Pompoenmeel: gunstige eigenschappen en contra-indicaties

Pompoenpitten zijn een van de meest gezonde producten. Ze hebben tal van geneeskrachtige eigenschappen. Maar hun toepassingsgebied was lange tijd beperkt: men at ze rauw of gedroogd, of maakte er olie van. In de afgelopen jaren is er een ander product uit verwerking ontstaan dat alle gunstige eigenschappen van de pitten heeft: pompoenmeel. Tegenwoordig wordt het steeds vaker gebruikt in de keuken en cosmetica.

Wat is gezonder: pompoenmeel of tarwemeel?

Een eenduidig antwoord op deze vraag is niet mogelijk. Enerzijds heeft tarwemeel een hoger caloriegehalte – 342 kcal per 100 g, terwijl pompoenmeel ongeveer 305 kcal heeft. Anderzijds bevat tarwemeel meer eiwitten en heeft het een hogere voedingswaarde.

Aan de andere kant bevat tarwemeel het eiwit gluten, dat een ziekte als coeliakie kan veroorzaken. Pompoenmeel bevat geen gluten, dus het is geschikt voor mensen die aan deze aandoening lijden. Daarnaast bevat het veel sporenelementen. Diëtisten adviseren vaak om beide meelsoorten te mengen om de maximale voordelen te verkrijgen.

Samenstelling en caloriegehalte

De energiewaarde van pompoenmeel is vrij hoog – ongeveer 305 kcal per 100 g. Maar de unieke chemische samenstelling maakt het ongelooflijk gezond.

Pompoenmeel bevat de volgende componenten:

1. Ascorbinezuur, dat de immuniteit verhoogt.
2. Carotenoïden, die een gunstig effect hebben op het gezichtsvermogen.
3. B-vitaminen, waaronder foliumzuur.
4. Waardevolle omega-3-vetzuren, die nodig zijn voor een normaal functioneren van het lichaam.
5. Een rijke reeks mineralen, waaronder fosfor, selenium en zink (wat betreft het zinkgehalte wordt het beschouwd als een kampioen, omdat alleen sesamzaad meer van dit element bevat).

Ook moet worden opgemerkt dat 60 g pompoenmeel fosfor en magnesium bevat in een hoeveelheid die voldoende is om te voldoen aan de dagelijkse behoefte van een volwassene.

Pompoenmeel bevat veel flavonoïden en tientallen aminozuren, waardoor het wordt beschouwd als een waardevol dieetproduct.

Waarom is pompoenmeel gezond?

Algemene voordelen

Pompoenmeel bevat vele nuttige stoffen, waardoor het kan worden gebruikt voor:

• voor het normaliseren van de spijsvertering;
• het versterken van de natuurlijke immuniteit;
• het verbeteren van de cardiovasculaire functie;
• de behandeling van worminfecties;
• gewichtsverlies en preventie van diabetes mellitus.

Ook helpt pompoenmeel de conditie van huid, haar en nagels aanzienlijk te verbeteren dankzij het hoge vitamine- en zinkgehalte.

Voor vrouwen

Voor vrouwen is pompoenmeel vooral een schoonheidsproduct, omdat het helpt bij een problematische huid en bijdraagt aan verjonging van het lichaam. Maar dit product is ook belangrijk voor het normaliseren van de hormonale balans. Het is bijzonder nuttig tijdens de menopauze, omdat het complicaties en onaangename symptomen die daarmee gepaard gaan kan voorkomen, en verslechtering van de hart- en vaatfunctie die met deze periode samenhangt kan tegengaan.

Voor mannen

Voor mannen is dit product interessant omdat het veel zink bevat. Dit helpt bij ontstekingsziekten van de prostaat en heeft een positieve invloed op de erectiele functie en de toestand van de organen van het voortplantingssysteem.

Tijdens de zwangerschap

Voor aanstaande moeders is dit product belangrijk omdat het verschillende vormen van bloedarmoede kan voorkomen – veel zwangere vrouwen krijgen hiermee te maken, omdat het lichaam de meeste vitamines en mineralen gebruikt voor de ontwikkeling van de foetus. Bovendien helpt pompoenmeel bij het verminderen van vochtretentie en helpt het het gewicht te reguleren, wat ook zeer belangrijk is tijdens de zwangerschap.

