Hoe bepaalt u of koemelk of kokosmelk bedorven is?

Melk is een product dat iedereen van kinds af aan kent, rijk aan calcium en eiwit, dat voor 95% door het lichaam wordt opgenomen. Het product is ongetwijfeld gezond als het vers is, maar bedorven melk vormt een gevaar voor de gezondheid. Om alleen kwalitatief goede melk te drinken, moet u weten hoe u het van bedorven melk kunt onderscheiden, het correct kunt kiezen en optimale bewaaromstandigheden kunt creëren.

Kenmerken van bedorven koemelk

De huidige houdbaarheidsdatum garandeert niet de versheid van het product. Om uzelf te beschermen tegen mogelijke schade, controleert u de organoleptische eigenschappen en meer.

Kenmerken van niet-verse melk:

• zure of muffe geur;
• transformatie van een homogene witte vloeistof in een melkmassa met klonten en stolsels;
• toevoeging van geligheid of dofheid aan de witte kleur;
• verstreken houdbaarheidsdatum vermeld op de verpakking;
• het langdurig (langer dan een uur) laten staan van een geopende verpakking op tafel.

Als u twijfelt aan de versheid van het product, controleert u de kwaliteit in de magnetron. Plaats een glas met een kleine hoeveelheid witte vloeistof in de magnetron, zet het 30 seconden aan en beoordeel daarna de consistentie. Als de melk dikker is geworden en gestremd, kunt u er geen pap mee koken.

Een andere manier om de kwaliteit te controleren is door een paar druppels melk te combineren met zuiveringszout. Als er bij contact geen chemische reactie optreedt die gepaard gaat met het vormen van belletjes, is de melk veilig voor de gezondheid.

Houd er rekening mee dat niet alle melk wit is. Gesteriliseerde en gebakken melk hebben een crèmekleurige tint, magere melk een blauwachtige. Een vlies op het oppervlak is normaal voor producten met een hoog vetgehalte (vanaf 4,7%).

Hoe begrijpt u dat kokosmelk bedorven is?

In tegenstelling tot koemelk kan kokosmelk niet verzuren door de afwezigheid van dierlijke eiwitten. Het product wordt gemaakt van het vruchtvlees van een rijpe noot en water. De structuur is niet homogeen en bevat klontjes neergeslagen kokosolie. In een geopende verpakking wordt het product eerst roze en begint dan te rotten.

Als de houdbaarheidsdatum van het blik is verstreken, is er bij het proeven een metaalsmaak voelbaar.

Kunt u een bedorven product gebruiken?

Niet alle melk die over de datum is of verkeerd is bewaard, kan worden gebruikt in de keuken. Als een gesteriliseerd of ultragepasteuriseerd product bedorven is, zijn schadelijke bacteriën van buitenaf de oorzaak. Het consumeren ervan kan leiden tot voedselvergiftiging.

Anders is het als melk zuur is geworden met behoud van nuttige micro-organismen. U kunt er veel smakelijke en gezonde gerechten van bereiden.

Symptomen van vergiftiging en eerste hulp

Het drinken van melk met schadelijke ziekteverwekkende micro-organismen (meestal stafylokokken) leidt tot voedselvergiftiging, gepaard gaand met:

• krampachtige buikpijn;
• misselijkheid die overgaat in braken;
• waterige diarree;
• verhoging van de temperatuur.

Bij een ernstige vorm van intoxicatie vertoont het slachtoffer in de groene diarree slijm en bloedbijmengingen. Het braken wordt onophoudelijk, de koliekpijnen verergeren, er ontstaat hevige dorst en de temperatuur stijgt tot 40°C. Er kunnen zich delier, stuiptrekkingen en bewustzijnsverlies voordoen. Een ernstige vorm van melkvergiftiging vereist onmiddellijke medische tussenkomst.

