Runderlever: gezonde eigenschappen en recepten voor bereiding

Elke lever, of het nu rund-, varkens- of kippenlever is, heeft een hoge voedingswaarde. Dit product wordt vaak toegepast bij herstel- of gezondheidsdiëten. Elke variant is een vleesbijproduct, bevat veel eiwitten en wordt gekenmerkt door een aanzienlijke hoeveelheid vitamines, enzymen en sporenelementen. De smaak van de lever hangt rechtstreeks samen met de leeftijd van het dier: hoe jonger het dier, hoe smakelijker het gerecht van het bijproduct.

Hoe onderscheidt u runderlever van varkenslever?

Volgens specialisten hebben bijproducten van bepaalde diersoorten een verschillende samenstelling, uiterlijk, smaak en voedingswaarde. Zo bevat varkenslever iets meer vet dan runderlever. Het verschil is klein, maar diëtisten raden het gebruik van dit bijproduct toch af voor mensen met een hoog cholesterolgehalte, omdat het vaatstelsel eronder lijdt.

Wat betreft vitamines en sporenelementen lijken deze producten op elkaar, maar runderlever wordt als het meest dieet beschouwd, omdat het minder vet en meer vitamines (vooral A en B) bevat. Deze lever is vooral nuttig voor mensen met nierziekten of aandoeningen van het zenuwstelsel.

Ook is de lever van dieren gemakkelijk te onderscheiden op smaak. Varkenslever heeft een lichte bitterheid en een zachtere structuur. Om deze bitterheid te verwijderen, moet u de lever in melk laten weken. Runderlever heeft een stevigere structuur, dus om gerechten van dit bijproduct te bereiden, moet u het stoven met zure room, en vóór het koken moet u het vlies en de bloedvaten verwijderen.

U kunt varkens- en runderlever ook onderscheiden aan de hand van uiterlijke kenmerken. Ten eerste betreft dit de grootte. Ter vergelijking: een heel stuk runderlever weegt minstens 5 kg, terwijl het gewicht van varkenslever maximaal 3 kg bedraagt. Runderlever heeft een roodbruine kleur, een stevige structuur en een aangename geur. Varkenslever kenmerkt zich door grote poriën en een ruitvormig patroon. Bovendien heeft dit product een scherpere geur, met een lichte bitterheid.

Welke lever is gezonder: rund-, varkens- of kippenlever?

Varkenslever bevat een grote hoeveelheid vitaminen en mineralen (vitamine H, B-vitaminen). Kippenorgaanvlees is goed omdat het sneller wordt opgenomen. Het bevat veel eiwitten, foliumzuur en vitamine A. Kippenlever is zeer populair bij Koreanen, die het gebruiken bij slecht zicht, oververmoeidheid en in de postpartumperiode. Runderlever bevat een reeks van de meest voorkomende vitaminen, enzymen en aminozuren. Het verhoogt het hemoglobinegehalte en versterkt het immuunsysteem.

Volgens deskundigen is het runderbijproduct zowel qua smaak als qua voedingswaarde gunstig. Dit met vitamines verrijkte product is zeer heilzaam voor de menselijke gezondheid; het heeft een positief effect op het voortplantings- en uitscheidingssysteem, normaliseert de bloedsamenstelling en heeft een gunstige invloed op de conditie van haar en huid.

Samenstelling en caloriegehalte

Runderlever bestaat uit eiwitten die een belangrijke rol spelen bij de opbouw en groei van het menselijk lichaam. Het bevat bijna alle essentiële aminozuren en een grote hoeveelheid mineralen. Het ijzer dat erin zit verhoogt het hemoglobinegehalte, vitamine A helpt het gezichtsvermogen te behouden en B12 draagt bij aan de aanmaak van zenuw- en bloedcellen.

Het caloriegehalte van het runderproduct varieert rond de 125 kilocalorieën per 100 g. Het is vermeldenswaard dat in gestoofde vorm deze waarde 117 kcal bedraagt, en als het gerecht wordt gebakken, stijgt het caloriegehalte tot 208.

