Gevlekte scheerling: geneeskrachtige eigenschappen en contra-indicaties

Veel eeuwen geleden zei Paracelsus dat «alles gif is, alles medicijn», en voegde daaraan toe dat de werking van de dosis afhangt. Dit geldt in volle mate voor de gevlekte scheerling. Hij wordt ook wel hondse engelwortel, hoofdbreker, omeg, giftige stengelplant of wilde peterselie genoemd. Hij verspreidt een bijna onmerkbare geur waarvan men hoofdpijn krijgt. Men voelt zich onbehaaglijk in de buurt van de plant. Wie deze eigenschap kent, probeert in het bos snel weg te komen van het plekje met de plant, en op een tuinperceel ontdoet men zich er resoluut van. Hij heeft ook waardevolle geneeskrachtige eigenschappen, die goed bekend zijn en in volksrecepten worden gebruikt, maar men moet de dosering en de bereidingswijze zeer strikt in acht nemen.

Hoe ziet het eruit en waar groeit het

De gevlekte scheerling is zo weinig veeleisend dat hij op vrijwel elke grond groeit, zonder bang te zijn voor de eeuwige halfschaduw van het bos en voor open plekken die aan de felle zon zijn blootgesteld. Aan zijn uiterlijk is gemakkelijk te zien hoe rijk de grond aan nuttige stoffen is. Op een goed met humus bemeste plek krijgt de plant het aanzien van een weelderige struik met opvallende geveerde bladeren; op schrale plekken is hij veel bescheidener van formaat.

De plant is tweejarig. In het eerste jaar ontwikkelen zich een spoelvormige wortel en een wortelrozet met weelderige bladgroei. In dit stadium lijkt hij uiterlijk op peterselie. Dat is juist gevaarlijk door de uiterlijke gelijkenis: hij heeft geen enkele geur of bittere smaak, waardoor vergiftiging van mensen en vee mogelijk is. Het enige verschil is een zeer lichte geur die aan muizen doet denken, wanneer men de bladeren tussen de vingers wrijft.

In het tweede jaar begint de stengel te groeien. In een gunstige omgeving bereikt hij een hoogte van 180–200 cm; van binnen is hij hol en heeft hij lengtegroeven. De bladeren staan er verspreid langs, paarsgewijs, en worden kleiner van de wortel naar de top. De bloeiwijzen vormen zich als samengestelde schermen; de bloempjes zijn klein en wit en bloeien van juni tot begin augustus. In september worden de zaden gevormd. Ze zijn zeer klein, lijken op dille, en het gewicht van ongeveer duizend stuks bedraagt 1,4 g.

De scheerling komt voor in Europa, Turkije, China, Marokko, Ethiopië en Noord-Afrika. In Rusland is hij wijdverspreid, tot in de regio's van het Verre Noorden. Hij is niet bang voor vorst en droogte, groeit langs rivieroevers, meren, langs wegen, op vuilnisbelten en in de buurt van menselijke bewoning.

Oogst en opslag

De plant komt tot volle kracht tijdens de bloei. De oogst begint in juni. Het is niet moeilijk om scheerling te vinden, maar u moet wel bepaalde regels in acht nemen bij het verzamelen.

1. Het bovengrondse deel mag niet met blote handen worden aangeraakt; u dient beslist rubberen handschoenen te gebruiken. Indien u van plan bent een grote partij te verzamelen, neem dan beter een gaasverband mee ter bescherming van de ademhalingsorganen.
2. Het is niet toegestaan om de afgesneden delen samen met andere planten te leggen. Voor de hondspeterselie wordt een aparte zak of container gebruikt. Onthoud dat het sap van het reeds geplukte kruid nog een zekere giftigheid behoudt.
3. Het is ten strengste verboden om het materiaal te proeven; u kunt een ernstige voedselvergiftiging oplopen.
4. Het kruid wordt niet verzameld in de buurt van wegen, industriële bedrijven of vuilnisbelten.

De geneeskrachtige eigenschappen zijn geconcentreerd in de stengel, bladeren en bloemen; de wortel wordt in de volksgeneeskunde vrijwel niet gebruikt. Men snijdt het bovenste deel van de plant af, ongeveer tweederde van de hoogte. Apart worden de sappige bladeren uit de basale rozet verzameld.

