Lulo: wat is deze vrucht en waar is het goed voor?

De exotische plant, die al eeuwenlang populair is, verheugt de inwoners van het Zuid-Amerikaanse continent, waar ongeveer 20 soorten bekend zijn. Buiten het thuisland van de Andes is de Naranjilla niet zo bekend en wordt alleen als één soort vermeld: de Koningin van de Andes. Hij staat bekend om zijn smaak en gezondheidsvoordelen.

Wat voor fruit is het?

Lulo, ofwel naranjilla (Spaans: «naranja» — sinaasappel) — de Quito-nachtschade (solanum guitoehse). Het wordt beschouwd als een verwant van aardappel en tomaat.

Qua smaak combineert de gouden appel verschillende vruchten (ananas, citroen, passievrucht) en heeft een zoetzure smaak met een citrusaroma. De naranjilla heeft vele namen, waaronder:

• kleine sinaasappel;
• gouden appel;
• kia-ton-to;
• gouden vrucht van de Andes;
• toronja.

Hoe ziet het eruit

De vruchtdragende sierheester wordt tot 2 meter hoog. Donkere, gekartelde bladeren met paarse haartjes (90 cm lang, 30 cm breed) met dikke nerven. Witte bloemen aan de buitenkant en lila aan de binnenkant met gele meeldraden lijken op aardappelbloemen. In een bloeiwijze openen zich ongeveer 10 pluizige bloemen. De stengel van de lulo is breekbaar, bedekt met haartjes en gele stekels (daarom wordt hij gestekeld en behaard genoemd).

De vrucht van de naranjilla is rond en oranje. De diameter is 3-8 cm. De stevige schil is bedekt met gemakkelijk te verwijderen haartjes. De kleine sinaasappel voelt aan als een perzik, de structuur doet denken aan een goudbes. In doorsnede zijn 4 partjes te zien, gescheiden door een wit vlies, en een groen hart met doorzichtige of gelige geleiachtige pulp met talloze witte zaadjes. Het gemiddelde gewicht is 60 g.

Waar groeit het

Naranjilla Quitornse wordt gekweekt in Ecuador en Zuid-Colombia. De ondersoort onderscheidt zich door het ontbreken van stekels op de stengel. Septentrionale groeit in centraal Colombia en Costa Rica (1000-2000 m boven zeeniveau). Het onderscheidt zich door stevige takken en veel stekels. De Koningin van de Andes wordt gekweekt in Peru, Panama en de Antillen.

Waar is de lulovrucht goed voor?

De nachtschadeheester bevat nuttige stoffen:

• vitaminen — A, K, B (hele groep), C;
• micronutriënten — mangaan, kalium, ijzer, calcium, koper, ijzer, fosfor, natrium, zink;
• koolhydraten, eiwitten, pectinestoffen, vezels;
• pepsine;
• voedingsvezels.

De antioxidant werkt op verschillende manieren op het lichaam:

1. Regelmatige consumptie voorkomt de ontwikkeling van kanker en herstelt de algemene immuniteit, versterkt de botten.
2. Positieve invloed op het zenuwstelsel vermindert de belasting op het hart.
3. Componenten verwijderen overtollig vocht uit het lichaam en reguleren de water- en elektrolytenbalans. Het vitaminecomplex stimuleert de groei van nagels en haarfollikels.

Mogelijke schade

Het product mag in elke hoeveelheid worden gegeten zonder leeftijdsbeperkingen. Er is echter een bepaalde categorie mensen voor wie het gebruik van deze vrucht strikt gecontra-indiceerd is. Het is raadzaam om het gebruik van de Kitonski-nachtschade te vermijden bij:

1. Lage bloeddruk. De bloeddruk daalt licht, wat een negatieve invloed kan hebben op de gezondheid van een hypotensiepatiënt.
2. Individuele intolerantie voor componenten (voedselallergie).
3. Leverpathologieën (belasting van het orgaan).
4. Maagzweren (verergering van slijmvliesbeschadiging).

Hoe eet u de lulovrucht op de juiste manier?

Lulo wordt rauw of gekookt gegeten. Bij verhitting gaat echter meer dan de helft van de voedingsstoffen verloren. De van de haartjes gereinigde vrucht wordt in tweeën gedeeld, het vruchtvlees wordt uitgezogen of met een lepel samen met de zaden uitgeschraapt. De schil wordt weggegooid.

Wat kunt u bereiden met lulo?

In verse vorm blijven alle enzymen behouden, daarom wordt van de Naranjilla het vaakst gemaakt:

• natuurlijk sap;
• fruitsalade;
• yoghurt, gelei;
• koele dranken;
• wijn.

Op basis van lulo worden ijs, marmelade en jam gemaakt. Als vulling komt het goed tot zijn recht in taarten en snoepjes. De lage calorie-inhoud van het product (27 kcal per 100 g) maakt het mogelijk de vrucht op te nemen in een dieet. Diuretische en metabolische processen verlopen sneller, waardoor het dieet effectiever is.

