Tsjompoe: wat is dit voor fruit en waar is het goed voor?

Toeristen zijn van vakanties in Aziatische landen gaan houden, niet alleen vanwege de prachtige landschappen, de ruisende oceaan en de witte stranden, maar ook vanwege de buitengewone hoeveelheid onbekende vruchten. Hiertoe behoort ook tsjompoe. Het heeft talloze andere namen, waaronder Malabar-pruim, roze appel, waarbij 'roze' niet vanwege de kleur is, maar vanwege een smaak die aan rozenwater doet denken.

Tsjompoe heeft talrijke heilzame eigenschappen en kent vrijwel geen contra-indicaties. Het wordt zelfs als hoofdgerecht gegeten, en Maleisische vrouwen aarzelen niet om dit wondervruchtje toe te voegen aan hun verzorgingsset voor gezicht, lichaam en haar.

Wat voor fruit is het?

Tsjompoe is een unieke vrucht uit de mirtefamilie. Het is lekker, maar tegelijkertijd niet voedzaam en niet calorierijk. De energetische waarde van de vrucht is slechts 25 kcal. Per 100 gram vrucht bevat het 0,3 gram vet, 0,6 gram eiwit en 5,7 gram koolhydraten. Daarom zult u er waarschijnlijk niet vol van raken, maar dorst zult u zeker niet krijgen. Dit komt doordat de vrucht voor 93% uit water bestaat; het losse maar sappige vruchtvlees lest de dorst uitstekend. Bewoners van hete Aziatische landen kunnen absoluut niet zonder op een hete zomerdag.

Interessant is dat tsjompoe juist vanwege het ontbreken van een uitgesproken smaak, hoewel deze nogal ongewoon is, niet zo geliefd is bij toeristen. Toch kunnen de plaatselijke bewoners zich geen leven zonder de vrucht voorstellen.

Hoe ziet het eruit

De tsjompoeplant kan 12 meter hoog worden, maar meestal is het een 8-10 meter hoge boom met grote ovale felgroene bladeren, een brede kroon en een dunne stam. De bomen hebben niet alleen unieke vruchten, maar sieren en vergroenen ook de omgeving.

De tsjompoeboom draagt vooral vrucht van halverwege de lente tot halverwege de zomer. In Thailand rijpen de vruchten echter twee keer per jaar: in de winter en de lente. De vruchten, die in trossen groeien, zijn glanzend en lijken op paprika's of peren. Hun kleur kan variëren van lichtgroen tot bordeauxrood. Overigens kunnen ze er ook anders uitzien: lichte vruchten zijn ronder en kleiner, terwijl rode en bordeauxrode vruchten meer op een belletje lijken. Ze hebben geen duidelijke smaak of geur, maar doen denken aan een beetje zoet rozenwater. Het vruchtvlees kan wit tot lichtgeel zijn. En hoe witter het vruchtvlees, hoe sterker de smaak, en tsjompoe zal niet zuur smaken.

Waar groeit het

De naam Malabar-pruim is niet toevallig, maar is ontstaan omdat de eerste vruchten werden gevonden aan de kust van het eiland Hindoestan – de Malabarkust.

U komt het meest tegen in Aziatische landen: Thailand, Indonesië, Maleisië, India, Vietnam. En juist in deze landen blijft de vrucht het populairst en wordt hij tot op de dag van vandaag veel gegeten.

In de Verenigde Staten leerde men de tsjompoe kennen in de 18e eeuw, toen de vrucht door Amerikaanse zeelieden uit Sri Lanka werd geëxporteerd. Maar ondanks alle inspanningen lukte het met moeite om de vrucht in Amerika te populariseren; de boom heeft zich gevestigd en draagt slechts in enkele staten vrucht. De tsjompoboom is zeer kieskeurig en heeft een specifiek klimaat en bodem nodig. En hoewel hij zich kan aanpassen aan de klimatologische omstandigheden en soms zelfs lichte vorst verdraagt, geldt dat niet voor de bodem, waardoor de boom wel aanslaat maar geen vrucht draagt. Pas in de 19e eeuw waren pogingen om tsjompoe in Afrika en Australië te cultiveren succesvol.

Wat zijn de voordelen van de vrucht tsjompoe?

Dankzij het rijke mineraal- en vitaminencomplex heeft de roze appel een aantal heilzame eigenschappen.

Aziaten gebruiken het meestal als een dorstlessend en vochtafdrijvend middel. En omdat het geen suiker bevat, kunnen mensen met diabetes en overgewicht het eten. Bovendien is de tsjompoe zeer gezond vanwege zijn samenstelling. Hij is rijk aan vitamine C; één vrucht bevat een kwart van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid. Ook bevat hij een grote hoeveelheid B-vitaminen, die verantwoordelijk zijn voor de juiste opname van vetten, eiwitten en koolhydraten, en die de werking van het voortplantingssysteem en het maag-darmkanaal ondersteunen. Vitamine A, dat ervoor zorgt dat haar en huid in goede conditie blijven, zit ook in de vrucht. Verder bevat hij mineralen zoals kalium en calcium.

