Kalkoenvlees: heilzame eigenschappen en bereidingsrecepten

Kalkoenvlees staat bekend om zijn gezondheidsvoordelen: het wordt aanbevolen bij allergieën en bij caloriearme diëten. Omdat het vlees vrijwel geen vet bevat, maar rijk is aan eiwitten, wordt het snel verteerd en gemakkelijk opgenomen. Vergeleken met varkensvlees of rundvlees heeft kalkoenvlees uitstekende smaak- en dieeteigenschappen.

Kalkoenvlees bevat belangrijke sporenelementen, zoals kalium en fosfor. Daarnaast is het ook een waardevolle bron van magnesium, dat de oxygenatie van cellen ondersteunt, zink, dat het immuunsysteem ondersteunt en het smaakgevoel regelt, en ijzer. Kalkoenvlees bevat een aanzienlijke hoeveelheid B-vitaminen, die nodig zijn voor het behoud van het zenuwstelsel. Kalkoenvlees is een belangrijke bron van vitamine B12, dat de aanmaak van rode bloedcellen beïnvloedt.

Diëtisten raden kalkoenvlees aan voor jonge kinderen, zwangere en zogende vrouwen, ouderen en iedereen die een gezonde levensstijl wil leiden.

Hoe verschilt kalkoen van kip?

Zowel kip als kalkoen zijn wereldwijd vrij populair. Geclassificeerd als pluimveeproducten hebben ze enkele overeenkomsten, maar ook onderscheidende eigenschappen. Beide soorten zijn voedzaam en rijk aan eiwitten, het is erg smakelijk en gezond vlees, dus tegenwoordig zijn er veel verschillende gerechten op basis daarvan. Pluimveevlees kan worden gebakken, gegrild, gemengd in salades, soepen, stoofschotels, ovenschotels en zelfs sandwiches. Beide vleessoorten hebben een laag calorie- en vetgehalte in vergelijking met rundvlees, dus worden ze aanbevolen voor mensen die om hun gezondheid geven, evenals voor degenen die spieren willen opbouwen.

Kip (Latijnse naam Gallus domesticus) staat ook bekend als 'huishoen'. Volgens sommige bronnen is deze vogel afkomstig van het Indiase subcontinent, maar het onderzoek gaat nog door omdat de exacte oorsprong niet is vastgesteld.

Kalkoen (Latijnse naam Meleagris gallopavo) is een groot gedomesticeerd wild met een kale kop en vrij bont verenkleed. Deze vogelsoort is erg populair en wordt beschouwd als traditioneel op feestelijke evenementen in verschillende landen. De vogel is vooral populair in Noord-Amerika, waar hij vandaan komt.

Ondanks dat sommige mensen kalkoen en kip verwarren, is het belangrijk om te weten dat kalkoenen en kippen twee totaal verschillende soorten zijn, die uit verschillende delen van de wereld komen en duidelijke verschillen hebben in grootte, uiterlijk, smaak van het vlees en calorieën. Het belangrijkste verschil tussen kalkoen en kip zit in hun uiterlijk.

1. Kalkoenen zijn vogels met donker verenkleed, terwijl kippen heel verschillende kleuren kunnen hebben.
2. Een kalkoen is groot en heeft lange staartveren. Een kip is een kleine vogel met een kam op haar kop.
3. Kippen hebben witte eieren en licht vlees. Kalkoeneieren zijn bruin en het vlees is donkerder dan dat van kip.
4. Kalkoenvlees heeft weinig calorieën en vet, terwijl kip een hoger calorie- en vetgehalte heeft.

Samenstelling en caloriegehalte

Samenstelling van één portie kalkoenborst:

• Vet – 2 g.
• Koolhydraten – 1 g.
• Cholesterol – 1 g.
• Eiwitten – 24 g.
• Selenium – 24 mg.
• Fosfor – 196 mg.
• Vitamine B6 – 7 g.
• Vitamine C – 4 g.
• Riboflavine – 7 g.
• Niacine – 7 g.
• Kalium – 3 g.
• Thiamine – 6 g.
• Zink – 5 g.
• Tryptofaan – 3 mg.