U dient eraan te denken: planten die zijn aangetast door plagen of tekenen van ziekte vertonen, zijn ongeschikt voor de bereiding van geneesmiddelen.

Het materiaal wordt gedroogd en apart van de andere voorraden bewaard. De doek of platen waarop de stengels, bladeren en bloemen werden uitgespreid om te drogen, worden vernietigd. Hergebruik ervan is niet toegestaan om vergiftiging door het sap te voorkomen.

Chemische samenstelling

De plant is giftig. In het oude Griekenland werd hij gebruikt als executiemethode. Er zijn gevallen bekend van accidentele vergiftiging bij het inzamelen van het materiaal. Voor huisdieren is 3–5 kg kruid dodelijk; voor vogels is 50–70 g verse bladeren of bloemen voldoende. De werking van het gif begint met gedeeltelijke spierverlamming en eindigt met ademhalingsstilstand. Bij tijdig genomen maatregelen worden de gifstoffen uit het lichaam verwijderd. Hiervoor wordt het getroffen mens of dier behandeld met rauwe melk, een oplossing van Regidron, en maagspoeling gevolgd door verdere behandeling.

In de samenstelling van het bovengrondse deel zijn aanwezig:

• alkaloïden;
• quercetine;
• glyceriden van petroselidine- en petroselinezuur;
• kaempferol.

De grootste concentratie alkaloïden wordt aangetroffen in de zaden, veel minder in de bladeren. De maximale hoeveelheid wordt echter geproduceerd aan het begin van de bloei. Na de vorming van de vruchten verandert de procentuele verhouding. Ondanks de giftige component wordt scheerling beschouwd als een waardevolle medicinale plant.

Belangrijk: ongecontroleerde zelfbehandeling met kruidenmengsels die hondspeterselie bevatten, is niet toegestaan.

Geneeskrachtige eigenschappen van het kruid gevlekte scheerling

Ondanks de uiterlijke aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van deze plant, moet u er zeer voorzichtig mee omgaan. Voor degenen die alle eisen voor het verzamelen en bewaren weten te volgen, opent zich een breed scala aan nuttige eigenschappen.

Preparaten, afkooksels en infusies op basis ervan versterken het immuunsysteem, hebben anticonvulsieve, antiseptische en kalmerende effecten. Het wordt aanbevolen als onderdeel van een combinatietherapie in de postoperatieve periode om het regeneratieproces te versnellen. De antitumorwerking van het kruid is zeer waardevol. Middelen op basis ervan kunnen de groei en verspreiding van kankercellen in elk deel van het lichaam aanzienlijk vertragen.

Bij tuberculose wordt een positieve dynamiek waargenomen dankzij het krampstillende effect, dat de gespannen hoest verlicht en het ophoesten van slijm vergemakkelijkt. Tijdens aanvallen van reuma en jicht vermindert het gebruik van middelen op basis van gevlekte scheerling de ontsteking en pijn. Het gebruik van afkooksels en alcoholische infusies is effectief bij patiënten met stofwisselingsstoornissen, aambeien, lage bloeddruk, tromboflebitis, huidziekten, artrose en osteochondrose.

Voor elke ziekte is er een duidelijk innameschema en een bepaalde dosering. Door de aanbevelingen niet op te volgen, kunt u een medicijn gemakkelijk in gif veranderen. Als geneesmiddel worden water- en alcoholtincturen, olie, thee en afkooksel gebruikt. In apotheken worden gedroogd kruid, kant-en-klare tinctuur op basis van medicinale alcohol en olie verkocht. Gevlekte scheerling maakt deel uit van het meercomponenten homeopathische middel Conium, dat wordt voorgeschreven voor de behandeling van vergrote lymfeklieren, convulsies en bronchiale astma. De doseringen zijn microscopisch klein, waardoor het middel veilig is, maar het heeft een duidelijk therapeutisch effect.

Interessant: tot het begin van de 20e eeuw stond de plant op de officiële farmacopee-lijsten, maar werd daarna verboden voor gebruik in de officiële geneeskunde vanwege de hoge toxiciteit.