Interessant is dat niet alleen de vrucht zelf nuttig is, maar ook de bladeren en zelfs de schors van de boom. Zo bevat de schors van de tsjompoe tannine, dat een antibacterieel en bloedstelpend middel is. Tsjompoe wordt vaak gebruikt bij diarree als een intestinale versteviger en antimicrobieel middel. Bij verkoudheid kan men niet zonder het vruchtvlees van de Malabar pruim. En uit de bladeren wordt etherische olie gemaakt die helpt tegen een verstopte neus, allergieën en ook bij insectenbeten.

Mogelijke schade

Tsjompoe is een van de weinige vruchten die vrijwel geen contra-indicaties hebben. Het enige is dat er een allergie kan optreden bij intolerantie voor bepaalde componenten of vitamine C.

Ook moet u voorzichtig zijn met de zaden, omdat ze giftig zijn; u kunt erdoor vergiftigd worden. Als bekend is dat u een allergie heeft of eerder reacties op kersenpitten of appelzaden heeft gehad, dan is het verboden om infusies en afkooksels van de schors en bladeren te gebruiken. Dit komt omdat ze een vrij hoog gehalte aan blauwzuur bevatten, wat kan leiden tot anafylactische shock, met de dood tot gevolg.

Desondanks kunt u zonder enige zorgen het vruchtvlees van de vrucht proberen.

Hoe eet u tsjompoe?

De roze appel wordt rauw gegeten, zonder te schillen. Afhankelijk van de variëteit en rijpheid kan de vrucht tot 6 zaden bevatten, maar vaak zitten er helemaal geen zaden in. Daarom kunt u de vrucht veilig zelf eten en aan kinderen geven.

Tsjompoe eet u het beste gekoeld of koud. In die toestand is de vrucht het sappigst en knapperigst, en wordt de bijzondere smaak het meest uitgesproken.

Ook ziet u vaak dat het vruchtvlees wordt besprenkeld met limoen- of citroensap, maar dan wordt de vrucht pittiger, maar helaas gaat de bijzondere smaak verloren. Als u Tsjompoe echter met zout bestrooit, kunt u niet alleen genieten van de ongewone smaak, maar ook bijdragen aan het herstel en behoud van de zuur-base balans.

U kunt beter 's avonds geen Tsjompoe eten vanwege het sterke vochtafdrijvende effect.

Wat kunt u bereiden van tsjompoe?

Omdat Tsjompoe geen uitgesproken smaak en geur heeft, combineert het met de meeste producten. U kunt het toevoegen aan groente- en fruitsalades, en ook serveren als bijgerecht bij vlees. Maar meestal eet men Tsjompoe rauw of stooft het met suiker, en maakt men er siropen, jams en andere desserts van.

In Maleisië is het populairste recept Tsjompoe met rijst en vlees. U snijdt de vrucht doormidden, pureert het vruchtvlees, mengt het met gekookte rijst, gekookt vlees, kruiden en besprenkelt het met een speciale tomatensaus met knoflook. Daarna bakt u het 15-20 minuten in de oven.

Van de vrucht maakt u heerlijke jam, gelei, marmelade, verfrissende drankjes. U gebruikt het in gebak en maakt er fruitstoofpot of puree van.

Zeer populair is een drankje van de Malabar-pruim. U snijdt de vruchten en kookt ze zonder toevoeging van suiker. Dit fruitwater herstelt en handhaaft de vochtbalans in het lichaam en een paar slokken zijn voldoende om de dorst volledig te lessen. Ook normaliseert dit drankje de werking van het maag-darmkanaal.

In sommige steden vindt u ook wijn van Tsjompoe-vruchten.

Toepassing in de volksgeneeskunde

1. In Azië staat Tsjompoe bekend als een middel dat helpt bij darmstoornissen en zwellingen. En als de vrucht zelf uitstekend helpt bij het afvoeren van overtollig vocht uit het lichaam en zwellingen vermindert, dan moet u bij diarree een aftreksel van de boomschors drinken.
2. Het sap van de bladeren van Tsjompoe wordt gebruikt als lotion of tonic voor een probleemhuid. Ook worden de bladeren en het vruchtvlees gebruikt als antimicrobieel middel. Van de vrucht maakt u afkooksels en neemt u ze in bij koorts en verkoudheid.
3. De etherische olie uit de bladeren, die wondhelend en antimicrobieel is, gebruiken Maleisiërs bij insectenbeten.
4. In Thailand laat men Tsjompoe-bladeren in de mond oplossen bij hoge bloeddruk. En een afkooksel van de schors helpt bij astma en problemen met de ademhalingsorganen. Ook heeft het een gunstig effect bij droge hoest en heeft het een slijmoplossend effect.
5. Het vruchtvlees is gunstig bij diabetes, het reguleert de insulineproductie in het bloed. En eigenlijk, vanwege het ontbreken van suikers, zal het bij bestaande ziekte geen kwaad doen.