Runderlever kan niet vaker dan 2–3 keer per week aan het dieet worden toegevoegd. Op kinderleeftijd bedraagt de dagelijkse norm voor vlees en bijproducten slechts 100 g per dag. Lever valt hier ook onder. Voor volwassenen gelden de volgende aanbevelingen: vrouwen – 200 g, mannen – 250 g, ouderen – 50 g per dag.

Waarom is runderlever gezond?

Runderlever verhoogt de mentale activiteit, verbetert het geheugen en beschermt tegen het ontstaan van nachtblindheid. Bovendien helpt dit product het lichaam te ontgiften, bevordert het een normale galafvoer en de leverfunctie. Runderlever beschermt het lichaam tegen atherosclerose, spataderen, trombose, draagt bij aan het verdunnen van het bloed en het reinigen van de bloedvaten van cholesterolplaques.

Voor vrouwen

Voor vrouwen wordt het gebruik van gekookte lever aanbevolen. Dit helpt de hormoonbalans te normaliseren en alle ongemakken tijdens de menstruatie en in de menopauze te verlichten. Bovendien helpt dit product bij het wegwerken van zwarte puntjes en acne. Door toevoeging van het runderbijproduct aan het dieet verbetert de elasticiteit van de huid en worden de collageenvezels sterker.

Voor mannen

Wat betreft de voordelen voor mannen: runderlever is nuttig voor degenen die roken en alcoholische dranken gebruiken. Omdat het een soort spons is, kan het alle schadelijke stoffen en gifstoffen opnemen en de leverfunctie normaliseren. Ook kan dit gerecht de ontwikkeling van kanker helpen voorkomen.

Tijdens de zwangerschap

Runderlever wordt zelfs aanbevolen voor zwangere vrouwen, vanaf het tweede trimester. Het wordt niet aanbevolen om het vanaf de eerste weken te consumeren, omdat er een allergie kan ontstaan. Het hoge gehalte aan retinol in het product helpt het ontstaan van striae te voorkomen en de gezondheid van nagels en haar te behouden. Door het hoge ijzergehalte in het product wordt bloedarmoede bij de zwangere vrouw en de toekomstige baby voorkomen. Het gehalte aan foliumzuur en B-vitaminen in de lever draagt bij aan de normale vorming van het zenuwstelsel van de baby, omdat ze helpen zuurstof naar de foetus te transporteren. Door het reinigen van de lever en de nieren vermindert dit product de braakneigingen tijdens toxicose.

Tijdens de borstvoeding

Vrouwen tijdens de borstvoedingsperiode wordt ook aangeraden runderlever te consumeren. Dit mag echter niet vaker dan 1–2 keer per week, waarbij een portie 100–150 g moet zijn. Dan zullen er geen reacties bij de baby optreden. Het gebruik van runderlever door vrouwen tijdens de borstvoeding draagt bij aan de verbetering van de kwaliteit van de melk en het vetgehalte ervan. Velen denken dat de melk bitter zal worden, maar dat is niet waar, dus u hoeft zich geen zorgen te maken dat de baby de borst zal weigeren.

Voor kinderen

Runderlever is gunstig voor kinderen van elke leeftijd, omdat het bijdraagt aan het versterken van het immuunsysteem en beschermt tegen de ontwikkeling van luchtweginfecties. U kunt dit product vanaf een jaar als bijvoeding aan het kind geven. De grote hoeveelheid vitamines en enzymen in de lever is erg belangrijk voor de fysieke en mentale ontwikkeling van kinderen. Als u het kind vanaf jonge leeftijd regelmatig runderlever geeft, zal dit een positief effect hebben op zijn volwassen leven. In dat geval zal hij immers beschermd zijn tegen problemen zoals obesitas, kanker, botziekten en bloedarmoede.

Bij gewichtsverlies

Omdat runderlever rijk is aan alle noodzakelijke enzymen en sporenelementen die gemakkelijk door het menselijk lichaam worden opgenomen, wordt het vaak opgenomen in diëten om af te vallen. Als u bijvoorbeeld in korte tijd overtollig gewicht wilt verliezen, kunt u een dieet op basis van dit product gebruiken. Dit helpt om binnen twee weken 5–7 kilo overtollig gewicht kwijt te raken.