Soorten geneeskrachtige bereidingen

Voor een bepaalde ziekte wordt de optimale medicijnvorm gekozen, daarom worden er verschillende varianten geproduceerd. Verse bladeren worden gebruikt om gewrichtspijn te verlichten. Ze worden fijngemaakt en 3-4 keer per dag op het probleemgebied aangebracht, niet langer dan 1 uur. In andere gevallen is een voorbereiding van de grondstof vereist.

Aftreksel

Het wordt zeer snel bereid. Een theelepel verse gemalen bladeren wordt in een thermoskan met een glas kokend water gezet en 6 uur lang getrokken. De houdbaarheid bij opslag in de koelkast is niet langer dan 5 dagen.

Tinctuur

Deze wordt het vaakst gebruikt voor behandeling, omdat het een aantal voordelen heeft:

• lange houdbaarheid;
• tijdens het bereidingsproces gaat bijna het hele complex van heilzame stoffen over in de alcohol;
• het is gemakkelijk te doseren voor gebruik;
• heeft een grote lijst met indicaties.

U kunt de tinctuur bij de apotheek kopen of zelf bereiden. Hiervoor heeft u voor 30 g gedroogd kruid iets minder dan 0,5 liter wodka nodig. In een halve liter pot wordt het kruid gedaan, dat de pot voor 1/3 vult. Vervolgens wordt de vloeistof tot aan de hals bijgevuld. De pot wordt afgesloten om te voorkomen dat alcoholdampen ontsnappen en wordt 2 weken op een donkere, koele plaats bewaard. Het afgewerkte middel wordt gefilterd, overgebracht naar een schone container en in de koelkast bewaard.

Tisjtsjenko-tinctuur
Het bereidingsrecept lijkt sterk op het vorige, met uitzondering van twee punten: voor de bereiding worden alleen de bloemhoofdjes gebruikt en wordt de pot bijna tot de rand met grondstof gevuld. Het wordt toegepast bij de behandeling van kanker van de slokdarm, baarmoeder, eierstokken, borstklieren en maag. Het wordt gebruikt volgens een schema dat een geleidelijke verhoging van de hoeveelheid van het geneesmiddel veronderstelt.

De dosering wordt in druppels aangegeven; de inname vindt 1 uur voor de lunch plaats. De behandelkuur is zeer langdurig en omvat meerdere kuren die elkaar met tussenpozen afwisselen.

Poeder

Wordt verkregen uit zorgvuldig fijngemalen droge grondstof. Het wordt uitwendig toegepast voor het verwijderen van neuspoliepen.

Tampons

Een basis van stof wordt doordrenkt met een geneeskrachtig aftreksel. De samenstelling bevat gedroogde kamille, salie en calendula in gelijke delen. Deze hebben een ontstekingsremmende, resorberende en antibacteriële werking. Voor de bereiding wordt een theelepel van het mengsel met een kop kokend water overgoten en 30 minuten onder een handdoek of badstofdoekje getrokken. Vervolgens wordt de tampon in de verkregen vloeistof bevochtigd en worden er 2–3 druppels waterige tinctuur van gevlekte scheerling aan toegevoegd. Deze wordt direct 's nachts in de vagina ingebracht. Het wordt toegepast als onderdeel van een complexe therapie bij endometriose, kanker van de baarmoeder en de adnexen, myomen en poliepen.

Olie

Droge bladeren en bloemhoofdjes worden stevig in een pot gestopt, waarbij deze voor 2/3 wordt gevuld. De grondstof wordt met lijnzaadolie of olijfolie overgoten en 2 weken in een donkere ruimte weggezet. Voor gebruik wordt het tweemaal door meerdere lagen gaas gefilterd.

Zalf op oliebasis

Deze wordt in twee fasen bereid. 10 g gedroogd fijngemalen kruid wordt 14 dagen in 100 ml plantaardige olie getrokken. Nadat deze gereed is, gaat men verder met het tweede deel. Hiervoor wordt nog eens 100 ml olijfolie afgemeten en langzaam verwarmd tot het gloeiend heet is. Terwijl een constante temperatuur wordt aangehouden, wordt er in kleine stukjes was aan toegevoegd, waarbij men erop let dat deze volledig oplost. Het criterium voor de gereedheid van het mengsel is dat de kleur wit wordt. Daarna wordt het preparaat van het vuur gehaald en langzaam bij kamertemperatuur afgekoeld tot 45–48 graden.