Bij een lichte intoxicatie verleent u het slachtoffer eerste hulp:

1. U wekt bij het slachtoffer herhaaldelijk braken op nadat het meer dan een liter gezouten water of een lichtroze oplossing van kaliumpermanganaat heeft gedronken.
2. U laat het slachtoffer actieve kool innemen in een dosering van 1 tablet per 10 kg lichaamsgewicht, of een ander absorptiemiddel volgens de gebruiksaanwijzing.
3. Ter voorkoming van uitdroging voorziet u het slachtoffer van Regidron en veel warme dranken.

Kinderen, zwangere vrouwen, ouderen en mensen met ondergewicht mag u niet thuis behandelen, omdat zij door snelle uitdroging van het lichaam het risico lopen op ernstige complicaties.

Hoe bewaart u melk op de juiste manier?

Het behoud van smaak en voedingswaarde van melk hangt af van het soort product, de duur en temperatuur van de verhitting, het materiaal van de verpakking en de aanwezigheid van stabilisatoren en conserveringsmiddelen.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen verse, gepasteuriseerde, gesteriliseerde en ultragepasteuriseerde melk. Verse melk wordt het eerst zuur; producten die een aseptisch systeem hebben doorlopen (gesteriliseerd, ultragepasteuriseerd), blijven het langst houdbaar.

Fabrikanten van bederfelijke melk gebruiken stevige polyethyleenzakken, plastic en goedkoop karton. Producten die lang houdbaar zijn, worden in Tetra Pak-verpakkingen afgevuld.

Als de verpakking is geopend, giet men de inhoud over in glazen, geëmailleerde of keramische recipiënten die geen chemische reactie met de inhoud aangaan. Vaatwerk van aluminium of roestvrij staal van slechte kwaliteit geeft schadelijke stoffen af.

Koe- of geitenmelk

Melk die niet thermisch is behandeld, begint bij een temperatuur boven 20 graden al na een paar uur zuur te worden.

Bewaartermijnen en -temperatuur voor rauwe koemelk:

• bij +1–2°C — twee dagen;
• +3–4°C — 36 uur;
• +4–6°C — één etmaal;
• +6–8°C — 18 uur;
• +8–10°C — 12 uur.

Vettere geitenmelk blijft bij kamertemperatuur tot 24 uur vers. In de koelkast onder het vriesvak, in een glazen pot met een goed afgesloten deksel, blijft ze 3 tot 5 dagen houdbaar (net als koemelk).

In de vriezer blijven de consumenteneigenschappen van koemelk 4 maanden behouden; die van geitenmelk één jaar.

Kokosmelk

Kokosmelk wordt verkocht in grote supermarkten, verpakt in tetra pakken en blikken. De drank behoudt zijn smaak en voedingswaarde bij kamertemperatuur gedurende twee tot drie jaar in een luchtdichte verpakking. Hoe korter de houdbaarheidsdatum, hoe minder toegevoegde conserveermiddelen en hoe gezonder het product.

Als de verpakking is geopend en de kokosmelk in een glazen container is overgebracht, blijft het product nog drie dagen houdbaar. Bij invriezing, wat de chemische samenstelling behoudt, wordt de houdbaarheid verlengd tot vier maanden.

Sojamelk

Dit plantaardige product, populair bij veganisten en vegetariërs, is 8 dagen houdbaar. Nadat de verpakking is geopend, wordt de houdbaarheid van de drank gehalveerd.

Gepasteuriseerde melk

Op een koele plaats bij een temperatuur van -2 tot +6 °C blijft het gepasteuriseerde product tot zeven dagen houdbaar. Uit een geopende plastic fles wordt de rest van de ongebruikte melk overgebracht in een glazen of keramische container, in de koelkast bewaard, waar het nog 2-3 dagen houdbaar blijft.

Gepasteuriseerde melk verliest gedeeltelijk zijn voedingswaarde, maar de houdbaarheid wordt verlengd tot 60 dagen in de vriezer. Bij het kiezen van een verpakking moet u er rekening mee houden dat de vloeistof onder invloed van negatieve temperaturen in volume toeneemt.