Kalkoenvlees bevat weinig vet. Het is minder calorierijk dan kip (140 kcal per 100 g). Het vlees is rijk aan eiwitten en mineralen: fosfor, ijzer, zink, selenium, vitamine B3, B5, B6 en in kleinere hoeveelheden koper en vitamine B2, B12.

Waarom is kalkoenvlees gezond?

Algemene voordelen

1. Ondersteunt het immuunsysteem. Kalkoenvlees is rijk aan kalium, selenium en eiwitten. Deze voedingsstoffen kunnen het immuunsysteem aanzienlijk beïnvloeden en versterken. Selenium helpt het lichaam bijvoorbeeld om effectiever te vechten tegen voor de gezondheid gevaarlijke virussen en bacteriële infecties.
2. Versnelt de stofwisseling. Diëtisten raden aan om producten te eten die de stofwisseling versnellen. Het is belangrijk dat het lichaam actief en energiek is. Bovendien hebben mensen met een snelle stofwisseling minder neiging tot vetopslag. Verbindingen zoals kalium, niacine, zink, thiamine in kalkoenvlees beïnvloeden de snelheid van de stofwisseling.
3. Heeft een gunstig effect op hormonen. Verschillende factoren kunnen de psychische toestand van een mens beïnvloeden, wat depressie, stress en angst veroorzaakt. Een van die factoren is de productie van hormonen. Tryptofaan in kalkoenvlees is verantwoordelijk voor de productie van serotonine, ook wel het geluks- en plezierhormoon genoemd. Diëtisten zeggen dat een tekort aan serotonine kan leiden tot stress of ernstige depressie. Daarom moet u regelmatig kalkoenvlees consumeren, omdat dit direct invloed heeft op de stemming en de algehele psychologische toestand van het lichaam.
4. Verhoogt testosteron. Het organische eiwit van kalkoen kan helpen om een optimaal testosteronniveau bij mannen te behouden. Hormonen in kalkoen kunnen de productie van oestrogeen en testosteron verhogen.
5. Voorkomt slapeloosheid. Het aminozuur tryptofaan speelt een vitale rol in processen die verband houden met slaap en wordt aanbevolen voor mensen met chronische slapeloosheid. Kalkoenvlees bevat tryptofaan.
6. Kankerpreventie. Tryptofaan is een aminozuur dat nodig is voor T-cellen van het immuunsysteem, die kankercellen doden.
7. Helpt het gewicht te beheersen. Mensen met obesitas of overgewicht wordt aangeraden om kalkoenvlees in hun dieet op te nemen om het lichaamsgewicht te behouden. Kalkoenvlees is een uitstekende bron van voedingsstoffen (riboflavine, thiamine, fosfor, eiwit, kalium, vitamine B en C). Bovendien bevat gevogeltevlees vrijwel geen vet. Een portie gegrild vlees bevat ongeveer 23 calorieën, dus kalkoenvlees is perfect voor wie wil afvallen, maar geen dieet zonder vlees wil volgen.
8. Gunstige invloed op het hart. Gevogeltevlees bevat geen verzadigde vetzuren die fysiologische stoornissen kunnen veroorzaken die tot hartaandoeningen leiden. Het vlees bevat enkelvoudig onverzadigde vetzuren, waarvan bekend is dat ze de aggregatie van bloedplaatjes verminderen. Kalkoenvlees bevat ook veel selenium, wat een voedingsvoordeel biedt omdat dit mineraal het lichaam beschermt tegen oxidatieve stress, die bijdraagt aan de ontwikkeling van aandoeningen van de hartspier.