De laatste fase van de bereiding is het samenvoegen met het kruidenaftreksel en het mengen tot een homogene massa. Het product wordt in de koelkast bewaard. Indien nodig wordt uit de massa een klein plat koekje gevormd en op de aangedane plek gelegd. Het middel is effectief voor de behandeling van huidkanker, wondroos, tumoren, aambeien en snijwonden.

Enzym van de gevlekte scheerling

Het middel wordt bereid met toevoeging van wei. Bij interactie met het melkzure milieu wordt een deel van de toxinen in het kruid geneutraliseerd, waarbij een pijnstillend effect overblijft. Voor de bereiding is het volgende nodig:

• wei – 3 l;
• droge bladeren en bloemhoofdjes van wilde peterselie – 0,5 kopje;
• zure room – 1 eetlepel;
• suiker – 200 g.

Alle ingrediënten worden in een glazen bak gemengd en 14 dagen gelaten om te gisten. Het middel wordt gedurende de dag ingenomen, 125 ml per keer, 15 minuten voor het eten.

Toepassing van de gevlekte scheerling in de volksgeneeskunde

Ondanks het verwijderen van de plant uit officiële lijsten, wordt deze nog steeds met succes gebruikt in enkelvoudige en meervoudige preparaten. Het heeft een hoge effectiviteit getoond bij een aantal ernstige ziekten, waaronder oncologie. Bij naleving van de frequentie van inname, de receptuur en de doseringen weegt het voordeel ervan aanzienlijk op tegen de mogelijke schade.

Er worden ingrijpende en milde behandelmethoden onderscheiden. Tot de eerste behoort de intensieve inname van enkele druppels van het middel in gelijke porties gedurende de dag. Op deze manier wordt een soort schoktherapie voor het lichaam toegepast, die diepe reserves activeert en deze richt op de bestrijding van de ziekte.

Let op: bij deze behandelwijze moet er altijd een naaste in de buurt zijn die een tegengif kan geven in de vorm van een glas melk met toevoeging van kaliumpermanganaat.

De tweede optie is gebaseerd op het gelijkheidsprincipe en wordt gebruikt voor langdurige therapie bij kankerpatiënten. De behandeling begint met 1–2 druppels, de dosering wordt geleidelijk verhoogd gedurende enkele weken. Het lichaam beschouwt de alkaloïden als een vreemd element en begint ze samen met de kankercellen te vernietigen. Officiële bevestiging van de methode bestaat nog niet, maar de effectiviteit is bewezen door tientallen jaren van succesvolle toepassing van de methode in de volksgeneeskunde.

Tisjtsjenko-methode

Voor de behandeling worden alleen jonge scheuten van de scheerling gebruikt, die geen bijwerkingen geven zoals irritatie of onderdrukking van emotionele reacties. Ze hebben een pijnstillende werking, terwijl ze tegelijkertijd een schok geven aan het verzwakte lichaam, waardoor het wordt aangespoord tot verzet. Het interval van inname van het middel wordt precies op 4 uur gehouden.

Er bestaan verschillende methoden die zijn ontworpen voor verschillende gradaties van weerstand van het lichaam. Zeer interessant en effectief is de 'Koninklijke methode'. De bedoeling is om de dosering geleidelijk op te bouwen van 1 druppel tot 40 per dag, en daarna geleidelijk terug te keren naar de oorspronkelijke hoeveelheid. Hierdoor kan het lichaam zich aanpassen aan de aanwezigheid van het gif en de ontwikkeling van de tumor onderdrukken met relatieve veiligheid voor de andere systemen.

Gevlekte scheerling in de gynaecologie

Als meest effectieve toepassingsmethoden worden tampons en spoelingen beschouwd. Voor de procedures worden olie en alcoholtinctuur aanbevolen. In pure vorm worden deze niet gebruikt, maar altijd verdund met olie of water, afhankelijk van het type middel.