Ultragepasteuriseerde melk

Melk van de hoogste kwaliteit, die snel wordt verwarmd en onmiddellijk wordt gekoeld in een aseptisch geautomatiseerd systeem, behoudt tot een half jaar bij kamertemperatuur zijn consumenteneigenschappen. Bij ultrapasteurisatie sterven schadelijke micro-organismen af. Nuttige stoffen en verbindingen hebben geen tijd om af te breken.

Een geopend pak blijft maximaal vier dagen in de koelkast.

Amandelmelk

Bij lactose-intolerantie gebruikt men melk gemaakt van geweekte noten en water, door de ingrediënten te mengen met een staafmixer.

Zelfgemaakt product blijft 3 dagen vers in de koelkast. Gekochte amandelmelk in tetra pak blijft tot een jaar houdbaar bij een temperatuur tot 5 °C; na opening van het pak is het 5-6 dagen houdbaar in de koelkast.

Gecondenseerde melk

Ongeopende melkconserven behouden bij een temperatuur van maximaal 10 °C hun smaak en voedingswaarde gedurende:

• een jaar in blikken;
• 6 maanden in pakken;
• 90 dagen in plastic containers.

Gecondenseerde melk in een geopende verpakking is veilig te gebruiken in de huishoudelijke keuken gedurende 5-10 dagen, mits bewaard in de koelkast.

Als het product in een voedselcontainer wordt overgebracht en in de vriezer wordt geplaatst, blijft het tot een half jaar houdbaar, maar wordt het dan gekristalliseerd (versuikerd). Na ontdooien wordt het bij de thee geserveerd. Het is niet geschikt voor het maken van crèmes of vullingen voor gebak.

Gekookt

Hittebehandeling verlengt de houdbaarheid in de koelkast tot een week, bij kamertemperatuur tot 24 uur.

Om meer voedingsstoffen te behouden, wordt de melk aan de kook gebracht en wordt het vuur onmiddellijk uitgezet. Het afgekoelde product wordt uit de pan overgebracht in een met kokend water of stoom behandeld glazen pot.

Melkpoeder

Melkpoeder is een poedervormig concentraat dat vanwege zijn compactheid en oplosbaarheid in water gemakkelijk te vervoeren, te bewaren en te gebruiken is.

Het poeder behoudt zijn ongewijzigde chemische samenstelling in de fabrieksverpakking gedurende zes maanden tot twee jaar. Overgebracht naar een glazen of keramische container met een goed sluitende deksel: maximaal een maand. De optimale bewaaromstandigheden zijn een luchtvochtigheid van niet meer dan 85% en een temperatuur van nul tot 20 graden.

Gebakken melk

Een product met een hoog gehalte aan calcium en melkvet, dat ten minste anderhalf uur op een laag vuur heeft gesudderd, blijft op een koele plaats anderhalve week goed.

Gesteriliseerde melk

In gesteriliseerde melk sterven bij langdurig koken alle micro-organismen, zowel schadelijke als nuttige. Daarom blijft de melk in een hermetisch gesloten verpakking bij een temperatuur onder 20°C een half jaar houdbaar; eenmaal geopend wordt de houdbaarheid teruggebracht tot vier dagen.

Huisgemaakte melk

Huisgemaakte melk zonder warmtebehandeling blijft in de koelkast maximaal een etmaal goed, zonder koelkast tien uur. Om te voorkomen dat de melk te snel zuur wordt, wordt zij gekookt of gepasteuriseerd.

Wat kunt u bereiden met overdatum melk?

Van zure melk maakt men huisgemaakte kwark en kaas, bakt men pannenkoeken en dikke pannenkoekjes, en bereidt men een koude soep met komkommer, kruiden en walnoten. U kunt met zure melk deeg maken voor varenyky met bessenvulling, voor een griesmeeltaart en voor een oventaart met gehakt, kool of appels. Het zuur verzacht vlees dat voor sjasjlyk wordt gemarineerd en geeft sauzen een pittige smaak.

Technologen adviseren om bij de keuze van melk snel bederfbare producten te vermijden. Een korte houdbaarheidstermijn is geen garantie voor natuurlijkheid, maar een teken van een product van lage kwaliteit en van niet-naleving van de sanitaire normen in de productie.