderd, haalt men de bloemen eruit en perst ze uit in de oplossing.
De infusie wordt in een andere container gezeefd en gedronken in plaats van water, waarbij 1 tot 1,5 liter per dag wordt geconsumeerd. De behandelingskuur wordt gedurende 2–3 maanden voortgezet. Droge, gemalen grondstof wordt in kleinere hoeveelheden gebruikt – 4 eetlepels per literpot.
Tegen hoge bloeddruk
Om de bloeddruk te verlagen wordt aangeraden een complexe infusie van verschillende planten te bereiden. Voor de bereiding van 250–300 ml van het middel neemt men 1 lepel gedroogde grondstof per plant. Het mengsel omvat:
- gemalen afrikaantjes;
- goudsbloemen;
- pepermuntblaadjes.
Het plantenmengsel wordt in een vat gedaan en men giet er net kokend water bij. De container wordt afgesloten en 15–20 minuten laten trekken, daarna zeven. Voeg honing toe en roer de vloeistof. De gehele infusie wordt voor de maaltijd gedronken. Als u geen ervaring heeft met het gebruik van een infusie van deze samenstelling, probeer dan een kleinere hoeveelheid te drinken, 2–3 lepels.
Tegen parasieten
Om wormen en draadwormen te verdrijven, wordt aangeraden om dagelijks 2–3 bloemen van het afrikaantje te eten. Wormen kunnen niet tegen de geurige etherische olie en zullen na een week verdwijnen.
U kunt thee bereiden van de bladeren en bloemhoofdjes. Snijd fijn 2–3 versgeplukte bladeren en 1 bloem, giet er kokend water (270–300 ml) bij en laat 40–45 minuten trekken, daarna de vloeistof zeven. De infusie wordt maximaal 3 keer per dag gedronken, een half glas.
Hetzelfde afkooksel helpt andere parasieten – schimmels – te verwijderen. De antischimmelwerking wordt geleverd door thiofeen. Deze stof bestrijdt goed pathogene schimmels die zich op de slijmvliezen en in de longen van de mens hebben gevestigd.
Voor de ogen
Voor de preventie en behandeling van cataract kunt u verse bloemen gebruiken, net van de struik geplukt. Het is voldoende om 3–4 bloemen per dag te eten of gemalen bloemblaadjes aan gerechten toe te voegen. Droge bloemblaadjes kunnen worden gekauwd, zonder ze te zetten, een theelepel per dag.
Met volkspreparaten op basis van afrikaantjes worden ook huidziekten, pustuleuze uitslag, wratten, dermatitis behandeld en doorligwonden behandeld. Rustgevende werking hebben baden met een afkooksel van afrikaantjes.
Soorten geneeskrachtige bereidingen
Volksgenezers bereiden geneesmiddelen van afrikaantjes door middel van thermische verwerking van de grondstof – verse en gedroogde bloemen en bladeren.

Aftreksel
Bij het bereiden van infusies legt u hele of fijngehakte bloemhoofdjes van afrikaantjes in een kleine pan en brengt u ze au bain-marie aan de kook. Het wordt afgeraden de vloeistof rechtstreeks op het fornuis te verhitten. Door abrupte verhitting kan de samenstelling van de etherische olie veranderen. Vaak noemen volksgenezers een middel dat niet au bain-marie of op het fornuis wordt verhit, maar eenvoudigweg met heet water wordt overgoten, een infusie.
Tinctuur
De basis van de tinctuur is alcohol of wodka. Dergelijke middelen bereidt u met verse of droge afrikaantjes, maar een preparaat van pas geplukte bloemen en bladeren behoudt veel meer etherische olie.
U vult een glazen pot voor de helft met verse bloemhoofdjes of u doet er enkele gedroogde in. Daarna giet u er alcohol (wodka) bij, sluit u het vat hermetisch af en laat u het middel ongeveer 2 weken trekken (in een verduisterde kamer of in een gesloten kast). De voltooide tinctuur bewaart u in de koelkast.