Bijwerkingen

Voordat u met de behandeling begint, is het erg belangrijk om een onderzoek te ondergaan en uw gezondheidstoestand vast te leggen, aangezien de verandering in het welzijn het belangrijkste criterium is voor een overdosis van het geneesmiddel. Als verontrustende symptomen worden beschouwd:

• verandering van de scherpte van het gezichtsvermogen;
• branderigheid op de tong en in de keel;
• ongecontroleerde speekselvloed;
• verstikkingsaanvallen;
• duizeligheid, toenemende pijn in de slapen en achterhoofd;
• misselijkheid en braken;
• krachtverlies, het optreden van apathie.

Het gelijktijdig optreden van 3 of meer symptomen duidt op de maximale dosering van gevlekte scheerling en het optreden van vergiftiging. Tisjtsjenko, die de cycleringsmethode heeft ontwikkeld, is van mening dat de maximale dosis 40 druppels tinctuur per dag is. Maar de individuele kenmerken van het lichaam en de reactie op alkaloïden zijn voor iedereen verschillend, wat bepaalde aanpassingen in het behandelingsschema met zich meebrengt. Voor sommigen wordt al 25 druppels een te zware belasting, waarna zij een tegengif moeten innemen en de kuur tijdelijk moeten onderbreken, om deze na enkele dagen met een veel kleiner aantal druppels tinctuur te hervatten.

Bij een plotselinge verslechtering van de toestand is het uitstellen van het oproepen van een ambulance levensgevaarlijk voor de patiënt. De belangrijkste symptomen zijn gevoelloosheid die van de voeten omhoog komt, ademhalingsdepressie, bleekheid van de huid, verandering van de pupillengrootte. Het is noodzakelijk om de reden van de oproep aan te geven, omdat de vergiftiging snel het ademhalingssysteem aantast, kunstmatige beademing en toediening van een specifiek tegengif nodig kunnen zijn.

Contra-indicaties

Een volledig verbod op behandeling met gevlekte scheerling geldt tijdens zwangerschap, borstvoeding, en bij individuele overgevoeligheid. Met voorzichtigheid wordt elk middel op basis van gevlekte scheerling ingenomen bij nierinsufficiëntie, epilepsie, uitputting van het lichaam, en leveraandoeningen. Kinderleeftijd en chirurgische ingrepen worden ook als contra-indicaties beschouwd.

Bij nauwkeurige naleving van het recept en de dosering, zorgvuldige observatie van het welbevinden en controle van de bloedtoestand kunnen ernstige gevolgen worden vermeden, waarbij men alleen voordeel uit de behandeling haalt. Middelen op basis van gevlekte scheerling slagen er vaak in om hun taak te vervullen in gevallen waar de officiële geneeskunde treurig de handen ten hemel heft, waardoor patiënten worden ingedeeld in de categorie chronisch of ongeneeslijk.

Interessante feiten

1. De plant wordt 'gevlekt' genoemd vanwege de vlekjes op de stengel, die bij een volwassen exemplaar in het tweede levensjaar verschijnen.
2. De piek van de toxiciteit van het sap van de gevlekte scheerling valt vóór de bloei, en vanaf het moment van zaadvorming verplaatst de hoofdmassa van alkaloïden zich naar de zaden.
3. Jonge planten werken zachter op het lichaam in en veroorzaken minder vaak vergiftiging.
4. De gevlekte scheerling is zo niet veeleisend dat hij zelfs langs spooremplacementen en op vuilnisbelten groeit, zonder bijzondere overlast te ondervinden.
5. In de oudheid werd gevlekte scheerling gebruikt voor openbare terechtstellingen.
6. Het tegengif voor het alkaloïde coniine, dat de spieren van het ademhalingssysteem verlamt, is melk met toevoeging van kaliumpermanganaat.
7. Behandeling met alcoholtinctuur vertraagt de groei van kankercellen en heeft een pijnstillende werking.
8. De in Schotland groeiende wilde peterselie heeft bijna haar giftige eigenschappen verloren; in de Armeense nationale keuken wordt ze gebruikt voor de bereiding van enkele gerechten.
9. Elk deel van de plant verspreidt een onaangename geur die aan muizen doet denken.
10. Uiterlijk lijkt de jonge scheut van de gevlekte scheerling op peterselieblaadjes.

Bij het naleven van veiligheidsmaatregelen wordt de gevlekte scheerling een geneesmiddel dat opmerkelijk is in zijn effectiviteit.

Foto van gevlekte scheerling