9. Eiwitbron. Kalkoen bevat kwalitatief eiwit en is een natuurlijke bron van stoffen die helpen bij problemen met de huid, het haar en de nagels. Bovendien zijn de voedingsstoffen in kalkoenvlees nodig voor het transport van zuurstof naar alle vitale organen en helpen ze beschadigde cellen te verjongen. Kalkoenvlees kan dus veel voordelen voor de gezondheid bieden, maar vergeet niet het met mate te consumeren.
10. Voordelen voor de botten. Het menselijk lichaam heeft fosfor nodig. Dit mineraal is essentieel omdat het helpt het botweefsel te versterken. Bovendien helpt fosfor het lichaam om eiwitten aan te maken, waardoor het de opgenomen vetten en koolhydraten kan verwerken. Fosfor zit in gebakken en gekookt kalkoenvlees. Eén portie bevat ongeveer 200 mg fosfor, wat bijdraagt aan de gezondheid van het botweefsel.
11. Weinig cholesterol. Een hoog cholesterolgehalte in het lichaam veroorzaakt hartstoornissen. Kalkoenvlees is caloriearm vlees met vrijwel geen vet en weinig cholesterol.
12. Voordelen bij diabetes. Het consumeren van kalkoenvlees verlicht de symptomen van diabetes. Dit komt doordat het vlees vrijwel geen vet en cholesterol bevat. Mensen met diabetes kunnen dus zonder angst voor hun gezondheid kalkoenvlees eten.
13. Behandelt bloedarmoede. Mensen met bloedarmoede wordt aangeraden producten te eten die rijk zijn aan voedingsstoffen zoals ijzer. Het eten van kalkoen kan helpen omdat kalkoenvlees veel van dit element bevat.
14. Bevat fosfor. Kalkoen is een uitstekende bron van fosfor. Dit is het tweede meest voorkomende mineraal in het lichaam. Het vervult een van de belangrijkste functies bij het behoud en herstel van de gezondheid van botweefsels en reguleert ook de pH van het bloed.
15. Bevat ijzer. Pluimveevlees is rijk aan ijzer. Dit mineraal helpt zuurstof te transporteren en speelt een rol bij de aanmaak van rode bloedcellen. Het beïnvloedt de productie van hormonen en neurotransmitters. IJzer dat aanwezig is in vlees wordt beter opgenomen dan ijzer uit plantaardige producten.
16. Bevat zink. Zink beïnvloedt genen, bevordert wondgenezing en versterkt het smaakgevoel. Het normaliseert de werking van schildklierhormonen en draagt bij aan de aanmaak van insuline.
17. Bevat selenium. Kalkoen bevat selenium – een mineraal dat het ontstaan van vrije radicalen voorkomt. Selenium draagt ook bij aan de omzetting van hormonen door de schildklier.
18. Bevat vitamine B3. Ook wel niacine genoemd, vitamine B3 heeft invloed op metabolische reacties en draagt bij aan energieproductie. Het heeft een directe invloed op het proces van DNA-vorming.
19. Bevat pantotheenzuur. Kalkoenvlees is een uitstekende bron van pantotheenzuur. Dit zuur behoort tot enzymen die het mogelijk maken om energie uit voedsel efficiënt te gebruiken. Het is ook betrokken bij de productie van zogenaamde steroïde hormonen, neurotransmitters en hemoglobine.