Tijdens de borstvoeding

Er zijn onderzoeken die aantonen dat de stoffen in pompoenmeel de psycho-emotionele toestand kunnen verbeteren. Voor jonge moeders is dit belangrijk omdat het helpt postpartumdepressie te voorkomen. Ook kan het consumeren van pompoenmeel helpen om de overtollige kilo's die tijdens de zwangerschap zijn aangekomen kwijt te raken, en de huid en het haar te herstellen.

Voor kinderen

Voor kinderen is pompoenmeel gunstig omdat het veel vitamines bevat die nodig zijn voor een normale ontwikkeling van het lichaam. Bovendien is het glutenvrij, en veel moderne kinderen hebben, zo niet een intolerantie, dan toch een overgevoeligheid voor dit eiwit. Pompoenmeel kan vanaf het eerste jaar in het dieet van kinderen worden geïntroduceerd door het beetje bij beetje aan de pap toe te voegen.

Bij gewichtsverlies

Pompoenmeel is op zichzelf geen vetverbrandend product. Maar het helpt de stofwisseling op gang te brengen, wat leidt tot een vermindering van vetophopingen. Bovendien kunnen de spijsverteringsprocessen ermee worden genormaliseerd, waardoor u van gifstoffen af kunt komen.

Sommige diëtisten adviseren een drie weken durend dieet te volgen waarbij één maaltijd wordt vervangen door een cocktail op basis van zure melkproducten en pompoenmeel. De andere maaltijden moeten gewoon voldoen aan de regels van gezonde voeding, dat wil zeggen dat u gefrituurd en vet voedsel, alcohol, frisdrank met suiker en luxe broodjes moet laten staan.

Het schema voor het innemen van de cocktail is als volgt:

1. Gedurende de eerste week drinkt u bij het ontbijt een half glas cocktail op basis van 100 ml magere yoghurt of kefir, gemengd met 1,5 theelepel pompoenmeel.
2. Gedurende de tweede week is het ontbijt voedzamer – u gebruikt 3 theelepels pompoenmeel op 100 ml magere kefir of yoghurt.
3. Gedurende de derde week wordt de ochtendportie groter – u gebruikt 4 theelepels meel op 150 ml kefir of yoghurt.

Gedurende deze tijd kunt u 5–7 kg overtollig gewicht verliezen. Het lijkt misschien geen indrukwekkend resultaat. Maar het zal stabiel zijn, het overtollige gewicht zal voor lange tijd niet terugkeren, vooral als u af en toe zo'n cocktail drinkt om het lichaam te reinigen. Bovendien vindt het afvallen plaats op een manier die maximaal veilig is voor het lichaam.

Hoe pompoenmeel voor medicinale doeleinden gebruiken?

De unieke samenstelling van pompoenmeel maakt het een uitstekend medicinaal middel. Het wordt zelden als zelfstandig medicijn gebruikt, maar is een belangrijk onderdeel van een complexe therapie. Tot de voordelen behoort onder meer dat het met elk gerecht kan worden gecombineerd zonder zijn heilzame eigenschappen te verliezen. Bovendien kan het worden ingenomen in combinatie met elk medicijn. Soms wordt het voorgeschreven als preventief middel wanneer er veel verschillende medicijnen moeten worden ingenomen. In dergelijke gevallen kan pompoenmeel de extra belasting van de lever verlichten en fungeert het als een hepatoprotector.

Het is erg moeilijk om een lepel pompoenmeel zomaar droog te eten. Daarom wordt aanbevolen om het aan gefermenteerde melkproducten toe te voegen in een hoeveelheid van 1–2 theelepels per 100 ml kefir of yoghurt. Dit middel kan niet vaker dan twee keer per dag worden ingenomen. De behandelingskuur duurt een maand, waarna het wordt aanbevolen een pauze in te lassen. In totaal kunnen 3–4 van dergelijke kuren per jaar worden gevolgd.

Toepassing in de cosmetologie

Pompoenmeel, verkregen uit het vruchtvlees, wordt aanbevolen voor gebruik in de thuis-cosmetologie. Het bevat B-vitaminen, ascorbinezuur en zink met ontstekingsremmende eigenschappen, waardoor dit product ongelooflijk nuttig is in de strijd tegen acne. Tegelijkertijd bevat pompoenmeel componenten zoals methionine en lysine. Dit zijn aminozuren die de productie van collageen stimuleren – het eiwit dat verantwoordelijk is voor de jeugdigheid en elasticiteit van de huid. Daarom hebben producten op basis van pompoenmeel ook een verjongend effect.