Afkooksel
Een waterig afkooksel van afrikaantjes wordt volgens hetzelfde schema bereid als een infusie. Het enige verschil is dat de warmtebehandeling meer tijd in beslag neemt.
Om een afkooksel te bereiden is het niet voldoende water en grondstof au bain-marie aan de kook te brengen. U moet het koken enkele minuten tot een half uur of langer voortzetten. Het is belangrijk op te merken dat van afrikaantjes vaker infusies en thee worden gemaakt, maar geen afkooksels, omdat de etherische olie bij langdurig koken intens verdampt.
Thee
Thee bereidt u door verse of droge bloemen met kokend water te overgieten. U gebruikt een dikwandig glas of een pot; u sluit het vat niet met een deksel af. Laat de drank 3–5 minuten trekken, waarna de thee klaar is voor gebruik.
Afrikaantjesolie: eigenschappen en toepassing
Olie op basis van afrikaantjes heeft dezelfde eigenschappen als infusies en thee. Maar de concentratie van de etherische component kan hoger zijn. Dit hangt af van het aantal bloemen dat als grondstof is gebruikt.
De olie wordt gebruikt voor de behandeling van gewrichten, huidziekten en in de aromatherapie. Men gelooft dat het nuttig is de sterke, wrange geur in te ademen bij de behandeling van neurosen, chronische angst en onzekerheid in zichzelf. De geur van afrikaantjes ontspant het lichaam en helpt spanning te verminderen.
Uit afrikaantjes kunt u geneeskrachtige olie bereiden. Als basis dient plantaardige olie (olijfolie, zonnebloemolie of een andere), als grondstof dienen bloemhoofdjes. U vult een pot met pas gesneden bloemen, giet er licht verwarmde plantaardige olie overheen en laat deze 7 dagen op een donkere plaats bij kamertemperatuur staan. U schudt de houder elke dag. Na een week haalt u de bloemen eruit, drukt u ze in de pot uit en gooit u ze weg; de olie giet u door een zeef en doet u terug in het vat. Voeg een nieuwe portie verse bloemen toe. U herhaalt het proces 3–4 keer, waarna u de olie definitief in een fles van donker glas filtreert, deze hermetisch afsluit en op de onderste plank van de koelkast zet. De houdbaarheid van het product is 2–2,5 maanden.
Toepassing in de cosmetologie
Extracten van afrikaantjes maken deel uit van cosmetica die door ondernemingen op de markt wordt gebracht. Dit zijn bijvoorbeeld een gezichtstoner en een haarverf met therapeutische werking van de Indiase firma Aasha Herbals.
Op basis van goudsbloembloemen worden lotions, crèmes, balsems en maskers gemaakt. Zelfgemaakte preparaten hebben een versterkende, voedende, verzachtende, ontstekingsremmende, antiseptische en verjongende werking op de huid. Cosmetische producten zijn eenvoudig zelf te maken. De genezende stoffen in de plant verlichten vermoeidheid, behandelen acne en kalmeren irritatie. Preparaten op basis van de bloemen hebben een heilzame werking op haar en hoofdhuid.
Balsem om de lippen te verzachten
U doet 3 eetlepels fijngehakte verse bloemen in een kleine kom met een ronde bodem. U voegt anderhalve lepel abrikozenolie en 2/3 kopje olijfolie toe, en mengt de ingrediënten tot ze volledig zijn gemengd.
U brengt het mengsel over in een pot, sluit het deksel en laat het een week zonder licht trekken. Daarna perst u het materiaal door een fijnmazig metalen zeef of kaasdoek, giet de olie in een klein potje of plastic bakje. U bewaart de balsem in de koelkast en gebruikt deze naar behoefte.
Lotion
Voor de bereiding van de lotion maakt u een waterige infusie. U zet een eetlepel (opgehoopt) gemalen droge bloemen met een kleine hoeveelheid kokend water (0,5 kopje). U laat het 12 uur onder een deksel trekken, en giet het dan door een in meerdere lagen gevouwen kaasdoek. U knijpt het plantaardige materiaal uit.