Voor vrouwen

Kalkoenvlees bevat vitamine A en E, fosfor en natrium, die essentieel zijn voor de gezondheid van de vrouw. Het vlees bevat vrijwel geen cholesterol, is uitstekend verteerbaar en wordt goed opgenomen. Wat betreft het natriumgehalte overtreft kalkoenvlees kalfs- en rundvlees. Dit draagt bij aan het aanvullen van bloedplasma en normaliseert de stofwisselingsprocessen.

Voor mannen

Het vlees is rijk aan hoogwaardige eiwitten, waardoor het uitstekend geschikt is als voeding voor mannen die aan sport of actieve bezigheden doen. Ook is het vermeldenswaard dat de grote hoeveelheid zink in kalkoenvlees bijdraagt aan een sterker immuunsysteem en een positief effect heeft op de potentie.

Tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap heeft een vrouw een calorierijk dieet nodig, en hoewel kalkoenvlees moeilijk calorierijk te noemen is, kan het toch gunstig zijn voor de aanstaande moeder. Desalniettemin moet men erop letten dat het vlees goed wordt bereid. Een onvoldoende gaar product kan schadelijk zijn voor de zwangere vrouw en ook de ontwikkeling van de foetus beïnvloeden.

Hier zijn enkele gezondheidsvoordelen van het eten van kalkoen tijdens de zwangerschap:

1. 100 gram kalkoen bevat ongeveer 32 g eiwit, dat een vrouw in deze periode nodig heeft.
2. Het vlees is rijk aan verschillende aminozuren die belangrijk zijn voor het lichaam van de zwangere vrouw.
3. Het vlees bevat ook B-vitaminen, zoals B6 en B3.

Tijdens de borstvoeding

Omdat kalkoenvlees als hypoallergeen product wordt beschouwd, wordt het aanbevolen voor vrouwen tijdens de borstvoedingsperiode. Via de moedermelk krijgt het kind veel nuttige voedingsstoffen binnen, zoals calcium dat nodig is voor de vorming van botweefsel, en sporenelementen die een gunstige invloed hebben op de hersenontwikkeling.

Kalkoenvlees moet geleidelijk aan het dieet worden toegevoegd, te beginnen met kleine porties. Als het lichaam van de baby normaal op dit product reageert, kan de portie worden verhoogd tot 150 g. Als het kind spijsverteringsproblemen krijgt, moet het kalkoenvlees tijdelijk achterwege worden gelaten.

Voor kinderen

Kalkoen is uitstekend geschikt als eerste bijvoeding voor het kind. Het wordt aanbevolen om van het vlees een puree te maken, zodat het lichaam van de baby het product gemakkelijker kan opnemen. Het vlees kan ook worden verdund met bouillon of melk. Voor de eerste keer is een halve theelepel voldoende. Omdat het vlees van deze vogel hypoallergeen is, zal het geen gezondheidsproblemen veroorzaken.

Het wordt afgeraden om dit soort vlees in het dieet van het kind op te nemen als het kind nierproblemen heeft. Oudere kinderen kunnen regelmatig kalkoenvlees eten, omdat het een grote hoeveelheid nuttige stoffen bevat die nodig zijn voor het kinderlichaam. Zo dragen de vetzuren omega-3 en omega-6 bij aan de juiste ontwikkeling van jonge kinderen, omdat ze de hersenfunctie beïnvloeden. Kalkoen bevat ook licht verteerbare eiwitten, die de spijsvertering vergemakkelijken.

Voor- en nadelen van kalkoenbouillon

Gezondheidsvoordelen van kalkoenbouillon

1. Vermindert gewrichtspijn. De bouillon bevat chondroïtinesulfaten, glucosamine en andere verbindingen die helpen bij het verminderen van gewrichtspijn en ontstekingen.
2. Gezond haar en nagels. Kalkoenbouillon bevat collageen – een type eiwit dat helpt de groei van haar en nagels te verbeteren.
3. Gewichtsbeheersing. Het consumeren van dergelijke bouillon geeft een vol gevoel, vermindert effectief de eetlust en helpt zo bij het afvallen.
4. Vermindert ontstekingen. De bouillon bevat waardevolle aminozuren, zoals glycine, proline en arginine, die helpen bij het bestrijden van ontstekingen.
5. Gezond botweefsel. De bouillon is een goede bron van sporenelementen die een essentiële rol spelen in de sterkte, vorming en dichtheid van de botten.
6. Vermindert het risico op infecties. Kalkoenbouillon levert een breed scala aan voedingsstoffen die de darmen versterken en het lichaam beschermen tegen infecties.

Nadelen

1. Schadelijke chemische stoffen. Pluimvee dat op industriële schaal wordt gefokt, zit doorgaans vol met groeistimulanten, hormonen, antibiotica en andere chemische stoffen die schadelijk kunnen zijn voor de mens. Tijdens het koken komen er grote hoeveelheden chemische verbindingen in het water terecht, die de darmen, nieren en lever kunnen verstoppen.
2. Kalkoenvlees, dat geen cholesterol bevat, wordt gekenmerkt door een hoog gehalte aan dierlijk eiwit en kan om die reden gevaarlijk zijn voor mensen met nierziekten of jicht.

Waarom is kalkoenvet goed?

Kalkoenvet bevat zuren die de mens nodig heeft voor een normale ontwikkeling. Het belangrijkste voordeel van kalkoenvet is het hoge gehalte aan vitamines, met name vitamine E en D. Het is ook rijk aan selenium en choline.