U kunt bijvoorbeeld de volgende maskers bereiden:

1. Voor een droge huid. Neem 2 eetlepels pompoenmeel van de zaden, meng met 1 eetlepel kefir of zure room, dezelfde hoeveelheid bloemenhoning en citroensap. Breng het mengsel aan op de gereinigde gezichtshuid gedurende 15 minuten en spoel het daarna grondig af. Het mengsel heeft een licht blekend effect. Het heeft ook een wondhelende werking, dus het wordt soms alleen op de aangetaste plekken aangebracht.
2. Masker tegen pigmentatie. Meng pompoenmeel met heet water zodat een zeer vloeibare consistentie ontstaat (zoals een cosmetische melk). Voeg er pompoensap of versgeperst citroensap aan toe en wrijf de gepigmenteerde plekken ermee in in plaats van een lotion.
3. Verjongend masker. U dient ongeveer 20 g bloem aan te maken met een kleine hoeveelheid kokend water, zodat er geen klontjes ontstaan, en het daarna op laag vuur te houden tot het dikker wordt, vervolgens het vuur uit te zetten en te wachten tot het afkoelt. Ondertussen de huid inwrijven met een mengsel van olijfolie en citroensap, daarna het pompoenmasker aanbrengen en na 15 minuten afspoelen met warm water.

Op dezelfde manier wordt pompoenbloem gebruikt voor de verzorging van de huid van de handen en de nagelriemen. U kunt het combineren met verschillende oliën.

Ook wordt pompoenbloem toegevoegd aan kant-en-klare haarmaskers om ontstekingen van de hoofdhuid te verminderen en van seborroe af te komen.

Nadelen en contra-indicaties

Hoewel pompoenbloem over het algemeen gezond is en geen allergieën veroorzaakt, kunt u een individuele intolerantie niet uitsluiten. Wanneer u dit product in uw dieet opneemt, is het altijd raadzaam om een paar dagen de reactie van uw lichaam te observeren voordat u het regelmatig gaat gebruiken.

Het wordt niet aanbevolen om meer dan 4-5 theelepels pompoenbloem per dag te nemen, omdat dit spijsverteringsproblemen, diarree of obstipatie kan veroorzaken, afhankelijk van de neiging van het lichaam. Bij het prikkelbare darmsyndroom kan een dergelijke hoeveelheid vezels een opgeblazen gevoel veroorzaken.

Hoe bewaart u pompoenmeel?

Dit product wordt op dezelfde manier bewaard als elke andere bloem, dat wil zeggen dat het wordt beschermd tegen vocht en direct zonlicht. Als de bloem op een plaats staat waar er constant zonlicht op valt, zal de geur veranderen en licht ranzig worden. De smaakeigenschappen zullen in dat geval ook verslechteren.

De optimale optie is om de bloem op een donkere en droge plaats bij kamertemperatuur te bewaren. Veel fabrikanten leveren het in een luchtdichte verpakking met een speciale sluiting. Als de bloem snel wordt gebruikt, kunt u het in deze verpakking laten. Anders kunt u het beter in een glazen pot doen met een goed sluitend deksel.

Hoe maakt u thuis pompoenmeel?

Pompoenbloem wordt aangeboden door handelsbedrijven die gespecialiseerd zijn in biologische producten. Ondanks alle positieve eigenschappen van dergelijke bloem, heeft het een groot nadeel: de hoge prijs. Maar u kunt dit product ook thuis bereiden. Dit is vooral relevant voor mensen die zelf pompoenen kweken, want in dat geval kunnen ze volledig zeker zijn van de kwaliteit van de grondstoffen.

Van zaden

Zoals reeds vermeld, wordt pompoenmeel meestal gemaakt van zaden. Maar niet elke pompoen levert zaden die geschikt zijn voor meelproductie. De praktijk wijst uit dat grootvruchtige variëteiten de beste resultaten geven. Daarbij dient u de voorkeur te geven aan hardkorstige soorten. In sommige landen zijn zelfs speciaal naaktzadige pompoenen gekweekt, ook wel 'golozerne' genoemd. Bijvoorbeeld variëteiten zoals 'Gerakl' of 'Golosemjannaja 14' (selectie van het Gribovskaja station). Bij dergelijke variëteiten hebben de zaden vrijwel geen schil, maar zijn ze slechts bedekt met een dun vliesje, wat de verwerking vergemakkelijkt en meel met verbeterde eigenschappen oplevert. Dit meel kan gemakkelijk worden gebruikt voor het bakken van brood, muffins of pannenkoeken.

