Djambolan: wat voor fruit is het en waarvoor is het goed?

Deze warmteminnende, vruchtdragende boom uit de mirtefamilie heet djambolan. Er bestaan ook andere namen, die in ons land ongebruikelijk zijn: jambolan, zwarte pruim, Indiase braam, Java-pruim, djamoen, paarse pruim, djamboel, Japanse pruim.

De Japanse pruim kent een uitgestrekte geografische verspreiding. De plant is gemakkelijk te vinden in India, de Himalaya, Maleisië, Sri Lanka en Australië, en ook in Afrika, Zuid-Amerika, op de Caribische eilanden, in Indonesië, op de Cookeilanden, in Frans-Polynesië en in Nieuw-Caledonië.

Dit is een krachtige, groenblijvende boom die tot 20 m hoog reikt. De bladeren zijn zwaar, breed uitgespreid en geveerd; ze verspreiden een sterke geur van terpentijn. De schors is schilferig, ruw aan de voet en bedekt met barsten. De bloemen variëren van roze tot wit en verspreiden een aangename geur die bijen aantrekt.

Op het juiste moment veranderen de bloemen in ellipsvormige vruchten van 2–5 cm lang. De vruchten rijpen in kleine groepjes of in trossen van maximaal veertig bessen. Eerst zijn de bessen groen, daarna krijgen ze geleidelijk kleur en uiteindelijk worden ze bijna zwart. De vruchten rijpen in juni en vallen bij het minste zuchtje wind gemakkelijk af. Ze smaken zoet met een duidelijk zurige ondertoon. Het vruchtvlees is sappig, vaak samentrekkend, en varieert van wit tot lavendelkleur. De tong wordt na het proeven van een rijpe pruim echter paars. In het midden van de vrucht bevinden zich de zaden.

Geschiedenis van de verspreiding

De zwarte pruim is afkomstig uit Zuidoost-Azië. Ze is ingeburgerd in India, Birma, Ceylon en op de Andamanen. De boom wordt door boeddhisten vereerd. Hij wordt gewoonlijk dicht bij hindoetempels geplant als heilige boom voor Krishna.

Er wordt wel gezegd dat djambolan al in de prehistorie naar de Filipijnen, Java en andere delen van Oost-Indië is verspreid. Hoe kan de religieuze verering van de boom anders worden verklaard?

Een opmerkelijk feit! Aan het einde van de 19e eeuw kiemde djambolan op Hawaï. Maar tegenwoordig heeft hij de eilanden zodanig overwoekerd dat men hem al op alle mogelijke manieren begint te bestrijden. De plaatselijke bevolking en vakantiegangers ergeren zich aan de schaduw die de plant op de grond werpt. Hij houdt andere jonge scheuten te veel uit de zon.

Ook in Israël werd hij rond het midden van de vorige eeuw ingevoerd. Het is er warm en de pruim groeit er weelderig, maar draagt weinig vruchten. Bovendien worden ze in Israël niet gewaardeerd. De bomen worden er eenvoudigweg als sierplanten gekweekt.

In Amerika heeft djambolan definitief aanzien verloren. De vruchten vallen op straat en vervuilen trottoirs en gazons. Rond de vruchten zwermen insecten. Daarom proberen Amerikanen de bomen zo snel mogelijk kwijt te raken, alsof het afval is.

Teeltomstandigheden

Syzygium jambolan (wetenschappelijke naam) vestigt zich graag op vlakten en lage heuvels, tot 1800 m boven zeeniveau. Hoe hoger echter, hoe minder vruchten. En in sommige gebieden wordt de boom alleen gebruikt als bron van hout.

Het voelt zich comfortabel in gebieden met hevige regenbuien, gedijt goed bij rivieren en overleeft, zoals waarnemingen laten zien, langdurige overstromingen.

Desondanks is de jambolan vrij tolerant in droge gebieden met een lage luchtvochtigheid. Hij groeit intensief, wordt volledig volwassen rond de 40 jaar, en houdt van droog weer tijdens de bloei en vruchtrijping. Jonge zaailingen zijn bang voor vorst, maar oudere bomen letten niet op korte vorstperiodes.