Runderlever in de geneeskunde

Bij diabetes mellitus

Bij diabetes mellitus is het toegestaan runderlever aan het dieet toe te voegen. Dit komt door het hoge gehalte aan vitamines en elementen, waarvan koper en ijzer de belangrijkste zijn. Ze zijn hier in actieve vorm aanwezig, waardoor ze gemakkelijk door het menselijk lichaam worden opgenomen. IJzer helpt bij het handhaven van een normaal hemoglobinegehalte en koper beschermt tegen de ontwikkeling van ontstekingsprocessen. Bovendien beschermen de vitamines en mineralen in de lever de huid, hersenen en organen van het uitscheidingsstelsel bij diabetes.

Belangrijk: de glycemische index van runderlever is 50 tot 100 eenheden (afhankelijk van de bereidingswijze).

Bij pancreatitis

Ter bescherming tegen verergeringen van ziekten van het maag-darmkanaal, met name pancreatitis, is het belangrijk om een dieet te volgen. Dit kan de perioden van remissie verlengen. De voeding moet in zulke gevallen hoofdzakelijk bestaan uit producten die veel eiwitten, vitaminen en enzymen bevatten. Er moet worden opgemerkt dat voedsel dat vetten en koolhydraten bevat, een negatieve invloed heeft op de organen van het spijsverteringskanaal.

Tijdens perioden van verergering moet de consumptie van lever worden vermeden. Dit komt doordat lever de afscheiding van maagsap verhoogt, wat een negatieve invloed heeft op de ontstoken delen van de spijsverteringsorganen. Runderlever moet geleidelijk in het dieet worden opgenomen; men moet hiermee beginnen een maand na het begin van de remissieperiode. Dit helpt de werking van de organen te herstellen en, dankzij de rijke vitaminesamenstelling, het welzijn van de persoon te verbeteren.

Bij gastritis

Bij gastritis neemt het lichaam onvoldoende nuttige en voedzame stoffen op. Runderlever bevat veel voor de mens noodzakelijke nuttige stoffen, wat belangrijk is voor mensen die aan gastritis lijden. Als gastritis echter gepaard gaat met een verhoogd zuurniveau, wordt het gebruik van lever niet aanbevolen. Dit komt doordat de extractieve stoffen die erin aanwezig zijn en de productie van zoutzuur bevorderen, de maagwand irriteren. Lever mag niet worden gegeten bij een verergering van gastritis. Wat gastritis met een verlaagd zuurniveau betreft, zijn er geen beperkingen met betrekking tot runderlever.

Bij constipatie

Runderlever helpt bij de bestrijding van problemen zoals obstipatie. Door de spijsvertering te normaliseren, met name door de werking van het maag-darmkanaal te verbeteren, verhelpt het gebruik van dit orgaanvlees obstipatie. Tegelijkertijd worden de peristaltiek en de darmflora hersteld. Dit beschermt het menselijk lichaam tegen de ontwikkeling van darmobstructie.

Bij jicht

Een uitgebreide behandeling van jicht omvat ook het volgen van een strikt dieet. Het is niet mogelijk om volledig van deze aandoening af te komen, maar door een speciaal dieet te volgen, kunnen de perioden van verergering worden verkort. Runderlever kan in het dieet van een patiënt met jichtartritis worden opgenomen, maar men moet eraan denken dat een vers product het meeste nut heeft. Runderorgaanvlees moet in beperkte mate worden gegeten, niet vaker dan 1–2 keer per week. Zoals hierboven vermeld, bevat runderlever veel ijzer, foliumzuur en vitaminen van de B-groep.

Bij cholecystitis

Zoals bekend ontstaat een ontsteking van de galblaas door verkeerde voeding. Daarom is een rationeel dieet belangrijk bij de behandeling van deze aandoening. Bij cholecystitis moet men producten eten die rijk zijn aan vitaminen en nuttige stoffen, en gerechten die gemakkelijk door het lichaam worden opgenomen, een laag caloriegehalte hebben en de gal verdunnen. Runderlever voldoet aan deze eisen. Het kan bij een dergelijke aandoening in het dieet worden opgenomen, maar de manier waarop dit product wordt bereid is zeer belangrijk. Hiervoor zijn gerechten van lever het meest geschikt, gestoomd of in water bereid, zonder toevoeging van specerijen.