Maar als u niet over dergelijke pompoenvariëteiten beschikt, kunt u zich beperken tot gewone. U moet echter begrijpen dat de meelopbrengst klein zal zijn, omdat de vruchten ook niet veel zaden bevatten. Bijvoorbeeld, als het gewicht van de groente 3–4 kg is, dan levert het gemiddeld ongeveer 100 g meel uit de zaden. Daarom kan het in ieder geval als een premiumproduct worden beschouwd.

Dus, om meel te verkrijgen, wordt de vrucht grondig gewassen en vervolgens afgedroogd met een doek. De reinigingsfase is zeer belangrijk, omdat de zaden geen warmtebehandeling ondergaan.

Vervolgens wordt de pompoen doorgesneden, worden de zaden geselecteerd, waarbij u probeert ze direct te reinigen van aanhangend vruchtvlees. Daarna worden ze in één laag op schoon papier (in geen geval op krantenpapier) gelegd en vervolgens op natuurlijke wijze gedroogd. Als er huisdieren of jonge kinderen in huis zijn, kunt u de zaden beter op een plank leggen die niet toegankelijk is.

Het wordt niet aanbevolen om de zaden van de schil te pellen. De reden is dat er onder de schil een groen vliesje zit, dat de stof cucurbitacine bevat, die volgens onderzoek zelfs helpt bij de bestrijding van kwaadaardige tumoren.

In de volgende stap worden de gedroogde zaden gemalen in een koffiemolen of een speciale graanmolen. Telkens wordt een zodanige portie in het apparaat gedaan dat het mes vrij kan bewegen. Bij de eerste verwerking zal het mes de zaden breken en in grote stukken verdelen. Daarbij wordt het zaad zelf sneller verbrijzeld dan de schil. In alle volgende stappen zal de schil ook worden gebroken, maar tegen de tijd dat het zaad tot poeder is vermalen, zullen de deeltjes ervan groter zijn dan de rest van het meel. Daarom wordt het verkregen product in de laatste fase altijd gezeefd om de zemelen te verwijderen.

Van vruchtvlees

Ook kan meel worden gemaakt van gedroogd pompoenvruchtvlees. Dit is echter eerder een vitaminepoeder, omdat het niet dezelfde hoeveelheid eiwitten en vetzuren zal bevatten. Daarentegen zal het meer carotenoïden bevatten, die een uitgesproken antioxiderende werking hebben. En hoewel dergelijk meel niet geschikt is voor bakken, kan het ook worden toegevoegd aan cocktails, smoothies, sauzen, soepen en groentestoofschotels – voor diëtistische en therapeutische doeleinden.

Voor de bereiding van dergelijk meel neemt u beslist een rijpe pompoen, controleert u of deze niet bedorven is. Daarna wast u hem grondig, schilt u hem en verwijdert u de zaden. Het vruchtvlees raspt u grof, maar u kunt het ook in kleine blokjes snijden. Vervolgens droogt u het in de oven of in een huishouddroger, omdat het bij natuurlijk drogen te veel tijd zou kosten. De gedroogde massa maalt u in een blender of molen tot het een poeder wordt met een mooie gele of oranje kleur.

Wat kunt u maken met pompoenmeel: recepten

Hoewel dit product pas relatief recent in grote hoeveelheden op de markt is verschenen, hebben koks geleerd pompoenmeel in allerlei gerechten te gebruiken. Anders dan tarwemeel heeft het een kenmerkende aangename smaak. En gebak dat ervan gemaakt is, wordt als luchtiger en aromatischer beschouwd. Pompoenmeel wordt echter niet alleen voor bakproducten gebruikt, maar ook als verdikkingsmiddel bij het bereiden van soepen en sauzen. Het kan met verschillende ingrediënten worden gecombineerd. Voor baksel wordt pompoenmeel bijvoorbeeld vaak gemengd met tarwe-, rogge- of havermeel. Ook wordt het gecombineerd met lijnzaad of sesamzaad, met notenpitten, enz.

U kunt de volgende recepten proberen.

Kwark-pompoenschotel

Voor de bereiding hebt u voor 500 g magere kwark een glas pompoenmeel (200 g), rozijnen of ander gedroogd fruit, suiker naar smaak, 2–3 kippeneieren (u kunt er meer nemen als ze klein zijn) nodig.