De plant heeft een voorkeur om zich te vestigen in lage, vochtige bodems, maar kan zich ook aanpassen aan hoger gelegen gebieden, waarbij hij de voorkeur geeft aan zand- of leemgronden.

Oogst

De Japanse pruimenboom begint vruchten te dragen wanneer hij 4-5 jaar oud is. Als de omstandigheden gunstig zijn, zijn de manden vol vruchten.

In verschillende gebieden rijpt de oogst in verschillende periodes, beginnend in het vroege voorjaar, en op de Filipijnen van half mei tot de zomer. Op Hawaï vindt de oogst plaats tegen het einde van de zomer en zelfs in de herfst. Op Java bloeit de Japanse pruim bijvoorbeeld pas laat in de zomer om tegen het einde van de herfst te rijpen. Op Ceylon staat de boom bijna de hele zomermaanden in bloei, en de oogst is klaar in november en december.

De intensieve oogstperiode in India duurt van de lente tot de herfst. Het proces gebeurt uitsluitend met de hand. Soms, in gunstige jaren, moet men meerdere keren met manden naar de plantages gaan. Op een 5-jarige boom wordt 700 bessen als een aardig geschenk beschouwd. Grotere bomen zijn veel royaler.

Chemische samenstelling

De verschillende delen van de boom worden door de bevolking van de leefgebieden van de Japanse pruim al lang gebruikt voor genezingsdoeleinden. De therapie wordt geholpen door de aanwezigheid van een aantal chemische stoffen.

1. De bladeren bevatten flavonolglycosiden, quercetine, myricetine, triterpenoïden, esterase, galloylcarboxylase en tannine.
2. De bast van de stam is rijk aan betulinezuur, friedeline, ether en epi-friedelanol, quercetine, kaempferol, myricetine, en heeft looiende eigenschappen.
3. De bessen zijn, naast de reeds genoemde ingrediënten, vol raffinose, glucose, fructose, zuren – citroenzuur, appelzuur, galluszuur, anthocyaninen. De zurige smaak komt voornamelijk door de aanwezigheid van galluszuur. Ze bevatten ook talrijke vitamines – A, C, PP en B.
4. De samenstelling is interessant vanwege de aanwezigheid van verschillende mineralen (fosfor, chloor, koper, natrium, ijzer, kalium, magnesium, calcium, zwavel), harsen, vetten, eiwitten, vezels, galluszuur en oxaalzuur, etherische oliën, fenolen, alkaloïden, mono- en disachariden.

Wat bevat de Japanse pruim per 100 g fruit:

• water – 83,7–85,8 g;
• eiwit – 0,1–0,129 g;
• vetten – 0,15–0,3 g;
• vezels – 0,3–0,9 g;
• koolhydraten – 14 g;
• calcium – 8,3–15 mg;
• magnesium – 35 mg;
• fosfor – 15–16,2 mg;
• ijzer – 1,2–1,62 mg;
• natrium – 26,2 mg;
• kalium – 55 mg;
• koper – 0,23 mg;
• zwavel – 13 mg;
• vitamine A;
• thiamine – 0,008–0,03 mg;
• riboflavine – 0,009–0,01 mg;
• niacine – 0,2–0,29 mg;
• ascorbinezuur – 5,7–18 mg.

De lijst kan worden aangevuld met tannine, galluszuur en sporen van oxaalzuur, maar alleen in zeer kleine hoeveelheden. Analyses tonen aan dat ook de bladeren rijk zijn aan nuttige chemische bestanddelen; daarom worden ze als vitamine voor dieren gebruikt.

Wat u met djambolan kunt bereiden

De samentrekkende eigenschappen van de vrucht worden 'geneutraliseerd' met gezouten water. Velen drogen de rijpe bessen. Veel vaker worden ze vers gegeten. Het is raadzaam grote exemplaren te nemen, omdat ze smakelijker zijn. De zoete of lichtzure smaak bevalt iedereen. U kunt de Japanse pruim gebruiken in taarten, sauzen en jam.