Nadelen en contra-indicaties

Hoe nuttig een product ook wordt beschouwd, het heeft altijd ook een keerzijde. Dit geldt ook voor runderlever. Oudere mensen met chronische aandoeningen moeten het niet consumeren. Het wordt afgeraden om lever in het dieet op te nemen voor mensen met een hoog cholesterolgehalte. Anders leidt dit tot verstopping van de bloedvaten, wat vaak tragische gevolgen heeft.

Ook wordt de consumptie van dit orgaanvlees afgeraden in geval van acute of chronische nierontsteking. Voor informatie over het toevoegen van runderlever aan uw dieet dient u een specialist te raadplegen.

Hoe kiest en bewaart u runderlever?

Bij het kiezen van het product is het belangrijk te weten dat de voor- en nadelen van lever rechtstreeks verband houden met de kwaliteit. Bij de keuze dient u te letten op gekoelde varianten. Dit maakt het mogelijk om uiterlijk de versheid en kwaliteit van het product te bepalen. Bij het kopen van lever op de markt of in de winkel kunt u de verkoper vragen om speciale certificaten en beoordelingen van een specialist.

Lever van goede kwaliteit moet een homogene structuur hebben, een lichtbruine of bordeauxrode tint. U moet de vlies zorgvuldig bekijken; deze moet strak tegen het orgaanvlees aanliggen. Een vers en gezond runderproduct mag niet met kruiden zijn gekruid. Het oppervlak van de lever mag geen beschadigingen of uitwassen vertonen die erop wijzen dat het dier ziek was. Als die aanwezig zijn, dient u van aankoop af te zien. Het is vermeldenswaard dat runderlever een specifieke geur heeft, die belangrijk is om niet te verwarren met een teken van bederf.

Verse runderlever kan maximaal twee dagen in de koelkast worden bewaard. Als u het product in de vriezer legt, kan het daar drie maanden blijven. Het is natuurlijk beter om er meteen iets mee te bereiden, omdat het niet wordt aanbevolen om lever langer dan drie maanden te bewaren.

Kunt u ze invriezen

Het is beter om gerechten te bereiden van verse runderlever. U kunt het echter ook invriezen. Om te voorkomen dat het product zijn waardevolle eigenschappen verliest, wordt aanbevolen het niet langer dan drie maanden in de vriezer te bewaren.

Hoe maakt u runderlever smakelijk klaar: recepten

Paté

Om paté van runderlever te bereiden, moet u eerst 0,5 kg orgaanvlees wassen en in stukjes snijden. Vervolgens moet u een ui en een wortel schillen en wassen. De ui moet u met een mes fijnsnijden en de wortel kunt u beter raspen. Daarna moet u een koekenpan verhitten en er 150 g plantaardige olie in gieten. Dit is nodig om de lever met ui en wortel gedurende 10-15 minuten op laag vuur te bakken.

Vervolgens moet u de verkregen massa door een vleesmolen halen, mengen met boter en naar smaak zout en peper toevoegen. Daarna moet u de massa tot een homogene consistentie pureren. Dit kunt u doen met een vork of een houten spatel. De paté is klaar. Het enige dat u nog hoeft te doen is het overbrengen in een geschikte schaal en het ongeveer een uur in de koelkast te laten staan.

Dikke pannenkoekjes

Om runderleverpannenkoekjes te bereiden, dient u een halve kilo van dit product te prepareren, het te wassen en in kleine stukjes te snijden. Vervolgens moet u een ui schillen en in vieren snijden. De lever en de gesneden ui door de vleesmolen draaien. Daarna mengt u in een kom alle ingrediënten met toevoeging van 2–3 eieren, peper en zout naar smaak. U kunt een beetje griesmeel toevoegen. Het verkregen levermengsel dient u goed op te kloppen met een garde, waarna u de kom afdekt met een deksel en een half uur laat staan om te zwellen.

Vervolgens voegt u plantaardige olie toe aan een voorverwarmde koekenpan en schept u met een eetlepel de leverpannenkoekjes erin. Bak ze op middelhoog vuur tot ze goudbruin zijn, en voeg indien nodig extra plantaardige olie toe. De afgewerkte pannenkoekjes kunnen met een bijgerecht worden geserveerd.