Veel uitgevoerde onderzoeken hebben bevestigd dat kalkoenvet vrijwel geen cholesterol bevat. Diëtisten stellen dat het vrijwel geen schade toebrengt aan het lichaam, in tegenstelling tot andere soorten dierlijke vetten.

Wat is gezonder: kip of kalkoen?

Specialisten zijn van mening dat elk van deze soorten vlees zowel voordelen als bepaalde nadelen heeft. Kippenvlees is voedzaam, kan dagelijks worden gegeten en is een uitstekende bron van eiwitten en vele andere nuttige elementen voor het menselijk lichaam.

Kalkoenfilet daarentegen kenmerkt zich door een ideale balans van verzadigde vetzuren, en wordt daarom beschouwd als het optimale product voor wie nauwlettend op de figuur let. Bovendien kan kalkoenvlees geen allergieën veroorzaken en is het daardoor een veilig product voor kinderen. Het wordt aangeraden om het in het dieet van diabetici en hypertensiepatiënten op te nemen, omdat het vlees een minimaal vet- en schadelijk cholesterolgehalte heeft.

Voordelen van kalkoen bij afvallen

Kalkoenvlees is ideaal voor gewichtsverlies. Vanwege het lage aantal calorieën en de snelle verteerbaarheid wordt het aanbevolen aan mensen die op dieet zijn. Om het eten licht verteerbaar te maken, vergeet u niet om de huid te verwijderen, waarin het grootste deel van de calorieën zit.

Kalkoenvlees bevat gemiddeld tot 100 calorieën per 100 g product (ter vergelijking: gebakken kippenborst heeft 240 calorieën per 100 g). Kalkoenvlees is vanwege het lage gehalte aan calorieën en vetten en de goede verteerbaarheid een onmisbaar element van veel diëten voor gewichtsverlies. Naast de voedingswaarde is kalkoenvlees gezond. Het bevat veel micronutriënten die de werking van het lichaam beïnvloeden. Het vlees bevat magnesium, dat een gunstig effect heeft op de spiermassa.

Kalkoenvlees in de geneeskunde

Vanuit medisch oogpunt is kalkoen een zeer nuttig product, omdat het een positieve invloed heeft op de bloedsamenstelling, bijdraagt aan de normalisatie van het aantal rode bloedcellen en de stofwisseling verbetert.

Bij diabetes mellitus

Kalkoenvlees is een licht verteerbaar vlees dat een positief effect op het lichaam heeft. Het wordt beschouwd als zeer nuttig voor mensen met diabetes, omdat het vitamine B3 bevat, die de alvleesklier beschermt tegen beschadiging en bijdraagt aan stabilisatie van het centrale zenuwstelsel. Vitamine B2 helpt de lever bij het reinigen van het lichaam van giftige stoffen die erin terechtkomen samen met de ingenomen medicijnen. Ook is het vermeldenswaard dat de mineralen in kalkoenvlees helpen de energie-uitwisseling in balans te brengen en bijdragen aan het verhogen van het beschermingsniveau van het lichaam.

Belangrijk: De glycemische index van gekookt kalkoenvlees is 0 eenheden.

Bij pancreatitis

Kalkoenvlees is noodzakelijk voor mensen die lijden aan pancreatitis, vooral in de acute fase. Om de extractieve stoffen te verwijderen, moet het vlees in kleine stukjes (tot 100 gram) anderhalf uur worden gekookt. De toegestane dagelijkse portie vlees in de acute fase is 150 tot 200 gram (gekookt of gestoomd), in de remissiefase 150 tot 200 gram (gestoofd, gekookt of gebakken).

Bij gastritis

Bij gastritis is alleen mager vlees toegestaan, dus kalkoenvlees kan worden gegeten. Het moet worden gebakken of gekookt. Het vlees mag ook worden gemalen tot gehakt. Tijdens de remissieperiode kan kalkoenvlees in zijn geheel worden gegeten, maar strikt in kleine stukjes.

Bij jicht

Kalkoenvlees bevat purines, dus de consumptie ervan moet worden beperkt of volledig uit het dieet worden verwijderd. Kip en eend worden als veiliger beschouwd bij deze ziekte.