1. De minst presentabele vruchten worden verwerkt tot sap, dat sterk aan druivensap doet denken. Rassen met wit vruchtvlees worden dankzij de aanwezigheid van pectine gebruikt voor de bereiding van dikke gelei. Onrijpe vruchten worden gebruikt voor azijn.
2. Djambolansap is bij uitstek geschikt als ingrediënt om de smaak van verschillende siropen en sherbet te verrijken. In India wordt op straat een drank in houders aangeboden, die wordt bereid uit fijngemaakte vruchten en sap. Aan het mengsel worden water en suiker toegevoegd, evenals citroenzuur en een of ander conserveermiddel. Het resultaat is een drank die op limonade lijkt.
3. Djambolan is interessant in desserts. De zwarte pruim wordt als vulling in pudding, taarten en donuts gedaan en gebruikt bij de bereiding van gebak en crèmes voor taarten. Het vruchtvlees is ideaal om jam van te koken.
4. In veel landen waar djambolan inheems is, wordt van de pruim wijn gemaakt die qua kwaliteit op port lijkt. Likeuren en brandy lukken goed. Als de vruchten zijn gegist, kunt u proberen de geliefde lokale drank 'djambava' te bereiden.
5. In India wordt een gewilde djambolanazijn geproduceerd. Deze is helder, heeft een roodachtige tint, een verleidelijke geur en een aantrekkelijke smaak.

Toepassing in de volksgeneeskunde

Djambolan is een oude bekende in de volksgeneeskunde. De bevolking van Zuid-Aziatische landen gebruikt deze bes als redmiddel bij vele kwalen, waaronder acute diarree of bij urineretentie.

1. Verschillende delen van de plant dragen actief bij aan het afremmen van de ontwikkeling van diabetes mellitus. Experimenten en onderzoek hebben dit bevestigd. Het is bekend dat een afkooksel van bladeren het bloedglucosegehalte bij muizen aanzienlijk verlaagt. Ter preventie van de ziekte wordt in sommige landen poeder van gedroogde zaden gebruikt.
2. Het sap van de zwarte pruim, verdund met water, kan helpen bij het bestrijden van keelontsteking. U dient de keel te spoelen. Overigens zal dezelfde vloeistof, als medicinale lotion, de verschijnselen van ringworm verlichten.
3. De zaden worden gebruikt wanneer er spijsverteringsproblemen zijn. De behandelgeschiedenis bewijst dat de vrucht van de djambolan maagzweer en diarree bestrijdt. De antibacteriële eigenschappen doden ziekteverwekkers die de maag of darmen hebben bezet. Bovendien normaliseren de organische vezels van het vruchtvlees en de schil de golfbewegingen van de darmen, zodat voedingsmassa's ongehinderd kunnen worden verplaatst. Buikpijn wordt verlicht door een extract van de bladeren. Het is ook nuttig bij dermatitis van verschillende oorsprong, ernstige verstikkende hoest, obstipatie en koortsachtige aandoeningen; het werkt desinfecterend op het slijmvlies van de mondholte.
4. In India, wanneer er huiduitslag optreedt, wordt eerst gebruikgemaakt van kompressen van bladeren van de Japanse pruim. En als er zweren ontstaan, worden deze behandeld met een afkooksel van de schors. De schors wordt ook gebruikt bij bloedarmoede, dysenterie en diabetes.
5. Het is al traditioneel om arteriële hypertensie te behandelen met afkooksels en extracten van de schors en bladeren van de Japanse pruim. De vruchten bevatten een triterpenoïde. Deze stof voorkomt de ophoping van cholesterol. Dit is goed voor mensen met gezondheidsproblemen en voor mensen ter preventie. De cholesterolremmer vermindert het risico op een hartaanval, voorkomt de vorming van plaques in de bloedvaten, atherosclerose en hypertensie.
6. De wortels van de Japanse pruim zijn nuttig. Veel volkeren gebruiken ze wanneer iemand wordt getroffen door epileptische aanvallen.
7. Een persoon die aan bloedende aambeien lijdt, zou moeten beginnen met het eten van zwarte pruim, en wel elke dag gedurende 2–4 maanden, zodat verlichting optreedt.
8. Een afkooksel van de zaden van de djambolaan met honing geeft een algemeen versterkend effect. Het vermindert vermoeidheid, herstelt de kracht en tonus van het lichaam. Voor meer effectiviteit kan amlasap worden toegevoegd.
9. Er zijn gevallen beschreven waarin het sap van de bladeren hielp bij beten van duizendpoten en als tegengif werkte wanneer iemand was vergiftigd met opium.
10. Het belang van antioxidanten voor het menselijk lichaam is algemeen bekend. Wetenschappers hebben deze preventieve hefbomen ontdekt in de bladeren van de zwarte pruim. De essentiële oliën, waarmee de bomen en vruchten van de djambolaan rijk zijn, wachten nog op nader onderzoek, en ze delen al hun antibacteriële en antioxiderende eigenschappen met de mensen.
11. De vruchten van de zwarte pruim bevatten veel vitamine C, waarvan bekend is dat het een gunstig effect heeft op de huid. Het feit is dat naast de antioxiderende eigenschappen vitamine C deelneemt aan de productie van collageen, dat vroegtijdige veroudering voorkomt. Zo regenereert de huid en verbetert het uiterlijk. In de traditionele geneeskunde van Aziatische landen wordt poeder van de zaden van de djambolaan voorgeschreven wanneer littekens en vlekken moeten worden verwijderd.
12. Het is door ervaring bewezen dat zwarte pruimen niet alleen een vreugde zijn voor fijnproevers, ze zijn eindeloos heilzaam voor de gezondheid. Alleen bij ernstige pathologie van het maag-darmkanaal mogen ze niet worden gegeten, en de overige contra-indicaties hebben alleen betrekking op individuele intolerantie.