Onrijpe vruchten zijn minder zoet en kunnen niet rauw worden gegeten. Onrijpe bessen helpen een pittige zure toets aan desserts of dranken te geven.

Toepassing in de volksgeneeskunde

Vanwege de geneeskrachtige eigenschappen wordt Naranjilla gebruikt bij preventie en behandeling van:

1. Hypertensie, oedeem van de ledematen, bij atherosclerose, diabetes.
2. Indigestie. Pepsine absorbeert eiwitten en reguleert de werking van het maag-darmkanaal, verlicht constipatie en winderigheid. Voedingsvezels verwijderen gifstoffen en normaliseren de bloedsuikerspiegel.
3. Slapeloosheid. De in de samenstelling aanwezige B-vitaminen kalmeren het zenuwstelsel (A-vitaminen versterken het) en normaliseren de slaap.
4. Anemie (bloedarmoede). Het ijzergehalte verhoogt het aantal rode bloedcellen en stimuleert de bloedcirculatie, verzadigt het lichaam met zuurstof. Hierdoor wordt de haargroei en nagelgroei gestimuleerd.
5. Bij een verzwakt immuunsysteem of bij onregelmatige menstruatiecycli helpt deze vrucht ook.
6. Beschermt de gezichtsorganen, bevordert herstel bij cataract, vorming van gele vlekken, voorkomt allergische conjunctivitis en andere oogziekten.
7. Vezels elimineren schadelijk cholesterol en voorkomen de vorming van bloedstolsels. Mineralen en vitaminen verbeteren het cardiovasculaire systeem, verminderen de kans op aanvallen en beroertes.
8. Het hoge gehalte aan fosfor, calcium en mineralen verhoogt de botdichtheid en voorkomt artritis, osteoporose.

Toepassing in de cosmetologie

Door de aanmaak van collageen blijven huid jong en elastisch. Weefselcellen regenereren sneller, de vorming van mimische en ouderdomsrimpels en het verouderingsproces worden vertraagd.

Het vruchtvlees en sap van de naranjilla worden toegevoegd aan maskers, crèmes en oliën voor haar of huid. Voor het verkleinen van poriën, het gladstrijken van rimpels en het behandelen van acne wordt het gezicht gewassen, worden de poriën geopend en wordt er met vers vruchtvlees ingewreven. Witte bloedcellen dringen diep onder de huid en vervullen de beschermende functie van het lichaam.

Hoe kweekt u lulo?

Boeren van de Andes kweken de gouden appel in de bergen. Bij een constant klimaat geven vaste planten stabiel opbrengst. Ter bescherming tegen harde wind en aanvallen van parasitaire insecten worden hoge bomen (bananen) geplant.

Hobbytuinders uit de gematigde zone kweken de nachtschadestruik in kamers of in de tuin. De toronja is erg veeleisend voor de teelt in centraal Rusland en vereist speciale aandacht. Hij is zeer gevoelig voor kou en sterft bij temperaturen onder 10°C. Sterke hitte is ook schadelijk, ongeacht de luchtvochtigheid, de zaailing verwelkt zodra de meter boven 25°C komt. De tropische naranjilla stopt met ontwikkelen als de nachttemperatuur verhoogd is (gemiddelde nachttemperatuur — 20°C). Kia-ton-to houdt niet van direct zonlicht. Korte dagen en hoge luchtvochtigheid zijn ideale omstandigheden voor opbrengst. In een gematigd klimaat blijft hij niet langer dan 2 jaar in leven. In de open lucht groeit hij niet hoger dan 40 cm, maar in een kas (met verwarmingssysteem) kan hij tot 2 m reiken.

Het kweken van lulo is mogelijk via stekken en zaden. Ongeveer 50% van de planten wortelt. Stekken is een betrouwbare en snelle methode, maar het is moeilijk om zaailingen in winkels te vinden. Zaden voor het planten worden besteld in een webwinkel of zelf meegebracht.

Voor de ontwikkeling van Kia-ton-to is tot 120 dagen nodig vanaf het begin van het planten. Voor de rijping is evenveel tijd nodig. Daarom moet u in februari planten. De kleine spruit kan thuis worden geplant totdat hij sterker wordt.

Teelt via zaden

Voor de aarde worden humus, zand, zwarte aarde en grasmat gemengd in de verhouding 2:2:2:4. Plaats het zaad in een kleine holte, bedek het, geef een beetje water. Dek het hermetisch af met plastic en laat het op de vensterbank staan. De optimale kamertemperatuur is 25°C. De groei kan worden versneld met fytolampen. Nadat de spruit verschijnt, wordt de kamertemperatuur verlaagd tot 20°C. Binnenshuis moet kunstmatige bestuiving worden uitgevoerd. Na 3 maanden worden de versterkte spruiten verplaatst naar een ruime pot.