Toepassing in de cosmetologie

1. In het thuisland komt Tsjompoe meestal voor in de vorm van etherische olie, die van de bladeren wordt gemaakt. In olievorm wordt het toegevoegd aan crèmes, shampoos en andere cosmetische verzorgingsproducten.
2. De etherische olie uit de bladeren wordt op de nek en polsen aangebracht als parfum, dat bovendien insecten afschrikt.
3. Ook het sap dat uit de bladeren wordt geperst, wordt puur gebruikt als lotion voor gezicht en lichaam. Dit middel bestrijdt rimpels, maakt de huid elastisch, egaliseert de teint en beschermt tegen de brandende Aziatische zon.
4. Gemalen bladeren worden als masker aangebracht bij wallen en donkere kringen onder de ogen.
5. Een afkooksel van de bladeren van de roze appel wordt gebruikt als haarspoeling. Het maakt het haar zacht, glanzend en vult het met vocht en mineralen.

Hoe kweekt u tsjompoe?

De Malabarpruim is een nogal kieskeurige plant. Maar interessant is dat de boom binnenshuis gemakkelijker kan aarden dan buiten. Hiervoor heb je een grote, brede pot nodig en 10-12 verse zaden van de vrucht, die je moet planten in een grondmengsel van turf, grasgrond en zand, in verhouding 1:1:1. Tot de eerste scheuten hoeft de pot niet in direct zonlicht te staan, maar beter op een warme, donkere plek. Geef de plant water wanneer de grond droog aanvoelt. Zorg er wel voor dat hij niet volledig uitdroogt. Voor het water geven moet de grond met een vork worden losgemaakt. Bemest de plant zodra de scheuten minstens 10-15 cm hoog zijn. Hiervoor zijn alle speciale meststoffen voor mirteplanten geschikt, met de voorwaarde dat ze alleen vloeibaar zijn.

Chompu houdt van warmte, maar overleeft gemakkelijk +8°C. Zet de plant niet op de tocht.

Hoe bewaart u de vrucht?

De vruchten van de Malabarpruim zijn niet lang houdbaar; de maximale tijd waarin ze hun smaak en stevigheid behouden is 2 dagen. Daarna begint de vrucht te rotten, ongeacht de bewaarcondities – in een gesloten verpakking of niet. Het fruit bederft het snelst in zakken en in de hitte. Dat betekent dat je zelfs met de grootste wens om veel gezonde vruchten mee te nemen van vakantie, dit niet lukt; neem ze alleen in minimale hoeveelheden.

Chompu kan worden ingevroren. Was de vrucht, controleer op krassen of zachte plekken, droog hem goed af en leg hem heel in de vriezer, zonder te snijden. Bij het snijden verliest hij zijn roze tinten, wordt zacht en zwart. Er blijven dan geen nuttige eigenschappen over. Maar ook in de vriezer blijven de vitamines slechts 1 maand bewaard, niet langer. Ontdooi het fruit op natuurlijke wijze, zonder trucjes met warm water. Het vruchtvlees verkleurt meteen en de smaak verdwijnt.

Hoe vervoert u tsjompoe?

De Malabarpruim is een zeer kwetsbare vrucht en wordt bovendien snel zuur. Stevig en gaaf blijft hij alleen lang goed aan de boom. Zodra hij geplukt is, begint de vrucht zacht te worden en verandert ook de smaak. Hoewel hij een appel wordt genoemd, kan hij niet zoals appels worden vervoerd. Hij mag alleen in de handbagage worden meegenomen en u moet de verkoper vragen hem in speciale verpakking te doen. Bij het minste contact met een hard of scherp voorwerp bederft de vrucht binnen enkele uren en is er geen kans om hem thuis te krijgen.

Hoe te kiezen

1. Om een vrucht te kiezen die u zal verrassen met een knapperig vruchtvlees en een roze smaak, moet u niet alleen letten op de stevigheid van de vrucht, maar ook op hoe glanzend de schil is. Als de schil op sommige plekken dof is geworden, betekent dit dat de vrucht een paar dagen geleden is geplukt en de smaak niet meer hetzelfde zal zijn als bij een vers geplukte.
2. Een ander criterium is de gelijkmatigheid van de kleur van de schil. Deze moet overal gelijk zijn, zonder donkere vlekken of verdikkingen.
3. En natuurlijk moet de vrucht stevig zijn, zonder mechanische beschadigingen en zonder een scherpe geur.

Zo'n bijzondere roze appel met een overvloed aan gezonde eigenschappen. En omdat u hem alleen in de landen van herkomst kunt proeven, mag u, wanneer de gelegenheid zich voordoet om deze bron van vitamines te proeven, deze niet laten liggen.

Foto van tsjompoe