U voegt een half glas wodka en een theelepel versgeperst citroensap toe. U mengt de ingrediënten grondig. De lotion is klaar. U kunt er de geïrriteerde huid mee afnemen, ontstekingen en acne behandelen. Als de huid droog is, brengt u na gebruik van de lotion een voedende crème aan.
Verzachtende melk voor gezicht en lichaam
Voor de bereiding van de melk maakt u een afkooksel van gedroogd materiaal. U meet een derde kopje droge bloemen af en zet ze met kokend water in een metalen geëmailleerde pan. Vervolgens plaatst u de pan in een waterbad en verwarmt u de oplossing tot het kookpunt. U haalt de pan onmiddellijk uit het waterbad en perst het plantaardige materiaal uit.
Nadat de infusie is afgekoeld, voegt u een derde kopje gekookt water en versgeperst aloë-sap toe. U neemt een groot blad om 2-3 eetlepels sap te verkrijgen. U mengt het mengsel en gebruikt het om een droge huid te verzachten.
Masker voor een vette huid en de behandeling van acne
Voor de bereiding van het masker maakt u een geconcentreerde infusie van verse goudsbloembloesems.
U zet twee bloemen met kokend water (100-125 ml). U laat het 4-5 uur trekken, perst dan de bloemen uit en zeef de vloeistof.
U verdunt aardappelzetmeel met het verkregen afkooksel zodat een pasta met de consistentie van zure room ontstaat. U brengt de massa aan op een gereinigde huid en laat het 10-15 minuten zitten, waarna u het afspoelt.
Middel voor haar en hoofdhuid
U spoelt het haar met een infusie van goudsbloemen. U bereidt de spoeling door 2-3 eetlepels droge bloemhoofdjes met een liter kokend water te zetten. Zodra de oplossing is afgekoeld en lauwwarm is, spoelt u het haar dat eerst met shampoo is gewassen. Als er roos of roodheid op de hoofdhuid is, masseert u de infusie met lichte bewegingen in. Het wordt aanbevolen om wekelijks een therapeutische spoeling te doen.
Het inmasseren van olie van afrikaantjes in de hoofdhuid versterkt de haarzakjes. Regelmatige massage wordt aanbevolen als therapeutische behandeling bij intensieve haaruitval. Het spoelen met aftreksels heeft hetzelfde effect.
Afrikaantjes in de keuken
De specifieke geur verbindt deze plant met specerijen. De bladeren van afrikaantjes worden gebruikt voor het inleggen van courgettes en komkommers, het marineren van groenten en fruit, het conserveren van tomaten en andere groenten. Fijngemalen bloemblaadjes worden toegevoegd aan hapjes en groentegerechten. De etherische olie wordt gebruikt bij de productie van alcoholische dranken. Kleurrijke aftreksels van de bloemen zijn natuurlijke en veilige voedingskleurstoffen. Deze producten, net als het poeder van de bladeren, zijn gewild bij banketbakkerijen en bakkerijen.

De bloemblaadjes van afrikaantjes worden gegeten als een kruidige smaakmaker. Huisvrouwen oogsten deze planten al in de zomer als specerij. De bloemhoofdjes worden afgesneden en gedroogd, vervolgens fijngemaakt of vermalen tot poeder. Bewaren in glazen potten of doosjes. Ook bedrijven houden zich bezig met de voorbereiding. Zo zijn de bloemen van twee soorten afrikaantjes (smalbladige en kleine) de basis van een bekende specerij die wordt uitgebracht onder de naam Imeretische saffraan. Het poeder wordt aan voedsel toegevoegd om producten een gouden kleur en specifieke geur te geven. Met dit kruid worden geroosterde kip, gekookte rijst, rijk gebak bereid, en roomcrèmes, dranken en andere producten worden ermee gekleurd.