Nadelen en contra-indicaties

Kalkoen heeft vrijwel geen contra-indicaties. Maar het is goed om te weten dat mensen die lijden aan nierziekten en jicht geen kalkoenvlees aan hun dieet moeten toevoegen. En omdat kalkoenvlees veel natrium bevat, moeten mensen met hoge bloeddruk het vlees niet zouten tijdens de bereiding.

Hoe kalkoen kiezen en bewaren?

Bij het kiezen van kalkoen moet u erop letten dat de huid intact is, geen blauwe plekken of vlekken heeft. Het is belangrijk dat het vlees er niet gezwollen uitziet. De kleur moet egaal zijn, en bij indrukken moet het terugkeren naar de oorspronkelijke vorm. Het vet moet een lichte kleur hebben. Er mogen geen veren of andere elementen aanwezig zijn.

Het vlees wordt aanbevolen om gekoeld te bewaren. Het wordt ingevroren in een plastic zak. Bevroren kalkoen kan een dag worden bewaard. Herhaald invriezen wordt afgeraden.

Hoe kalkoenvlees bereiden: recepten

Gestoofde kalkoen

Ingrediënten:

• 450–500 g kalkoenfilet;
• 2 el plantaardige olie;
• 35 g boter;
• piment;
• zwarte gemalen peper;
• ui;
• zout;
• dille;
• peterselie.

Bereiding:

1. De ui moet worden gesneden, het vlees schoonmaken en in kleine stukjes snijden.
2. Doe de ui en het vlees samen met de boter in de pan, voeg peper en zout toe.
3. Bak het vlees enkele minuten op middelhoog vuur, tot er een klein korstje ontstaat. Voeg de boter en piment toe.
4. Giet na enkele minuten bakken een glas water in de pan.
5. Zet het vuur lager, dek af met een deksel. Laat ongeveer 60 minuten koken, af en toe roeren. Garneer het gerecht bij het serveren met kruiden.

Kalkoenkoteletten

Ingrediënten:

• 700 g kalkoenboutfilet;
• 2 eieren;
• 2 el zure room;
• 2–3 el bloem;
• 1 ui;
• 4 teentjes knoflook;
• dille, zout en peper;
• plantaardige olie.

Bereiding:

1. Snijd het filet in kleine blokjes, bestrooi met zout en peper en voeg de eieren toe.
2. Voeg de zure room toe, snijd de ui in blokjes.
3. Voeg de ui toe aan het vlees, pers de knoflook eruit, snijd de dille fijn.
4. Voeg de bloem toe en meng goed. Laat 40 minuten op kamertemperatuur staan.
5. Schep de balletjes met een lepel op een hete koekenpan en bak ze aan beide zijden.

Interessante feiten over kalkoen

1. De Azteken domesticeerden als eerste de wilde kalkoen, de Spanjaarden brachten kalkoenen naar Europa. Vervolgens brachten pelgrims uit de Oude Wereld enkele gedomesticeerde kalkoenen terug naar Noord-Amerika.
2. Kalkoenen kunnen rennen met een snelheid tot 46 km/uur en vliegen met een snelheid van 80 km/uur.
3. Het geslacht van een kalkoen kan worden bepaald aan de hand van zijn uitwerpselen: mannetjes produceren een spiraalvorm, en bij vrouwtjes heeft het uitwerpsel de vorm van de letter G.
4. Het vrouwtje legt 10 tot 12 eieren, één ei per dag gedurende een lange periode – ongeveer twee weken.
5. Jonge kalkoenkuikens voeden zich doorgaans met bessen, zaden en insecten, terwijl volwassen exemplaren een gevarieerder dieet hebben dat eikels en zelfs kleine reptielen kan omvatten.
6. Tegenwoordig zijn er ongeveer 30 rassen kalkoenen. De Verenigde Staten zijn de grootste producent van kalkoenvlees ter wereld, terwijl Israël het hoogste verbruik per hoofd van de bevolking heeft, gevolgd door de Verenigde Staten, Frankrijk en Italië. Verrassend genoeg wordt in Aziatische landen (uitgezonderd het Midden-Oosten) vrijwel geen kalkoenvlees gegeten.

Foto van kalkoenvlees