Toepassingsgebied

1. Bomen van de djambolaan worden erkend door imkers. De bloemen hebben een hoge honingproductiviteit.
2. De bladeren worden gebruikt als voedsel voor zijderupsen en als veevoer in India. In Zanzibar poetsen de lokale bewoners hun tanden met twijgjes van de djambolaan.
3. Etherische olie verkregen uit de bladeren deelt zijn aroma's bij het maken van zeep of goedkope parfum.
4. Van de boomschors worden kleurstoffen gemaakt. Ze zijn duurzaam en hebben vele tinten bruin.
5. De schors bevat tannine en wordt gebruikt bij de bewerking van leer en het conserveren van visnetten.
6. Termieten kunnen het hout niet aan, wat het gewild maakt. Het kan lang in water blijven. Natuurlijk heeft tijd invloed en is vervorming mogelijk. In India wordt het hout gebruikt voor bouwmaterialen zoals balken, planken en palen. Het wordt toegepast in veel sectoren van de landbouw en daarbuiten. Het volstaat te zeggen dat spoorbielzen vroeger van pruimenbomen konden zijn gemaakt.
7. In de kruidengeneeskunde, traditionele geneeskunde en farmaceutische industrie zijn de verdiensten van de jambolaan aanzienlijk groter. In apotheken in Europa, Afrika en Amerika worden zaden en gedroogde schors verkocht. De leveringen worden gedaan door landen in Zuidoost-Azië.

Mogelijke schade

1. Wees voorzichtig met het plukken van vruchten van een boom die langs de snelweg groeit. De vruchten nemen lood en andere schadelijke stoffen uit de vervuilde lucht op.
2. Vanwege het gebrek aan onderzoek is voorzichtigheid geboden en wordt afgeraden om de pruim te eten door zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, zelfs niet voor medicinale doeleinden.
3. Jambolaan verlaagt de bloedsuikerspiegel, daarom is het gecontra-indiceerd om het te eten voor een geplande operatie en na een chirurgische ingreep.
4. Het is niet aan te raden de vruchten op een lege maag te eten en onmiddellijk na het eten van de pruim melk te drinken.

In zijn historische thuisland is de jambolaan populair en wordt hij gewaardeerd. Het kan geen kwaad voor ieder mens om kennis te maken met de zwarte pruim. Het is de moeite waard!

Foto van de jambolaan