Liefhebbers van ongebruikelijke smaaknuances voegen poeder van afrikaantjes toe aan geconserveerde en gewone fruit-bessenkissels. De smaak en geur van de bloemen combineren goed met andere specerijen. In de Turkse keuken is een combinatie van afrikaantjes, koriander en basilicum populair. Van dit product wordt zelfgemaakte adjika gemaakt, door bloemblaadjes van afrikaantjes, knoflook, chili, walnoten, koriander, de specerij chmeli-soeneli en plantaardige olie te combineren.
De bloeiwijzen worden niet alleen door drogen voor toekomstig gebruik bewaard. Ze kunnen worden gezouten en gemarineerd.
Gezouten afrikaantjes
Giet een halve liter water in een pan en los daarin 60 g zout op. Kook de pekel 5–7 minuten. Maak tegelijkertijd vers geplukte bloemen klaar (1 kg). Verdeel de bloemhoofdjes over potten en giet er hete pekel bij, sluit de deksels en zet de ingemaakte producten in de kelder.
Op dezelfde manier worden gemarineerde afrikaantjes bereid. Aan de marinade worden, naast zout, pimentkorrels en 5% azijn toegevoegd.
Sjaker-loekoem koekjes
Dit gebak is een traditioneel dessert uit de Azerbeidzjaanse keuken. Voor de bereiding van de koekjes hebt u nodig:
- een halve kilo witte tarwebloem;
- 200 g boter;
- eierdooier;
- 50 ml sterke drank (cognac, wodka, rum);
- 2 theelepels poeder gemaakt van bloemblaadjes van afrikaantjes.
Maak de boter zacht en prak het met een vork. Voeg het bloemenpoeder toe en klop het mengsel tot de ingrediënten volledig zijn gemengd. Wrijf in een apart kopje de eierdooier met poedersuiker. Meng de boter en de eierdooier, voeg de bloem toe en maak een stevig deeg. Leg de deegbal op een bord en zet hem 6–7 minuten in de koelkast.
Van de stukjes deeg worden balletjes gerold van maximaal 3 cm en lichtjes platgedrukt tot platte koekjes van 0,8-1 cm dik. Ze worden op een bakplaat met antiaanbaklaag gelegd. De koekjes worden gebakken in een oven op matige temperatuur gedurende 6-8 minuten.
Originele salade met zonnebloempitten en afrikaantjes
Voor de bereiding van het gerecht zijn verse, stevige blaadjes nodig. De volledige lijst omvat de volgende producten:
- 150 g bladsla;
- theelepel lijnzaad;
- theelepel zonnebloempitten;
- half glas olijfolie;
- 3-4 bloeiwijzen van afrikaantjes;
- enkele druppels balsamicoazijn;
- zout naar smaak.
De slablaadjes worden gewassen, in reepjes of vierkantjes gesneden en op een plat bord gelegd. Ze worden gelijkmatig bestrooid met zonnebloempitten en lijnzaad. De blaadjes van de afrikaantjes worden erover gestrooid. De salade wordt besprenkeld met azijn, gezouten en aangemaakt met olijfolie. De ingrediënten worden niet gemengd.
Gezouten tomaten met afrikaantjes
Voor deze voorbereiding zijn de blaadjes en bladeren van laagblijvende afrikaantjes en kleine rode tomaatjes nodig. Ook zijn er keukenzout, kristalsuiker en azijnessence nodig.
Op de bodem van een gesteriliseerde literpot worden 2 middelgrote bloemen en enkele blaadjes van afrikaantjes gelegd. De tomaten worden stevig ingepakt, zout (naar smaak) en een theelepel suiker worden toegevoegd.
In een waterkoker wordt water gekookt en in de pot gegoten tot aan de rand. Er worden 3-4 druppels azijn toegevoegd, de pot wordt afgesloten, omgedraaid en bedekt met een dikke handdoek. De bereiding wordt omgekeerd gelaten tot de pot is afgekoeld. Het ingemaakte gerecht wordt in de koelkast bewaard.