Leverkoteletten

Koteletten zijn een smakelijk gerecht dat u niet alleen van gehakt, maar ook van runderlever kunt bereiden. Allereerst moet u 0,5 kg lever prepareren en de bitterheid ervan verwijderen. Hiervoor dient u het product enkele uren in water te laten weken. Vervolgens maakt u de lever los van het vlies en de bloedstolsels, en snijd u deze in stukken. Twee kleine uien snijdt u in plakjes. De ingrediënten draait u door de vleesmolen. Daarna voegt u aan de verkregen massa twee eieren, kruiden en 150 ml mayonaise toe, en roert u alles goed door. Vervolgens moet u aan het levergehakt ongeveer 200 g bloem toevoegen; het mengsel mag niet te stevig zijn, maar moet de consistentie hebben van beslag voor pannenkoekjes. Daarna schept u met een lepel de basis voor de runderleverkoteletten op en bakt u deze in olie tot ze goudbruin zijn.

Hoe te bakken

Voor het bakken van runderlever wordt aanbevolen om bloem of paneermeel te gebruiken, waardoor het product van binnen zacht blijft. Ook is het vermeldenswaard: hoe korter de lever wordt gebakken, hoe smakelijker en zachter hij wordt. Als u geen tomaten bij de hand hebt, kunt u een kleine hoeveelheid tomatenpuree of dik sap toevoegen. Het toevoegen van een kleine hoeveelheid citroensap geeft het gerecht een pikante smaak.

Hoe te stoven

Om gestoofde lever te bereiden, moet u het product eerst onder koud water afspoelen, het vlies verwijderen en in kleine stukken snijden. Vervolgens dient u de lever in een koekenpan met toevoeging van ui te bakken tot hij gaar is. Daarna giet u de tomatenpuree erbij en stoof het mengsel een minuut. Vervolgens giet u warm water in de pan, breng het gerecht aan de kook en stoof het niet langer dan vijf minuten, anders wordt de lever taai.

Hoe koken

De meest eenvoudige bereidingswijze van runderlever is koken. Dit duurt gewoonlijk 30–40 minuten. Om de gaarheid van het product te controleren, dient u het tot in het midden door te prikken. Als er een lichte vloeistof verschijnt, is het gerecht klaar; als er donkerrood sap stroomt, moet u doorgaan met koken.

Moet u het weken voor de bereiding?

Het wordt aanbevolen om de gereinigde lever met melk of koud water te bedekken en gedurende een uur te laten weken.

Mag u ze rauw eten?

Vaak rijst de vraag of u runderlever rauw kunt eten. Ja, u kunt het rauw consumeren, maar het wordt afgeraden omdat er een grote kans is op schade aan het lichaam. De lever kan parasieten bevatten die met het blote oog niet zichtbaar zijn. Verhitting doodt alle parasieten, indien aanwezig.

Hoe ontdooit u het snel?

De beste plek om de lever te ontdooien is de koelkast. Maar in dat geval moet u het product een hele nacht laten staan; dit behoudt al zijn nuttige eigenschappen. U kunt het orgaanvlees ook in de keuken bij kamertemperatuur ontdooien. Dat duurt enkele uren, afhankelijk van de grootte van het stuk. Maar als u de lever snel moet ontdooien, leg het dan in een diepe schaal en vul met water. Ook kunt u de magnetron gebruiken om te ontdooien. Zet daarbij het laagste vermogen aan om te voorkomen dat de lever van binnen of buiten verhit raakt.

Hoe verwijdert u het vlies?

Voordat u een gerecht met runderlever bereidt, moet u verplicht het vlies verwijderen dat erover ligt. Omdat het vlies bitter is, kan het de smaak van het bereide gerecht bederven. Bij bevroren lever moet u het vlies verwijderen zonder te wachten tot het volledig ontdooid is. Ontdooi het product slechts licht, zodat u de ongewenste delen gemakkelijk kunt verwijderen. Het is belangrijk om het stuk lever goed te wassen voordat u het schoonmaakt.