Eerst wrijft u de kwark met het meel en de suiker tot een homogene massa, dan voegt u rozijnen of fijngesneden gedroogd fruit toe en mengt u grondig. De eieren klopt u apart, dan giet u het eimengsel erbij en mengt u opnieuw. Desgewenst kunt u wat vanille of kaneel aan het deeg toevoegen. De bakvorm bestrijkt u met olie of bekleedt u met bakpapier. Het wordt aanbevolen maïsolie of lijnolie te gebruiken, bij voorkeur ongeraffineerd, zodat de schotel aromatischer wordt. Het deeg verdeelt u over de vorm en bestrijkt u met geklopt eigeel of zure room. U bakt het in de oven op 250 graden. De massa wordt stevig, maar is na ongeveer 15–20 minuten gaar.

Koekjes van pompoenmeel

Om te voorkomen dat het gebak zijn vorm verliest, wordt aanbevolen pompoenmeel met tarwemeel te mengen in een verhouding van 1:2. De koekjes behouden nog steeds de heilzame eigenschappen, maar bevatten minder gluten dan gewone. Ze worden er bovendien mooi en luchtig door en blijven enkele dagen vers.

Voor een glas mengsel van pompoen- en tarwebloem hebt u 100 g boter en 5 eetlepels suiker nodig. De boter wordt verhit tot deze vloeibaar is, daarna voegt u de suiker toe en roert u goed tot deze is opgelost, en vervolgens mengt u het met de bloem. Indien nodig kunt u het deeg minder stevig maken door er melk aan toe te voegen. Om de koekjes luchtig te maken, gebruikt u bakpoeder of zuiveringszout. Voor een aangename geur voegt u citroenschil toe. Het afgewerkte deeg rolt u uit met een deegroller en snijdt u er koekjes uit met behulp van vormpjes. De verkregen figuurtjes bakt u op een bakplaat (op bakpapier of op een ingevet oppervlak).

Traditionele cake

Voor dit gerecht hebt u alleen pompoenbloem nodig – 0,5 kg voor 1 kopje suiker en 5 eieren. Om de cake aromatischer te maken, gebruikt u een beetje rum of aromatische essence. Voor luchtigheid heeft u bakpoeder of zuiveringszout nodig.

Eiwitten worden met een kopje suiker stijfgeklopt tot er stevig schuim ontstaat. De eidooiers worden met een paar lepels suiker, vanille en kaneel fijngewreven. Ondertussen wordt de bloem gezeefd om hem luchtiger te maken (en het deeg lichter), voegt u bakpoeder toe, daarna schenkt u de met suiker geklopte eidooiers en de rum erbij en mengt u het. Wanneer het mengsel klaar is, giet u de stijfgeklopte eiwitten erbij. Maar deze keer hoeft u niet grondig te mengen. Dit ongelijkmatig met eiwit bedekte mengsel verdeelt u in een vorm en zet u in een voorverwarmde oven op 80 graden. Bij deze temperatuur bakt u de cake gedurende 20 minuten, daarna controleert u de staat. Een gouden tint is een kenmerkend teken van een gaar gerecht. Wanneer de cake is afgekoeld, overgiet u hem met kokos- of chocoladeglazuur.

Natuurlijk kunt u gebak met pompoenbloem slechts voorwaardelijk dieet noemen, omdat het nog steeds suiker bevat, dus u moet matigheid betrachten bij het gebruik ervan.

Pompoenbloem wordt op zichzelf vaak gebruikt om de calorische waarde van traditionele gerechten te verlagen. Bijvoorbeeld, er worden vleesproducten in gepaneerd. Bloem uit pompoenvruchtvlees kunt u tijdens het koken toevoegen aan volkorenpap – dat geeft een vitaminesupplement dat het gerecht een mooie tint geeft.

Interessante feiten over pompoen

Dat de pompoen geneeskrachtige eigenschappen heeft, was al in de oudheid bekend. Dat blijkt uit zowel archeologische vondsten als de vermelding van de pompoen in veel oude mythen van Egypte en de volkeren van Eurazië. In de Middeleeuwen kenden de Europeanen nog geen zonnebloemolie – de zonnebloem werd veel later uit de Nieuwe Wereld ingevoerd. Maar ze wisten olie uit pompoenpitten te persen, die vaak zwart goud werd genoemd – vanwege de kleur, de waarde en de heilzame eigenschappen. Toen begon men ook de resten van de pitten na het persen te verwerken tot meel.

Al in de Renaissance, toen nieuwe handelsroutes naar Azië werden geopend, kwam de pompoen naar de landen van het Verre Oosten – China, Japan, India. Hier worden nu de meeste pompoenen voor zaden geteeld. En pompoenbloem is een van de meest populaire voedingssupplementen in deze regio.

Foto van pompoenmeel