Salade van grapefruit en wortel met afrikaantjes
Het aroma van de blaadjes van afrikaantjes combineert goed met de geur en zuurheid van citrusvruchten. Voor de bereiding van dit ongewone en gezonde dessert zijn nodig:
- grapefruit van gemiddelde grootte;
- 5 grote bloeiwijzen van afrikaantjes;
- kleine wortel;
- theelepel olijfolie;
- snufje rozemarijn;
- zout;
- gemalen piment;
De grapefruit wordt geschild, de partjes worden van elkaar gescheiden en schoongemaakt door het witte vlies te verwijderen. Daarna worden de partjes in de slakom gelegd. De wortel wordt geschild en in fijne reepjes gesneden en ook in de kom gedaan.
Uit de bloeiwijze worden de blaadjes gehaald en met een scherp mes worden de steeltjes afgesneden. Dit deel van het blaadje is bitter, dus het is beter om het te verwijderen. De blaadjes worden in de slakom gestrooid. De ingrediënten hoeven niet te worden gemengd.
De plantaardige olie wordt in een klein kopje gegoten, daar worden de gemalen rozemarijn, zout en piment in gedaan. De dressing wordt goed gemengd en over de salade gegoten.
Mogen konijnen afrikaantjes eten?
Er bestaan verschillende meningen over de vraag of konijnen afrikaantjes gevoerd moeten worden. Deze dieren hebben een gevoelig spijsverteringsstelsel dat is aangepast aan bepaalde soorten voer.

Afrikaantjes, die een scherpe geur hebben en doordrenkt zijn met geurige etherische olie, behoren niet tot het gebruikelijke voedsel voor konijnen. Op tuindersforums kun je lezen dat hobbykonijnenhouders afraden om dieren dergelijk voer te geven. Anderen voeren hun knaagdieren wel afrikaantjes, maar in gematigde hoeveelheden.
Professionele veehouders beschouwen afrikaantjes als voorwaardelijk eetbaar voer, maar ook hier lopen de meningen uiteen. Sommigen schrijven dat de plant geen negatief effect heeft op het lichaam van dieren, de groei niet vertraagt en de vruchtbaarheid niet vermindert, en dat de etherische oliën de spijsvertering verbeteren. Anderen adviseren om deze plant niet in het vaste dieet op te nemen, maar alleen als bijvoeding te gebruiken. Dit geldt zowel voor gewone als voor decoratieve konijnen.
Contra-indicaties voor gebruik
Behandeling met middelen op basis van afrikaantjes is gecontra-indiceerd bij individuele intolerantie voor de plant. Allergische reacties uiten zich in huiduitslag, misselijkheid, algemene malaise, oedeem dat levensbedreigend kan zijn.
Zwangere vrouwen wordt afgeraden om huismiddeltjes op basis van afrikaantjes te gebruiken. Dit geldt voor alle soorten preparaten voor inwendig en uitwendig gebruik. De werking van etherische oliën en andere actieve stoffen is niet volledig onderzocht en er zijn geen gegevens over de invloed ervan op de foetus.
Het wordt afgeraden om geneeskrachtige middelen op basis van afrikaantjes te geven aan kinderen jonger dan twee jaar. Als u twijfelt over hoe en wanneer u uw kind aftreksels en infusies kunt geven, raadpleeg dan een kinderarts.
Afrikaantjes zijn makkelijke bloemen die geen verzorging nodig hebben, behalve wieden en af en toe water geven. Deze bloemen zijn niet alleen versiering van de tuin, maar ook een geneeskrachtige plant en een smakelijk exotisch kruid.
«Belangrijk: alle informatie op de website wordt uitsluitend ter informatie verstrekt. Raadpleeg een specialist op het betreffende vakgebied voordat u bepaalde aanbevelingen toepast. Noch de redactie, noch de auteurs zijn aansprakelijk voor eventuele schade die door de materialen wordt veroorzaakt.»