Als u het vlies van verse lever moet verwijderen, doe het dan eerst een paar minuten in een bak met water. Leg het daarna op een snijplank en steek uw duim tussen het product en het vlies en verwijder het voorzichtig van het hele stuk.

Volgens sommige huisvrouwen vergemakkelijkt het gebruik van grof zout om de lever te bestrooien de procedure om het vlies te verwijderen.

Ook moet u voordat u een gerecht met lever bereidt, alle grote aderen verwijderen. Snijd het product daarvoor in kleine stukjes, langs de aderen. Zo kunt u gemakkelijk de galgangen en bloedvaten van de leverstukken verwijderen.

Kunt u runderlever aan dieren geven?

U kunt runderlever ook opnemen in het dieet van huisdieren. Het kan worden gegeven aan volwassen honden en katten, maar ook aan puppy's, kittens, drachtige en zogende dieren. Het is echter belangrijk te onthouden dat er contra-indicaties zijn. Zo wordt het bijvoorbeeld afgeraden lever aan oudere dieren te geven. Voor huisdieren is 50–70 gram lever voldoende, afhankelijk van het gewicht van het dier, en het product mag niet vaker dan twee keer per week worden gegeven.

Sommige eigenaren van huisdieren geven hun dieren rauwe runderlever. Of zij daarin juist handelen of niet, kan niet eenduidig worden beantwoord, omdat het afhangt van de bijzonderheden van elk dier en zijn levensstijl. U moet echter bedenken dat het rauwe bijproduct een laxerende werking heeft. Gekookt daarentegen heeft een licht stoppend effect. Volgens dierenartsen lijkt het dieet van huisdieren tegenwoordig zo sterk op dat van de mens, dat u het risico niet moet nemen om het gerecht rauw te geven. Als het om een hond gaat, zal geen enkele hond weigeren om van een rauw stuk vlees of lever te snoepen, maar u moet onthouden dat dit tot negatieve gevolgen kan leiden. Het dier kan diarree of ascariasis krijgen, en dan is het moeilijk om van het probleem af te komen.

Interessante feiten over runderlever

1. Runderlever is erg populair bij sporters en bodybuilders. Dit komt doordat dit product helpt bij het opbouwen van spiermassa. Zo voerden Amerikaanse wetenschappers in de vorige eeuw een experiment uit. Zij organiseerden drie groepen ratten, die elk een specifiek menu kregen. Vervolgens werden de proefdieren in bakken met water geplaatst en werd de tijd gemeten dat de ratten bleven drijven. Ratten met een normaal dieet zwommen 10–12 minuten. Dieren die synthetische vitaminen in hun dieet kregen, hielden het iets langer vol, maar dit verschil bedroeg slechts enkele seconden. De ratten die runderlever aten, konden tot wel anderhalf uur op het water blijven. Dit geeft aan dat dit product stoffen bevat die het uithoudingsvermogen verhogen, maar welke bestanddelen hiervoor verantwoordelijk zijn, hebben de wetenschappers niet kunnen achterhalen.
2. In sommige moderne beschavingen geloven volksgenezers dat rauwe runderlever een groot aantal nuttige elementen bevat en van verschillende ziekten kan verlossen. Hiervoor wordt de lever in kleine stukjes (ter grootte van een erwt) gesneden en gedurende twee weken in de vriezer bewaard. Voor behandeling en preventie raden deze genezers aan om elke dag een dergelijke pil te nemen. Men gaat ervan uit dat tijdens het verblijf in de vriezer alle parasieten en gevaarlijke organismen sterven. Voor dergelijke experimenten wordt echter alleen een vers product gebruikt, waarbij de dieren in milieuvriendelijke gebieden en alleen met natuurlijke voeding moeten worden grootgebracht.
3. In de media en in diverse literatuur kunt u informatie vinden dat de lever van een dier zeer schadelijk is, omdat de lever als eerste in het lichaam wordt geconfronteerd met toxische stoffen. Het is echter vermeldenswaard dat de lever geen gifstoffen die het lichaam binnenkomen, opslaat. Bovendien verzamelt dit orgaan alle voedingsstoffen, vitaminen en mineralen die juist alle toxines neutraliseren.

Foto van runderlever