Vermeerdering via stekken

De aarde is vergelijkbaar. In een bak van ongeveer 2 liter wordt drainage toegevoegd om de stekken te planten. Na 2-3 maanden worden de volwassen zaailingen overgeplant in diepe potten van 12-15 l. De vensterbank moet goed verlicht zijn, maar beschut tegen direct zonlicht.

Volwassen planten nemen veel ruimte in beslag (1 m²), dus de teelt kan worden voortgezet in een kas of serre. Om te voorkomen dat de stengel onder zijn eigen gewicht bezwijkt, is het belangrijk om enkele steunen te maken.

Verwerking

Elk jaar wordt de bovenste laag grond vervangen en worden er meststoffen gebruikt (mengsel van koemest en fosfor-kaliummeststoffen). De tropische soort houdt van vochtigheid, maar niet te veel. Hiervoor wordt de grond gedraineerd, wordt het blad besproeid met water en een beetje afgeschud.

U moet de scheuten water geven wanneer de bovenste laag grond uitdroogt. Voor het water geven maakt u de grond los en verrijkt u deze met meststoffen. Overbodige stengels moet u tijdig verwijderen, waarbij u de voedingsstoffen naar de bloemen verdeelt. Tijdens de vegetatieve periode wordt aanbevolen om te bemesten met brandnetelinfusie (tweemaal per maand).

Om een goede oogst te krijgen, is de juiste verzorging vereist:

1. Regelmatig verpotten.
2. Bemesting, losmaken en verrijken van de grond voordat de bloemen worden gevormd.
3. Verwijderen van scheuten en droge takken voor de toekomstige oogst.
4. Preventieve behandeling tegen schimmel- en andere ziekten, en insectenplagen.

Tijdens de bloei kan de Koningin van de Andes worden aangevallen door coloradokevers en vruchtkevers. In de wintertuin of in de woning wordt Naranjilla aangevallen door spintmijten of bladluiskolonies. Wanneer de lucht droog is, valt het insect aan. Hierbij lijden de wortels en de stengel. In dat geval besproeit u de struik met appelazijn (op 1 liter water 1 eetlepel).

Bij het verschijnen van ongewenste vlekken, opzwellingen of rimpels op de bladeren, controleert u de gouden appel van de Andes op schimmel- en bacteriële ziekten. Als de behandeling geen resultaat heeft, is de plant besmet met een virus. U verbrandt hem onmiddellijk om verspreiding van de ziekte te voorkomen.

Na de bloei behandelt u Naranjilla met boorzuur en bemest u met monokaliumfosfaat (2-3 keer per maand).

Na de oogst verwijdert u de oude scheuten, zodat de jonge scheuten sneller kunnen groeien en de toekomstige vruchten groter en voedzamer worden. Van één struik krijgt u een grote oogst van 10 kg (ongeveer 120 stuks). Het wordt aanbevolen om de bladeren regelmatig te besproeien om te voorkomen dat ze uitdrogen.

Interessante feiten
Om het uiterlijk te behouden, worden onrijpe vruchten gebruikt voor transport. Ze hebben een zure smaak met een sterke bitterheid. Om de Oevilloe te laten rijpen, plaatst u hem op de vensterbank en laat u hem enkele dagen liggen. Hij wordt oranje, de zoetheid en citrusgeur komen vrij. De kleine sinaasappel lijkt op tomaten vanwege zijn steel en zoutigheid.

Op de leeftijd van een half jaar begint de stengel van de struik te vervellen. Dit wordt als normaal beschouwd, maar tijdens deze periode wordt aanbevolen de plant van licht te voorzien om het fenomeen te vertragen en te stoppen.

Interessante feiten

1. Meestal wordt Lulo gekweekt om de tuin te versieren. De grote bladeren en bijzondere uiterlijk trekken de aandacht.
2. De haartjes van de vrucht veroorzaken huidirritatie, daarom werken de plukkers met handschoenen. Om van de haartjes af te komen, schrapen ze de vrucht zachtjes over de grond.
3. De nationale drank van Colombia en Ecuador is Sorbet: natuurlijk sap van toronja wordt met suiker opgeklopt tot er schuim ontstaat.
4. Natuurlijk sap van de gouden appel van de Andes is smaragdgroen. Qua vitaminesamenstelling overtreft het de citroen.
5. Veredelaars proberen al lange tijd aan de grillige plant te voldoen en de soort op grote schaal te kweken. Er wordt gewerkt aan de kruising van Naranjilla met de coconastruik. Verwacht wordt dat de verkregen hybride beter bestand en resistenter zal zijn tijdens transport en aanplant in koudere gebieden.
6. De calorie-inhoud van elke vrucht hangt af van de teeltmethode, maar blijft een dieetproduct met een rijke vitamine- en mineraalsamenstelling.
7. In Costa Rica wordt het exotische product met zout gegeten, aan vlees- en groentegerechten toegevoegd en worden taarten met kaas bedekt met het vruchtvlees. Wijn op basis van Naranjilla is erg populair.

Foto naranjilla